Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

ENGELB_03_006 - Het zwatte spook

Een sage (mondeling),

Hoofdtekst

Het zwatte spook
'n Aovend begun a zachtjes an te vallen, dow Jens van Berghoes in Almelo oet 't spuur stapte, um te voot nao 't hoes te gaon. Fietsen wazzen d'r dow nog rech nich en dan was loopen de bôsschop.
Jens van Berghoes harre 'n wek of zes nao Holland west hen grösmeijen en ok nen goo'n deute verdeend en dan wi'j wa wier op 't hoes an. Wat zien aoldershoes was, was 'n kleen spilken, en dan ko'j best zonnen teerstuuver gebroeken.
Jens zien kammeraod, Graads Venhoes, gung in Almelo a van em of, den mos aover Geestern en daorumme ok nog lange nich in hoes. Jens was ok in de gan'k de stad oet en heult 'n Graovendiek in. Hee mos aover Alberge.
Mer lao'w 'n luk voort gaon vertellen. Het was a late in 'n aovend, bi'jkans nacht, dow Jens bi'j de grond kwam van zienen heerschop, Wesselsboer. Den woonde kot bi'j zien oldershoes en dan mos e van 'n grooten diek of, eerst bi'j Wesselboer achter 't hoes hen.
Met 'n bli'j gemood gung Jens duur 'n diek met groote eekenbeume langs de kante op Wesselboer an. Hee dachte wat zien aolen en zien kleenere breurs en zusters bliede zollen wèzen, as hee nao 'n wekke of zes wier kwam, ginner oet Holland, met nen knippe vol geld, en 'n stuk of wat mooie ronde keezen. Hee dachte, hoe meuier en röstiger het hier toch was in 't Twenteland, bi'j 't drokke lèven in Amsterdam, waor hee duur was kömmen. De drokte en 't geschreeuw an de haven, het soesde hem nog in de ooren. Daor kon hee nooit aar'n, dan was 't better in ziene röstige boerschoppe. Daor ha'j tenminste ok nog vri'j loopen, daor hoofde i'j nich bange te wèè'n waoronner te kommen, daor was nog es ruumte.
En zoo prakkezeerend en miemerend gung Jens aover 'n diek. Het was ter stikdeuster in 'n diek, dat kwam ok a slimmer duur, umdat langs de kante völ eekenbeume en fiene dannen stunnen. Mer Jens wet ok de weg hier wa in 'n deustern. Bi'j zienen heerschop zölt ze wal late wèè'n, want hee zeut van wieden dat ze nog lecht an'hebt. Misschien de een of andere bôsschop.
Mer wat was dat? Inees krig Jens nen stötte tegen de beene, dat e haoste van de stokken vaalt. "Das nich bi'j recht oet, denkt hee voort, met schrik. Klabomsti, nog nen stötte, dat um heuren en zeen vergeet.
Jens, aans nich van de bangsten, wet nich wat 't is. Zeen kan hee ok niks in 'n deustern diek. Jao toch, zag e daor net nich 'n paar gleunige oogen, vuur zik hen, en heurde hee nich mangs loopen in 't losse zand? Dat mos waor 'n ondeer wèzen, of misschien wa 'n soort weerwolf.
Jens wol wa loopen, jao wa vleegen, mer kon haoste nich schrik en verbiesterdheed. Ziene schoone kan e haoste nich buuren, 't lèken wa, dat ze van lood wazzen. Pats, nog nen klabas van achtern, zoodat em 't haor begint te kroepen op 'n kop.
Jens stot 'n maol achteroet met de schoone, - mer dow wödt nog gekker. Het dijer kreeg terwiller an, en stötte op stötte mos Jens ontvangen.
Jens dachte, dat 't met em gebuurd was, zoo veraltereerd was e van schrik. Gedachten aover spöke en alle hekseri'je drei'jden en wiemelden em duur 'n kop. Mer vuur prakkezeeren hef e gen tied, want, pats, daor krig e wier nen pleer, zoodat e haoste van de beene keukelt.
