Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

ENGELB_20_007

Een sage (mondeling), woensdag 04 juli 1984

Hoofdtekst

En owwer vuurspellingn, watn leu kondn vuurspeln, dat der woar nen braand kwam, of doar zol woar n hoes komn, at ze woar n lechtke zöagn brandn,
MS: Dat he'j hier nog niet zovölle. Allene toe met n oorlog, hè, toe hier bie de kôark, dat he'w zelf met emaakt met dee V1, toe zeg ... Ik heb jullie wat te zeggen, er gebeurt wat, ik voel het, en 's nachtns is hier dee V1 evöln.
HS: Schienbaar dat den man doar n vuurgevuul van har.
MS: En dat was precies bie mien breur, is he langs t hoes hen egoane, nog ietskes n tipke derof tusn beidn hè. No ie mogn der neet hen, mer ik dachtn doar of doar hen, ik was zoo bange, ik zeg, wie goat der hen en toe zi'w der hen egoane. Toe mien vaa en mien breur die warn hier achter, doar was alns vot, he was doar evöln, hier vlak bie en die warn doar met t beddegoed an t dreagn hè, toe reup ik eur, ik zeg, no luster ies, ik zeg, doar is iedere keer a n aander vliegtuig ewest, temet gooit ze ook nog bomn, ook nog, a'j t leupend könt redn, dan mö'j der bie weazn, ik zeg dat berregood loa dat toch astebleeft lign; ik har t nog neet ezegd, of doar kump ze an of ze warn bie mie hier en doar kump t vliegtuig an, ik zee zoo die van de brandweer zee ik zoo spuitn, want doar was alles verbraand doar, ik zee zoo, he gooit ne bomme, zoo vuuroawer in t vuur. He smit zich zoo vuuroawer in t vuur. Mien vaa en mien breur warn hier net aans warn ze ook vot ewest. No ja, dat zal zoo weazn.
E: Mer ja, ie hebt zoo t levn van dee leu red.
MS: Wie hadn alles wa kapot hier. Wie zeugn zoo met. Wie hebt genne bom heurn valn, Ja en ook, zee mosn zich almoal meeldn, vroger hè. Heel Riesn mos zich meeldn, zee maakn n gat in de stene en dan mosn ze mer atn brengn, mer ja der warn der n hoop bie oons, familie en alles, en wie wonn doar kort bie Swiester, bie t stadhoes hè, almoal volk in de riege vot hè, vot heupe, zie mosn zich almoal meeldn, toe zeg nen keerl, ik wol da'k nen hoond was,
HS: Noar Olst gungn ze dan vanhier.
MS: Mer hee zeg, wie musn der ook mar hen, allo, zeg he, met. Ik mos altied met, ik mos altied t woord doon, ik mos altied met, ik mos altied met, vaa met, ik was net de doew van Noach, ik met, en mien schoonzuster stun bie zo'nnen hoogn Duutser hè en dee wol geerne de jonge vriej hebn, he was pas zûevntien joar ewest en zien vaar was zeek, zee mos zoer warkn met den man en toe zeg he, goa ie der es eavn hen en toe kneep ik den Duutser, he was nen hoogn, in n oarm, ik zeg, at ie nog iets n hartje in oe hebt, dan loa'j den jong vriej.
E: Hef dat hölpn?
MS: Dat hef hölpn.
E: He har toch nog wa luk geveul.
MS: Ik zeg, doo es eavn oe schets, en toe gung ik met den schets van hem der hen, toe was doar ok een geëvacueerd een oet Scheveningn hè, en dee deer ook geliek ne schets, den Duutser nikt, dat he t good kon leazn, doar stun op, predikant, steenfabrikant en toe zeg he, teegn mie allebei pastors, allebeide pastors.
E: Wat maakt oe oet. At ze mer vriej komt.
MS: Toe mien zwoager, he was a onderweg, op Hooltn an. met ne boernwaag, Toe zeg mie ome, haal mien Derkie ook es op, ik der achteran hè en ik zeg, stop es eavn, was ook nen Duutsn, ik zeg, ie möt drekt op t gemeentehoes komn. Oh, dat mos he dan mer doon,
