Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

SINVNS22 - Dêr sjmit en de hetsemenkes

Een sage (boek), 1889

Hoofdtekst

Dêr sjmit en de hetsemenkes
Doa woar ens eine jonge sjmit, dei good wirkde, meê tog noewets zoevuil kos ueverhoute, dat ê trouwe kos.
Zie meidje wônde nogal wiet van et durp aaf, op eê van de gehûgter.
Op eine oavend, dat et nogal laat gewoere woar, sjpuide hei zich noa heim dûrg ei binneweigsjke en moos ûrges ein beik uuversjteike, die langs eine berg leep.
Wie hei doa aangekomme woar, wat huert en wat zuut ê mig? Eine ganze houp hetsemenkes woare aan et zinge en aan et danse: ze worpe ûmmer ôp ê nuuts hun mûtsjkes noa gen log in en vonge ze dâ weer op hun tiene op.
Klûs-zoewe hoosj der sjmit-versjtook zig va sjrik achter einne briemesjtroek in enne sjpliet van der berg. En wie dat zoe lang genog gedoerd hou, woerd ei teike gegeive en alle menkes verdwiene durg klein sjpliet in et binnenste van der berg.
Ein inkel hetsemenke bleef boete: zie mûtsjke zoot in eine inge bergsjpliet vasgepitsjt en wie mie e probeerde et los te maake, des te vaster klemde et zig. Wie dat lang genog gedoerd hou, dag der Klûs: ig zou toch zoe klei menke waal klein kriege, went et zieje moos en hei sjûbde weer mood.
Kom, dag ê, ig kan ûm mesjien ei plezeer doëwe. Hê sjprong euver de beik en zag teige et hetsemenke: "Wagt vrûndj, ig zal ug ins helpe."
Doanoa sjtook ê ziene lange erm in der sjpliet en holde mit gemaak et mûtsjke droet.
"Meê Klûs," zag et hetsemenke — et nomt der Klûs woarachtig bi ziene naam — "gier hubt mig ei groet plezeer gedoa. Miene tied woar om en ig moos teruuk der berg in en hei ig mien mûtsj neet gat, ig hei in vief joar ni mië op et fiës mouge komme. Doa, vuur uur beloening, doa ia eine klomp diamant."
Meê der Klûs, dei al dek gehoert hou, dat de gesjinke van de bergbewuenerj gei geluk aabrachte, antwoordde: "Wat zou ig mit eure kiezelsjtei motte doewê?"
"'t Is wis en woarechtig geine kiezelsjtei," zag et menke, "mei eine klomp diamant, nûm ûm mer gauw."
"Neê, neê," hernoam der Klûs, "dat doewen ig neet, dat maag ig neet doewe."
"Ig zal et ug toch waal weete te verguie," zag et menke, "meê noe is et miene tied."
En wêg woar et.
Der Klûs koam heim en gong zich in zien sjmits et werk vuur huimzelf en zien twieje knegs voor sangerendaags gereid lêgge.
Meê selderment, wie hei der volgende mûrge in zien sjmits koam, vong hei zie werk al ganz kloar.
"Zouwe mien knegs mig ens wille vrâsje," dag hê, "meê va zoëwe hout zint ze tog neet gesjneje."
Noe, dat klobde. Ze woare al eive verwonderd wie heizelf. Et woert dâ besjloate om de kômmende nag de wag te houte. En zeet, zoë om middernag koam et kaboutermenke, dat mit der Klûs gesjproake houw, en et begos te wirke en et wirkde bis têge der mûrge en et deeg et werk vuer drie man, zoe henjig woar et. Der Klûs loot êum meir begoa; hei kos zien knegs wegsjikke, zelf oet vrieje goa en zeutjes aan woert zien beursj al sjwoarder en sjwoarder.
Meê, dag e bie zigzelf, ig mot dat hetsemenke tog oug ens ee plezeer doewê. En heê leet e sjoe klei greun jeske make mit goud aafgezat, ei klei breuksjke, ei klei heimptje, ê paar sjeuntjes en alles wie et zich hoewert.
En soaves woert dat alles in de sjmits sjoewen geploed kloar gelag en doa woert eine sjpeegel opgehange en water mit ei sjtuksjke zeip gereid gezat. Doe koam et hetsemenke en et lagde in zie vuuske.
Et begos zig te wêsje, de nuij klêdjes aa te doëwe en der hood op te zette. Et ginj ens vuer der sjpeegel sjtoa. En wie alles in orde woar, trok et sjtilkes teruuk noa heim.
Meê et gekste van alles woar: der Klûs kos werk gereid lêgge, zoeveul wie er wol, et menke koam neet mie en ê moos et zelf doëwe, et hetsemenke woar mit zien kleijer zieker enen te groewete sinjuur woewede om nog te komme wirke.
Meê evvel tog, der Klûs houw ziene buul vol sente en hiê kos mit zie meidje trouwe.
(Limburg, Heerlen; in 1889 opgetekend; vgl. 't Daghet in den Oosten V, blz.69-70. Weer overgezet in het Heerlerheids door drs. L.A.H. van Eyseren)

Onderwerp

SINSAG 0067 - Zwerge neu angekleidet    SINSAG 0067 - Zwerge neu angekleidet   

Beschrijving

Een smid wil graag trouwen, maar hij heeft niet genoeg geld. Op een avond ziet hij een groep kabouters dansen en zingen. De smid verstopt zich. De kabouters verdwijnen in een bergspleet. Eén kabouter blijft buiten. Zijn mutsje is vastgeraakt in een spleet. De smid komt hem helpen. De kabouter geeft hem als dank een klomp diamant. Maar de smid neemt die niet aan.
Als de smid de volgende dag in zijn werkplaats komt is al het werk al gedaan. Steeds om middernacht komt de kabouter en begint te werken. Om de kabouter te bedanken laat de smid kleren maken voor het kleine mannetje. Die nacht komt de kabouter, trekt de kleren aan en verdwijnt. Hij laat zich nooit meer zien.
De smid heeft nu genoeg geld verdiend en trouwt met zijn meisje.

Bron

J.R.W. Sinninghe: Vijftig Nederlandse Sprookjes, Amsterdam 1942, p. 46-47

Commentaar

1889
Zwerge neu angekleidet. (Sie kommen nicht wieder zurück).

Naam Locatie in Tekst

Klûs    Klûs   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20