Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

VOLKS083 - Aan-plak-aan

Een sprookje (), 1889

Hoofdtekst

Aan-plak-aan
"Er was eens 'n keuning, en die hoat een dochter, die men nog nooit hoat zien lachen.
De keuning was hierover zeer bedroefd, en hij docht alle middelen uit, om de prinses te doen lachen, doch niets hielp; zij bleef altijd even tristig en treurig.
Ten einde raad, deed de keuning uitroepen, dat, al wie zijn dochter kost doen lachen, meê heur mocht traân (=trouwen).
Wannus, 'n jongen, die op zijn durp as een domeur bekend ston, zegde op 'nen zekeren dag aan zijn moeder: "Moeder, 'k goa ik ees de keuningsdochter doen lachen, 'k zalle 'k ik wel lukken."
"Wa degge denkt, Wannus! Breekt doar ou heufd nie meê, jongen, des (=dat is) ommers veur ou een onmeugel'ke zoake," sprak de moeder.
"En toch goa 'k," zei Wannus gemeend; "nie langer as morgen, goa 'k er op af."
Geheul dien dag was Wannus somber en 's oavons kroop hij al vroeg in zijn bedde.
's Anderendaags pakte Wannus 'n kruiwoagen, meê een zwoare vracht op. Hij vroog oan Threze - een vrâ, waarmêe hij kennis hoat - of ze wilde meê gaan en oan zijnen kruiwoagen steken?
"Joa 'k" zei Threze, "moar zulde gij mij vrij haan?" (=houden).
"Ge zult al krijgen, degge (=dat ge) neudig het", zei Wannus, "en 'k zal ou beunen en ijrten (=boonen en erwten) loaten eten, zeuveel ge wilt."
't Akkoord was gesloten, en Wannus en Threze trokken er van onder.
Joa moar, hij liet hij Threze zeuveel beunen en ijrten eten, desse (=dat ze) nie dee as scheten laoten, en 't voedsel kwam er somwijlen ook al eens g'heul uit!
De kiekens kwamen dan, om 't op te pikken en...
"Oan-plak-oan", zei Wannus, en de kiekens bleven er oan plakken.
Doar kwam doar 'n pasteur veurbij, die dé wa kras von, en hij schupte van colère noar Threze, en...
"Oan-plak-oan", zei Wannus, en de pasteur bleef er oan plakken, en most al hinkelende veurt.
De pasteur zijne stekker ging afvliegen, as er de koster just noar grabbelde, om hem te vatten, en...
"Oan-plak-oan", zei Wannus, en de koster most euk al meê.
De kosterin kost (=kon) heure man toch nie zien vertrekken, zonder hem bij te springen; ze trok aan de sleppen van zijnen zwarten frak, en...
"Oan-plak-oan" zei Wannus, en de kosterin most bol gré, mal gré meé.
Nou kwam de veldwachter meê zijnen bleuten soabel, om den stoet af te kappen, en...
"Oan-plak-oan," zei Wannus, en de sampetter most euk al meê.
Gelukkig dasse uit 'et durp woaren, of anders was 't er g'heulegansch blijven oan plakken.
Moar onderwege kwamen de menschen ammel uit, (=alle op de stoep - aan de deur) en die verstonden hulder (=zich) doar nie oan; moar asser (= als er) iemand oantrent kwam, was 't weeral:
"Oan-plak-oan", zeudat de stoet nog veel vergreutte.
Op den duur kwam die aardige processie tot oan 't paleis, en de keuningsdochter stond just veur de vuister te treuren (= vóor 't venster). Op 't zicht van den stoet schoot ze in zukkenen (=zulken) geweldigen lach, dat z'er bijnoa nie kon uitscheên (=eindigen).
In 't paleis woaren ze seffens allemoal te been, en de keuning vroog, wie zijn dochter hoat doen lachen?
Nu kwam Wannus veur de pinnen, en alhoewel de keuning hem wa leulijk vond, mocht hij toch meê zijn dochter traân.

Onderwerp

AT 0571 - "All Stick Together."    AT 0571 - "All Stick Together."   

ATU 0571    ATU 0571   

Beschrijving

Een koning heeft een dochter die nog nooit gelachen heeft. De koning laat omroepen, dat diegene met haar mag trouwen die haar aan het lachen kan krijgen. Een als dom bekendstaande jongen gaat op reis samen met een vrouw die zoveel bonen en erwten eet, dat ze er in z'n geheel weer uitkomen. Als er kuikens komen om ze op te pikken, zegt de jongen: "aan-plak-aan" waarop de kuikens vast komen te zitten aan haar achterwerk. Een voorbijgaande pastoor schopt uit woede naar de vrouw en komt eveneens vast te zitten. Een koster, kosterin, veldwachter en vele anderen treft hetzelfde lot. Met de hele stoet gaat de jongen langs het paleis. Bij het zien van de stoet schiet de prinses in de lach en de jongen mag met haar trouwen.

Bron

Volkskunde. Tijdschrift voor Nederlandsche Folklore. 2 (1889) p. 155

Motief

T68 - Princess offered as prize.    T68 - Princess offered as prize.   

H341 - Suitor test: making princess laugh.    H341 - Suitor test: making princess laugh.   

H341.1 - Princess brought to laughter by people sticking together.    H341.1 - Princess brought to laughter by people sticking together.   

L161 - Lowly hero marries princess.    L161 - Lowly hero marries princess.   

D2171.5 - Persons magically stick together.    D2171.5 - Persons magically stick together.   

Commentaar

1889
"All Stick Together"

Naam Overig in Tekst

Wannus    Wannus   

Threze    Threze   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20