Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

YPFLEA121 - De turfgraver en it reidmantsje

Een sage (boek), woensdag 29 augustus 1973

Hoofdtekst

[p. 235]

De turfgraver en it reidmantsje

Yn 'e sompen om Earnewâld hinne libben ek reidmantsjes. Doe't de turfmakkers hyltyd mear fean útbaggelen moasten se al mar fierder tobek de wyldlannen yn. Sadwaende hawwe de reidmantsjes in like greate hekel oan 'e turfgravers as oan 'e reidsnijers en bisykje se altyd om har it libben sûr to meitsjen. Tusken de feangatten bleauwen stripen lân stean en op in kear foel in reidmantsje dat net swimme koe op sa'n hage of stripe yn 'e sliep. De turfmakkers stieken it lêste stik fan 'e feanwâl troch en it reidmantsje siet opsluten. Hy bigoun to roppen oan 'e oare reidmantsjes, mar de turfstekkers goaiden nei him mei feankluten en hy kroep wei yn 'e rûchte. Der wie in turfmakker dy tochte dat it reidmantsje wol ris goud en oare kostberheden op dy hage út 'e wei brocht hawwe koe en hy woe der wol ris sjen. De oaren warskouwen him, mar hy naem in oanrin om oer it gat to springen. Flak foar it gat stroffele er oer in beamwoartel en ear't se him helpe koene wie er forsûpt.

De wyn helle oan en greate stikken fan 'e stripe bigounen ôf to diggeljen en foelen yn it petgat. It reidmantsje bigoun wer to roppen, mar der wie gjinien dy't him helpe woe. Ien jongkeardel lykwols krige echt meilijen mei it lytse mantsje dat troch har wurk sa dalik omkomme soe. Hy klaeide him út en swom mei in turfkoer ûnder 'e earm oer it feangat. Op it hoekje hage dat oerbleaun wie sette er de koer del, die der hwat feankluten en reid yn en rôp: 'Reidmantsje, reidmantsje, kom mar!' Mei de koer boppe wetter is er weromswommen en oan 'e kant fan 'e reidfjilden hat er him delset, sûnder hwat to freegjen en sûnder to bisykjen it reidmantsje to pakken to krijen.

Fan dy dei ôf gong alles him foar de wyn. Syn appelbeammen droegen altyd like folle en syn túntsje levere iten by de rûs. It duorre net sa mâlle lang doe waerd er sels feanbaes. Hy kocht weinen en sels in skip to turffarren en as wolsteld man is er op hege jierren stoarn.

Beschrijving

Omdat turfgravers het gebied van de rietmannetjes steeds kleiner maken, hebben de rietmannetjes een hekel aan hen. Op een dag probeerde een graver een mannetje te pakken, denkend dat deze een schat heeft. Deze turfgraver verdronk. Een ander wil het rietmannetje helpen, en zwemt naar hem toe. Vanaf die dag ging het de helpende graver goed.

Bron

Y. Poortinga: It fleanend skip. Folksforhalen fan Steven de Bruin. Baarn etc. 1977, p. 235

Motief

Q2 - Kind and unkind.    Q2 - Kind and unkind.   

Q40 - Kindness rewarded.    Q40 - Kindness rewarded.   

Commentaar

Steven de Bruin heeft dit verhaal van zijn vader, Freark de Bruin, gehoord.
Het is ook te vinden in Wilhelmine Siefkes, Ostfriesische Sagen und sagenhafte Geschichten (Aurich 1963), p. 17-18.
Ook voorgedragen in het radio-programma 'Vonken onder de As' in juli 1976.

Naam Overig in Tekst

Rietmannetje    Rietmannetje   

Naam Locatie in Tekst

Earnewâld [Eernewoude]    Earnewâld [Eernewoude]   

Plaats van Handelen

Eernewoude    Eernewoude