Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

SINVNS02 - Van Janmainje in 't pepier'n hoeske

Een sprookje (boek), van donderdag 01 januari 1880 t/m donderdag 01 januari 1885

Hoofdtekst

Van Janmainje in 't pepier'n hoeske
Was ainmoal 'n lutje vent, dei moar 'n poar vingers lank was. Hai haitte ainliek Jan, moar omdat hai zoo luddik was, nuimd'n ze hom altied Janmainje. Zien ollers waz'n baaident dood en hai woonde allain ien 'n pepier'n hoeske, datter hom moakt har van 'n spul oflegde koart'n.
Ainmoal, dou hai krekt aan 't pankoukbak'n was, kwam er 'n ol heks bie zien glas en vroug hom, wat hai doar dee.
"Pankouk bak'n!" zee Janmainje.
"Mag 'k ien dien hoeske koom'n, Janmainje, en 'n pankouk van die hem'n ?" vroug ol heks weer.
"Nee," zee Janmainje, "krigs gainent!"
"Tou moar, Janmainje," talmde ol heks, "zelt ook 'n hail lekker appel van mie hem'n."
"Nee," zee Janmainje weer, "'k dou gain ol heks deur oop'n."
"Zelt 'n mooi zulver'n tebaksdeus van mie hem'n."
"No, tou den moar," zee Janmainje, en hai dee deur oop'n en lait ol heks d'r ien. Dou zai ien hoes was, kreeg zai Janmainje bie bain'n, stopte hom ien 'n zak en laip mit hom vo't.
Noa'n toerke kwam ze bie 'n winkel woar mosterd te koop was en woar dichtbie 'n arboaider aan 't wark was. Dou zette zai zak bie deur hen en zee teeg'n arboaider: "Arboaider! wil'n ie wel 'n beetje op mien zak verdacht weez'n? 'k Heb er 'n vette hen ien, dei wi'k slacht'n, moar 'k mout nog eev'n veur twei cent mosterd hoal'n."
"Dat ken wel," zee arboaider, en ol heks ging ien hoes.
Dou kwam er 'n stem oet zak, dei raip: "Arboaider, arboaider! ik ben dei vette hen, dei slacht wor'n mout, en ik ben Janmainje. Loat mie d'r oet, loat mie d'r oet toet toet, dan zelje ook 'n half pond tebak van mie hem'n."
Arboaider wordde kell, dat kenje wel reek'n en dee gouw zak oop'n. Janmainje kwam er oet zet'n, gaf arboaider zien half pondje tebak, kreeg 'n kat dei d'r touvallig krekt laip en stopte dei ien zak, en mouk ain, twei, drei, dat hai weer ien zien hoeske kwam.
Dou kwam ol heks terug, kreeg zak op nek en laip er mit vo't.
Onnerweeg'ns begunde kat te mauw'n en dou zee ol heks: "Jao, Janmainje, ofs doe ropse en ofs doe schriwse, 't helpt die almoal niks: doe zelte mit."
Dou ze ien heur hoes kwam, dee ze zak ien 'n ketel en kookte hom; moar dou ze Janmainje d'r oet hoal'n wol, kreeg ze 'n dooie kat te pak'n.
't Ol wief begunde te reutel'n as 'n old zaipvat, en ging weer noa Janmainje's hoeske tou, en raip: "Janmainje, Janmainje, dou deur oop'n; zelt 'n hail dikke peer hem'n."
"Nee," zee Janmainje, "stops mie ien zak."
"Nee, zeker woar nait," zee heks, "loat mie d'r moar ien; zelt 'n pond tebak van mie hem'n."
"Nee," zee Janmainje, "'k dou ook zoo loat gain deur oop'n."
"Tou moar," zee ol heks, "zelt 'n hail mooi gul'n dinkje hem'n."
"No, da's goud!" zee Janmainje, "kroep moar tou schöstain ien."
Ol heks kreeg heur bez'mstok tusk'n bain'n en vloog op schöstain, kroop er tou ien en kwam zoo ien Janmainje zien hoeske. Dou kreeg ze Janmainje weer bie klar'n en stopte hom op nais ien zak, kreeg zak op nek en laip er mit vo't.
Noa 'n zetje kwam ze bie 'n winkel woar koffieboon'n te koop waz'n en woar 'n toenman aan 't heegknip'n was.