Mer goon raod is deur. 't Is Jens inees net of e licht wödt as nen veere en - zo harre as e mer kan, tuunt hee d'r tusken oet. Hee heurt nog krabbeln achter zik in 't zand, mer hee döf nich um te kieken. Wel wet, 't deer kon em wa op de scholder springen en iedere menuut was de ziene.
Goddank. Hee is bi'j Wesselsboer vuur de baovenduure, hee licht de klink op en dat nao binnen. Daor lat e zich versuft op 'n eersten, 'n besten stool daalvallen.
Hee hechelt as nen hond, den achter nen hazen hef ezetten.
"Heere-mien-tied" röp Dieka - dat de vrouw was van Wesselsboer -, oet, "Jens, wat schôt ow? Kom i'j zoo verbiesterd wier oet Holland? Sprek toch es op, i'j zegt jao gen woord; wat is ter Jens?"
Mer hoe Dieka ok vrag, Jens zeg nog niks, hee is haoste nog zonner aom van 't loopen en van 'n schril den e hef oetestaon.
Daor kom'p ok de boer zölven, de kökken in.
"Goon aovend, Jens, d'r ok wier, oet 'n vrömmen?" zeg e, "mien God, keerl, wat zi'j toch verannerd, zoo verbiesterd."
Dow Jens nog nich völle zèè, wol e nog meer vraogen, mer Dieka heul em t'rugge. Jens mos eerst 'n luk drinken, zoodat e wier meer op strekke kwam, dan kon hee wieder vraogen.
Duur as Jens zich èven harre oet 'eröst, kwam e wier op 'n aolen voot. Now vertöl e, mangs nog stotterend, wat em was aoverkömmen in 'n diek.
"Mer dat onwieze dijer", zeg Jens, "met dee gleunige oogen, wat zol dat wa west hemmen? Zol dat nen weerwolf of zooiets wè'n? Of nich?"
Inees schöt Wesselsboer wat in 't zin en hee begint zoo harre te lachen, dat Jens nog biesterder wödde.
"Wat-was-dat-dan, vun 'n deer?" stottert hee nog wier.
"Wat dat was", lacht de boer, "dat kon nums aans wèzen, as .... onzen zwatten ram.
Onder de tied, as i'j nao Holland hebt ewest, hebben wi'j nen zwatten ram kof op 'n Ven'maark. En dat wus i'j nich. Dow de scheper van aovend de schaope in 't schot hef edaone, is 'n zwatten ram waor alleenig west en zodeunig boeten blieven zwerven. Later is hee 'n diek op'ezeeld en dat is now de heele historie".
Almaol mossen ze nog wier lachen, ok Jens lachte now met. Wat nen schrik - en dat um 'n onnözel deer.
Dow Jens nog 'n zetjen bi'j Wesselsboer harre zetten, gung e wier met 'n geröst gemood op zien hoes an.
Mer um dat zwatte "spook" mossen ze later nog verscheeden maolen lachen. "Zoo komt de speuke in de wèèrld" was dan in 't lesten eer besloet en of ze ok geliek harren.

Onderwerp

SINSAG 0332 - Spuktier kämpft mit Mann.    SINSAG 0332 - Spuktier kämpft mit Mann.   

Beschrijving

Jens wordt in het duister door iets geslagen. Hij vlucht bij Wesselsboer naar binnen, denkend dat het een bovennatuurlijk wezen is. Daar blijkt het een zwarte ram te zijn geweest. Ze denken dat zo spookverhalen de wereld in komen.

Bron

Collectie Engelbertink, verslag 3, verhaal 6

Commentaar

Eerder verschenen in de Nieuwe Twentsche en Almelose Courant van 1931.

Naam Overig in Tekst

Jens van Berghuis    Jens van Berghuis   

Gerardus Venhuis    Gerardus Venhuis   

Dieka Wesselsboer    Dieka Wesselsboer   

Naam Locatie in Tekst

Almelo    Almelo   

Holland    Holland   

Geesteren    Geesteren   

Gravendijk    Gravendijk   

Albergen    Albergen   

Twente    Twente   

Amsterdam    Amsterdam   

Plaats van Handelen

Albergen    Albergen