Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

Lexicon

Items in de Lexicon collectie

Items in de Lexicon collectie

Nachtmerrie berijdt paard

Tegenwoordig kennen wij de nachtmerrie als een psychologisch verschijnsel; een nare droom waarvan we gillend of zwetend wakker kunnen worden. Het begrip nachtmerrie heeft echter een historie die in elk geval teruggaat tot aan de Griekse oudheid. Het…

Aladdin is de zoon van een arme overleden kleermaker. Een tovenaar uit Afrika doet zich voor als de broer van Aladdins vader, en vraagt hem behulpzaam te zijn bij het vinden van een schat. Hij geeft Aladdin een ring ter bescherming en stuurt hem via…

Ali Baba en de veertig rovers

Ali Baba, een arme houthakker, ziet een groep rovers op zich af komen en vlucht in een boom. Hij hoort hoe de roverhoofdman door het uitspreken van de toverformule 'Sesam, open uw poort' een deur in een berg opent waarin zich een grote schatkamer…

Androklus, de weggelopen slaaf van een Romeinse consul in Noord-Afrika verbergt zich in een grot in de woestijn. Daar komt een leeuw bij hem met een splinter in zijn poot. Androklus trekt deze er uit en drie jaar lang blijft de genezen leeuw bij hem…

Een nogal domme maar niet bang uitgevallen jongen begrijpt niet dat mensen soms bang zijn. Wanneer zijn vader hem te kennen geeft dat het tijd wordt iets te gaan leren, zegt hij dat hij graag wil leren wat het is om te griezelen. De koster wil hem…

Op een stormachtige herfstavond klopt bij een eenzaam gelegen boerderij een arme vrouw aan en vraagt of zij in het hooi mag slapen. Het antwoord is positief en zij wordt in de kring rond het haardvuur opgenomen, maar de meid (knecht) of een soldaat…

Na de dood van de moeder van Assepoester hertrouwt haar vader met een vrouw die twee dochters heeft. Assepoester wordt door haar stiefmoeder en stiefzusjes slecht behandeld. Wanneer haar vader op reis gaat vraagt hij wat hij voor haar zal meenemen.…

Een goedwillende arme man (speelman) met een bochel stuit, gewoonlijk in het vrije veld, op zekere nacht op een groep zingende en dansende bovennatuurlijke wezens (kabouters, elfen, geesten, enz.) of heksen. Zij zingen een liedje met de namen van de…

Alle verwikkelingen beginnen met: `zeven in één klap'. Een kleermaker slaagt erin om zeven vliegen in één klap dood te slaan (het aantal vliegen variëert overigens meestal tussen de drie en de zeven). Hij is hier zo trots op, dat hij `zeven in…

Een man met een bijzondere naam (Krab, Krekel, Rat) verkleedt zich als geleerde of waarzegger, noemt zich Dokter Weet-al, en krijgt de opdracht om binnen drie dagen een diefstal aan het hof op te lossen. Na de eerste dag verzucht hij in het bijzijn…

Een arme man, vader van een groot aantal kinderen, gaat op zoek naar een peetvader voor zijn zoveelste kind, een zoon. God wil hij niet, die geeft aan de rijken en laat de armen verhongeren. De duivel ook niet, die bedriegt en verleidt de mensen.…

Een koning en koningin willen al lange tijd een kind, maar ze krijgen er maar geen. Op een dag kruipt een kikker uit het water en voorspelt de koningin dat ze binnen een jaar een dochter zal krijgen. De dochter wordt geboren en de koning geeft een…

Drie rondreizende artsen tonen een herbergier hun kunsten. De eerste snijdt zichzelf een hand af, de tweede het hart uit en derde neemt zich een oog uit. Deze lichaamsdelen worden in een kast geplaatst met de bedoeling ze later weer aan of in te…

Sinds de zeventiende eeuw kennen we het Nederlandse spreekwoord 'De druiven zijn zuur'. Vaak wordt het verlengd tot een apologisch of zei-spreekwoord: '..., zei de vos, maar hij kon er niet bij'. Dit spreekwoord heeft parallellen in vele talen;…

Een man (een heremiet, een rabbi, een heilige, of Petrus, of Mozes) kan maar niet begrijpen waarom God op aarde in zaken van goed en kwaad handelt zoals Hij doet. De man ontmoet een engel (een godsgezant, een profeet [Chidr, Elia], of Jezus) die hem…

Een dominee die met zijn felle preken tegen de volkszonden, met name tegen het drankmisbruik, velen tegen zich in het harnas heeft gejaagd, wordt op een donkere avond door een stem voor het raam weggeroepen naar het afgelegen huis van een oud…

Het sprookje van de Getemde Feeks begint er doorgaans mee dat er drie zusters zijn, van wie de jongste een eigenzinnige feeks is. De man die met haar trouwt, besluit haar met een list te temmen. Als zijn hond en zijn paard even niet naar zijn bevelen…

Een koning heeft een boom met gouden appels. Elke nacht wordt er een appel gestolen. De koning heeft drie zoons en hij geeft de oudste zoon opdracht om 's nachts bij de boom te waken. De zoon raakt evenwel door slaap overmand en kan de dief niet…

De ouders van Hans en Grietje kunnen in een periode van grote schaarste hun kinderen niet langer te eten geven. Hun stiefmoeder wil ze daarom tegen de zin van hun vader midden in het bos de hongerdood laten sterven. Hans hoort zijn ouders hierover…

Een koning lijdt aan zwaarmoedigheid. Zijn arts adviseert hem het hemd van een volmaakt gelukkig man aan te trekken, dan zal ook hij gelukkig worden. De vorst stuurt zijn dienaren uit om zo'n man te zoeken. Niemand blijkt echter helemaal gelukkig,…

Een jongen neemt bij een boer dienst als schaapherder. Hij moet er voor zorgen dat de schapen niet op het veel vruchtbaarder aangrenzende land van drie reuzen komen. Ze doen dit toch, maar de jongen heeft zijn voorzorgsmaatregelen genomen: hij heeft…

Een jongetje of klein mannetje, Jan, Janmantje, enz., woont in een papieren huisje. Een heks lokt hem met een mooi cadeau (een pijp bijvoorbeeld) of iets lekkers naar buiten, stopt hem in een zak en wil hem mee naar huis nemen om hem op te eten.…

De muizen hielden eens een conferentie om te beraadslagen hoe ze zich tegen de kat konden verdedigen. Een wijze muis stelt tenslotte voor om de kat een bel om te binden, dan kunnen ze hem altijd aan horen komen. Iedereen is enthousiast tot iemand de…

Er was eens een konigsdochter die trok het bos in en ging bij een koele bron zitten. Zij speelde met haar bal, haar liefste speelgoed, en deze rolde per ongeluk in het water. Op haar geweeklaag steekt een kikker zijn kop uit het water en biedt aan de…

Klein Duimpje is de jongste van zeven zonen van een arm houthakkersgezin. Hij is heel klein, maar ook zwijgzaam waardoor hij ten onrechte als dom beschouwd wordt. Wanneer er een hongersnood komt, wil hun vader ze de volgende dag in het bos…