Ol heks zette zak op grond en zee: "Heegknipper, wil'n ie wel 'n beetje op mien zak verdacht weez'n? 'k Heb er 'n ol hen ien, dei wi'k slacht'n, moar 'k mout nog eev'n 'n half ons koffieboon'n hoal'n. Je mout'n zak moar nait oop'n doun, want 't baist is oarig biller."
"'k Zel er wel wat om denk'n," zee heegknipper en dou ging ol heks ien hoes en dou kwam er weer 'n stem oet zak, dei raip: "Heegknipper, heegknipper, ik ben dei vette hen, dei slacht wor'n mout, en ik ben Janmainje oet 't pepier'n hoeske. Mag 'k er oet, mag 'k er oet, mag 'k er oet toet, toet; zel 'n ie ook 'n half pond tebak van mie hem'n."
Heegknipper heurde roar op, moar hai ging noa zak tou en dee hom oop'n. Janmainje kroop er oet, gaf heegknipper 'n half pond tebak en dee wat knipsel van hoageldoornheeg ien zak. Dou mouk hai gouw dat hai weer ien zien hoeske kwam en dou kwam ol heks terug, kreeg zak op nek en laip er mit vo't.
Onnerweeg'ns begund'n hoageldoorns heur te steek'n en dou zee ze: "Joa, Janmainje, ofs doe mie stekse mit spel'n en naal'n, 't helpt die almoal niks: doe zelte mit."
Dou ze ien hoes was, dee ze zak weer ien 'n ketel mit woater en kookte hom, moar dou ze Janmainje d'r oet hoal'n wol, tastte zai ien hoageldoornstroek'n en bezeerde heur han'n.
Dou ging ze aan 't schel'n en rach'n op Janmainje, dei heur al weer te gouw west har; moar dou ze oetroasd har, ging ze weer noa zien hoeske tou en raip: "Janmainje, Janmainje, dou deur oop'n, zelt 'n hail lekker aai hem'n."
"Nee," zee Janmainje, "stops mie weer ien zak."
"Zeker deeg woar nait," zee ol heks, "loat mie d'r moar ien; zelt hail wat moois van mie hem'n."
"Nee," zee Janmainje, "'k dou gain ol heks deur oop'n."
"Tou moar, Janmainje, zelt 'n gol'n allozie hem'n."
"No," zee Janmainje, "kroep den moar tou 't geutgat ien."
Dou mouk ol heks heur zoo dun as 'n kat, kroop deur 't geutgat hen en kwam zoo weer ien Janmainje's hoeske, en dou kreeg ze hom weer bie 't nekvel en stopte hom ien heur zak, gooide zak op nek en laip er mit vo't.
Noa 'n pooske kwam ze bie 'n winkel woar snoef te koop was en woar 'n arboaider dichtbie aan 't slootgroav'n was.
Ol heks zette zak deel en zee teeg'n slootgroaver: "Slootgroaver! wil'n ie wel 'n beetje op mien zak verdacht weez'n: 'k heb er 'n jonge hoan ien, dei wi'k slacht'n, moar 'k mout nog eev'n 'n half lood snoef hoal'n. Ie mout 'n zak moar nait oop'n doun, want 't dair is zoo wild as 'n kroai."
"Nee, da's goud," zee slootgroaver, "goat joen gang moar."
't Ol wief was pas ien hoes, of doar begunde Janmainje weer oet zak: "Slootgroaver, slootgroaver! ik ben dei jonge hoan, dei slacht wor'n mout, en ik ben Janmainje oet 't pepier'n hoeske. Mag 'k er oet, mag 'k er oet, mag 'k er oet, toet, toet, den zel'n ie ook 'n half pond tebak van mie hem'n."
Slootgroaver keek of hai 't ien Keul'n dunner'n heurde, moar hai ging doch noa zak tou en dee hom oop'n. Janmainje hipte oet zak, kreeg gouw 'n schop vol braggel en dee dat er weer ien, gaf slootgroaver zien half pondje tebak en mouk dou as de wiend dat hai weer ien zien hoeske kwam.
Dou ol heks heur bosschop doan har, kreeg ze zak weer op nek en laip er mit vo 't. Onnerweeg'ns begunde braggel heur bie rug deel te ziepel'n en dou zee zai: "Joa, Janmainje, ofs mie beschitse of bemigse, 't helpt die almoal niks: doe zelte mit."
