Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

VODA_016_09

Een sage (mondeling), woensdag 14 januari 1976

Hoofdtekst

Et was in dee tyd dat dominy Trochte hyr wounde. Was up et tuppünt van de veandery. Doo seiden see eyns een keyr up een åvend teagen dominy, dat eh med een vergadering of so-yts was … hmm, ‘Heb y der wel eyns um eråden domenear, dat süms de lampen in de kerke branden, terwyl dat der geyn preak is?’ ‘Hmm, nee, ah,’ segt e, ‘dat kan ouk neet.’ ‘Now, en verdeite, et is wår! Wy hebben et sülv eseen!’ ‘Now, now, ik weyt neet, ik weyt neet, ik weyt neet.’ ‘Now,’ see seggen, ‘et is so!’ Now, hee seid: ‘As jully dat dan wear seen, al is et midden in de nacht, klup by de pastory an,’ hee segt, ‘dat wil ik dat seen!’ ‘Now, dat kan wel!’ Mar de Teunmakers, dee mussen wonsdagsåvends, dan wullen se når de Jouwert to um busskuppen, dat see hyr neet krygen kunden, med gereydskop of so-yts. En dat now krekt eh Ryksweg dreyenveartig, of tweyenveartig, ik weyt neet … ho eh dat ding krek in de ryg sit. Mar … dår stund een härbärgy, en dår wounde Gotter, en dat was een wat gesynde kastelyn, een olderwetse kastelyn: groute burrels, en [ow koukerde?] in de Jouwert. En de Teunmakers dee gungen dår nooit vöärby, want dee hadden meystal krap centen, mar een bült dörst! Dat see altyd by et wotter an, en dan keaken y knap in de rümmer, en do setten see up huus an, en see binnen hunderd meater van de ple- eh van de kerk af, by dee plätse van dat Akkerman ewound, ‘Kyk junges, de lampen dee binnen an in de kerke! Wy mutten anders mar eaven by- eh, wy mutten mar eaven by Lammers-Toezebolt an!’ Want see eh, see nömen hum van Lammers-Toezebolt. Hee heatte Lambertus Troster. Mar hee had een groute tunne med durebouten hadde hee vöär in de tuun stån. En do nömden de kwåjunges dee nömden hum van Lammers-Toezebolt! Toon nömde dee, dee dingen … lisdudde, ho nöm y det? Ja, en eh … mar see kummen by de kerke. ‘Gudverdurre, wat is dit hyre?’ [in het Nederlands] ‘Oh gelooft zij God met diepst ontzag.’ De klumpen uut, en de besöyken der dik uut! Want et kwam uut de grund. En gudverdurre, dat is my now hyr ouk wat. De lampen branden in de kerke, en de douien dee singen! Dat hee vlöyg een höäl ende, de ander ende, de pastory vöärby, hyre. Mar dat now- toon wa- see wat bekoumen [klok slaat twee keer] waren, hee segt: ‘Now [klok houdt op met slaan] weyt y wat? Et is hee kwa-‘ eh, hee sei: ‘Wy mutten dår noch eaven by de dominy deran, want dan mut e der mar henne.’ Dat see hadden neet eyns vüle noch van um dee kant wear uut te loupen, mar dat döyte hadden see vansülv lang neet, de lampen branden en de douien singen, dat see by de houge de stoop up, en et was al teagen twelven, de dominy was al up bedde, en see hysen an de belle. Dominy dee kumt under, pantuvvels an … en de housebanden dee hadde hyr by de küten hangen, now, an de underbrook. Hee segt: ‘Wat is der, broders?’ ‘Now, domemear, dan muye mar gauw maken dat je by de kerke kummen, want de lampen dee branden, en de douien dee singen!’ ‘Wat seg y?!’ ‘Ja, de lampen dee branden en de douien dee singen, dat we- maak mar dat ju der kummen.’ Hee segt: ‘Ik do eaven wear rund.’ Hee was vrygesel, hee leavde med twey süsters. [In het Nederlands] ‘Ik ga direct mee.’ ‘Ja, mar wy gån neet med!’ Mar do segt e, dat hee … en de pantuvvels, dee dee anderen [hakkelt] in de halle, en hee dea een mantel van syn süsters an, en hee hadde de slåpmütse noch up, en so gung dominy med de halle in. See [mompelt] der uut. Dee wul hee medhebben. Now, eh, dee hadden dat neet vöär de nout hangen, mar see wullen- see düssen et toch neet te wågen, en smeyren hum. Now, see löypen de kerke vöärby, see höyren niks. Der werd neet esüngen. Et sal ouk wel. See kumen an de kär- an de plätse to, de lampen brandden ouk neet. De dominy keak höär allens up en deyl an, en süchte deype. ‘Myn Gud, hebben ju in een glasje ekeaken? Dat müs wel so weasen, want der was helemål nich.’ Ach, ja, see gungen grummen?. ‘Ja,’ hee segt, ‘Weyt y wat, myn jungen? [In het Nederlands] Wij zullen … een onderzoek instellen op het kerkhof, wat dat geweest is.’ ‘Ja,’ hee segt, ‘Dan kun je toch neet byden dat wy med gån, ben je now gek?’ ‘Ah,’ see dominy. Wy saten hyr, der waren veere … Teunmakers, düs wy waren med een vyven. Hee seid [mix tussen Stellingwerfs en Nederlands]: ‘Wy zijn hyr med een vyven! Wy hoeven toch niet voor een kleinty van vöär te zijn?’ ‘Ja, dat sal wel, mar eh, wy gån neet med!’ Mar dominy [mompelt] krekt gewågen, wat see düssen et eh neet te wågen. Dan steit et hek öypen, de hekke dee kräkte wat. See binnen der gewoan noch wel döär. ‘[mix tussen Stellingwerfs en Nederlands] Hüp! Supen, rad, en bry, en ik zal weinig smakken!' 'Kum junges, der up af!’ sei dominy, ‘Verrek y!’ Dat de klumpen waren uut, wear uut, en dauw erin. Dominy bleav der allean to, mar hee bleav ouk by dee eyne reagel. Meyr kwam der neet. [In het Nederlands]: ‘Nou, zijn hier mensen?’ sei dominy, mar hee höyrde niks. Düs hee löyp et kerkhuv in de rundte, gyter lagge der anders by as et er now by lag, vöär de wuuster … ja, hyr en dår een stykelbärg, dee dår in de dröyge bläderen under heb sitten, anders was der geyn leven. Hee … kumt hyr wear vöär, en denkt by humsülv: ‘Dat heb ik toch selv höyrd! Dat et uut de grund wegkwam, mar neet good wår et wegkwam. Dat kun ik so gauw neet höyren, wår et krek wegkwam.’ En hee segt: ‘Dit is vöär my een rådsel.’ Dat hee set de handen an de mund, en segt [in het Nederlands]: ‘Zijn hier mensen?’ ‘Ja!’ ‘Waar?’ ‘Hyre, in de reagenwätterbak!’ Do würde een nye reagenwätterbak mäkt, en dee mussen see dröyge hulden, want anders dan eh dan lekt e. En eh so now en dan mussen see uut de bak weg, um et water umhin te spetten, mar umdat et når kold was, kunden see beater, hadden de warkers stolen in stån, et was eh den al een groute bak, dan kunden see up de stolen sitten. See: ‘Eh, vöär de eh, vöär de kolde eh, vöär de kolde nacht! Now waren wy under et dak!’ En eh, do kumt hee, eh, kumt der eyne wear de lädder up. Ja, hee segt: ‘Wy mutten hyr de reagenwätterbak dichte holden … eh dröyge holden. En eh, want anders is e neet dichte.’ Hee segt: ‘En dan singen wy mar eyns, mar wy binnen now döär de versjes henne! En de psalmen, dee kunnen wy ouk neet meyr, düs dan singen wy mar een ander lyd, want wy maggen neet in de slåp vallen! Want dan is al uns wark vurd. Dat dee bak dee mus dröyge blyven!’ Tja, en dat was de kwesty, van eh dat de douien sungen. Mar et kwam uut hün tun weg, med höär hadden dat wuuld höyrd. En do lätter … dominy dee löyp der altyd up. Hee had et wel håst in de gåten, dat de måne flikte. Mar as de måne een bepålde stand an de lucht hadde, dan völ … et krek up dee köyken- lampen. En et düürde sowat een ketyr, dan was de måne der vearder, en dan völ der geyn löcht meyr up. See, en dat was et geheymsinnige, dat et de höäle åvend neet brandde. En dår wasse neet an educht. Want sea, sodoonde kwam dominy der achter, wår der eh, de lampen van brandden. Ja, en dat was et verhål van et spook in de kerke.

Beschrijving

Soms branden de lampen in de kerk terwijl er geen dienst is. De doden zingen. Het waren werklui, die ’s nachts wakker moesten blijven, om een grote regenton te maken. Dat waren de doden. Het licht kwam van de maan, die gedurende een kwartier op de lamp schenen.

Bron

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

Motief

E492 - Mass (church service) of the dead.    E492 - Mass (church service) of the dead.   

E546 - The dead sing.    E546 - The dead sing.   

Commentaar

De Jong vertelt het verhaal in het Stellingwerfs. Het verhaal is getranscribeerd gebruikmakende van de Nysassiske Skryvwyse.

Naam Overig in Tekst

dominee Trochte    dominee Trochte   

Teunmaker    Teunmaker   

Gotter    Gotter   

Lambertus Troster [bijnaam Lammers-Toezebolt]    Lambertus Troster [bijnaam Lammers-Toezebolt]   

Akkerman    Akkerman   

Naam Locatie in Tekst

Rijksweg 42    Rijksweg 42   

Rijksweg 43    Rijksweg 43