Dou zai ien heur hoes kwam, dee ze heur zak weer ien 'n ketel mit woater en kookte hom, moar dou ze hom er oet hoal'n wol, zag ze dat Janmainje heur al weer te loek west was en dat er niks as braggel ien zak was. Ol heks wordde tiegersienhak'n en blous van kwoadhaid as 'n kat dei roazend wor'n is; moar dou ze weer wat ien bedoar'n koom'n was, smeet ze heur zak weer over scholler en laip zoo hard as heur bain'n heur droag'n wol'n, weer noa Janmainjes hoeske tou.
Dou raip zai: "Janmainje, Janmainje! dou deur oop'n, zelt 'n hail mooi dinkje van mie hem'n."
"Vandoag nait," zee Janmainje, "dou bis goud ien 't beloov'n, moar slecht ien 't volbreng'n."
"Starm dood woar nait, Janmainje, 'k zel die 't eerliek geev'n: zich moar, hier heb 'k 't al."
"Joa," zee Janmainje, "wilt mie weer ien zak stop'n."
"'k Mag ien grond verzink'n, Janmainje, as 'k 't dou: 'k wol moar 'n oarighaidje mit die hem'n."
"No," zee Janmainje, "as deur 't sleutelgat kense, den mags er ien."
Ol heks mouk heur zoo dun as 'n oal en kroop deur 't sleutelgat hen. Zoo rouk ze al weer ien Janmainjes hoeske, kreeg Janmainje bie schobbelap'n en stopte hom weer ien zak, kreeg zak op nek en laip er mit vo't. Dou mouk ze, zoo gouw as ze kon, dat ze ien heur hoes kwam, zunner heur onnerweeg'ns op te hol'n.
Dou ze ien heur hoes was, houl ze Janmainje oet zak en zee teeg'n hom: "Janmainje, hoal mie dat houwblok hier rais heer!"
"Goud!" zee Janmainje en kwam er mit 't houwblok aansleep'n.
"Janmainje," zee ol heks weer, "hoal mie dei biel rais heer!"
"Goud!" zee Janmainje en kwam er mit biel aansjouw'n.
"Goa no mit kop op 't houwblok leg'n," zee ol heks.
"Nee," zee Janmainje, "dou doe 't eerst rais; ik wait nait hou'k 't doun mout."
"Och!" zee 't wief, "goa d'r moar zoo op leg'n."
"Nee," zee Janmainje, "ik ken 't nait doun, mos mie 't eerst veurdoun."
"Zoo!" zee ol heks en ging mit kop op 't houwblok leg'n.
"En den zoo!" zee Janmainje, kreeg gouw biel en hiw heur ien ain slag kop of.
Oeteretoet, 't vertelseltje is oet,
De leug'ns dei vlaig'n tou 't schöstain oet.
(Groningen; opgetekend omstreeks 1880-1885 door Joh. Onnekes; vgl. Boekenoogen in Volkskunde XIV, blz.81-85.)

Onderwerp

AT 0327C - The Devil (Witch) Carries the Hero Home in a Sack    AT 0327C - The Devil (Witch) Carries the Hero Home in a Sack   

ATU 0327C    ATU 0327C   

Beschrijving

Een heks probeert een man zijn huis uit te lokken. Zij neemt hem mee in een zak, maar het mannetje is haar steeds weer te slim af. Uiteindelijk lukt het haar toch om hem in de zak mee te krijgen, maar wederom heeft het mannetje een list bedacht. Op het moment dat hij zijn hoofd op een blok hout moet leggen zodat zij het er af kan hakken, vraagt hij haar dat vóór te doen. Hij doet alsof hij niet snapt wat zij bedoelt. Zo gauw de heks haar hoofd neerlegt grijpt hij zijn kans en slaat met de bijl haar hoofd eraf.

Bron

J.R.W. Sinninghe: Vijftig Nederlandse Sprookjes, Amsterdam 1942, p. 16-19

Commentaar

± 1880-1885
Vgl. Boekenoogen in Volkskunde XIV, pp. 81-85
The Devil (Witch) Carries the Hero Home in a Sack

Naam Overig in Tekst

Jan    Jan   

Janmainje    Janmainje   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20