Oh, zie hebt mie zoo vake vot estuurd, zie hebt mie zoo vaak vot estuurd noar Zwolle hen, mien vader den dikn bign hè en toe har he vergetn dat ding in te leavern hè he was van de voedselveurziening, he mog neet slachtn, toe zeg mien vaa, dan mö'j toch wa es noar de voedselveurziening in Zwol. Ikke der hen, toe woln ze mie votstuurn, mer ik zeg, ik goa neet eerder noar hoes hen, ik wil eerst een van de baasn, eerder goa ik nich noar hoes hen, doar stunne hele lange baank, doar kump zo'n klein keerlkn an en toe zeg he, ja mevrouw, als puntje bij paaltje komt, mag u niet slachten. Ik zeg, meneer, als puntje nou eens niet bij paaltje komt, Toe zeg he, dan mag t. Ik zeg, dat har ik ook edacht en ie kriegt nen lekkern worst ook. Doo mie mer gaauw n breef met. En dat was ne kennis van t hoofd van school.
.........
Mien vare har ook ne stienbakkerieje, ten Bolscher an de Eanter weg. En toe mos ik vuur benzin der hen. No toe woln ze mie ook wegstuurn, ik zeg, ik goa hier neet weg en toen vreug he, hoeveel hebt u nog in de tank? Ik zeg, meneer, dacht u, dat ik in mijn tank heb ekekn, toe zeg he, waarom komt uw vader dan zelf niet? Ik zeg, ik weet niet, of u in de bijbel thuis bent, ik zeg, mijn vader gaat precies als Mozes, zwaar van tong.
E: Doo har he t wa in de gaatn.
MS: Ik zeg, ik zal oe es n verhaaltjen verteln oawer de Jödn, he was burgemaaster van Hardnberg, vroger, Hoo heetn he ook wier?
HS: Van Oirschot.
MS: Van Oirschot. Ik zeg, ik zal oe es n verhaaltjen verteln, woarum gung Mozes met de Israëlieten duur de woestijn? Ik zeg, ik weet niet. He zeg, met de ... oawer de weg. He was N.S.B.er hè.
HS: Ie kondn good veuln, dat he teegn de Jödn was.
MS: Ik mos ook n keer vuur de stienfabriek, bonn ophaaln. Vuur fietsn. Stuun mie noar n Haag hen.
HS: Fietsbeandn.
MS: Fietsbeandn. Stuurn mie noar n Haag hen. Ja zie zoln ze wa stuurn, ja, ik zeg, ja, mer dan goa ik neet wier noar hoes hen, ik dörve neet wier noar hoes hen, ik blief hier zitn, toe keekn ze mekoar an, ik kreag beandn vuur tweeënzestig guldn, vuur twieënzestig beandn, bonn vuur twieënzestig beandn.
E: Mer doar warn de leu hier wa blier met.
MS: Van dee stienfabriek hè.
E: Vuur de arbeiders hè?
HS: Dee andere stienfabriekn woln ok wa, dee mosn dan mer wochtn .....
MS: Ja ie möt ook wal n betjen dörvn. Ik was trouwens nooit bange, mer hee verschuuln zich altied achter mie hè,
E: Dan he'j nen goedn trouw doan.
HS: Ik was nooit bange ...
MS: Ja op n lestn kreegn wie ook nog dree oberluitenants, bie oons an de duur doar ginds en die mosn inkwartiering hebn, wie mosn t hoes oet, ik zeg, nee, doar mean ie ja niks van, Zint Sie nationalsocialistisch? Ik zeg, nee, toe zeg he, woarum nich? Ik zeg, ie zint vuur n Führer, en ik zin vuur Willemienke.
E: Dat woln ze wa hebn, dat kondn ze wa verdregn.
MS: Ja, zie woln de boavnverdieping hebn en oonder ne kamer hebn. Nou, dat he'w dan doane. En doe brachtn ze ook ne kruke, met schnaps hè, en dan warn ze vot en dan gung mien schoonvaar en mien vaar .... ik wa, dan haal ik den Glühwein vuur den dag. Ene keer, toe woln ze der achter in, met smerige veut, ik zeg, eerst beenn ofveagn, ik zeg, dat zint wie hier nich eweand, Sint Sie Spione zeg he, dat heendert niks mer ie könt eerst de bene ofveagn, mer zie warn toch ontzaglik netjes heur. Zie zint weg egoane, hadn ze vergetn n slöttel of te geevn en toe warn ze in Lochem en toe kwam der ne soldoat om n slöttel wierum te brengen.
HS: Joa, wat dat betreft warn t hele serieuze leu.
MS: Wie hebt ook wa Kanadeesn, mer die warn ..... oawer egîevn.
HS: Zee warn aait droonkn .... doezend sigaretn.
E: Ik deank, dat t ok wa koump duur de bevrijding, duur de roes van dee bevrijding.
MS: En ook ne keer, ik was zoo mager, ik was wa bang, ik was zoo mager, ik zeg, doar komt ook fietsers an. En toe keekn wie duur t ruutje, van de duur, en toe löchtn ze op de nommers en at ze dan bie oe möt weazn, dat is dan ook wat.
E: Joa t was almoal deuster en at ze dan n zaklöchtke hebt ... Nee ik roak nich.
MS: Wie holn oons doodstille, en toen hè op de reagnputte wie hadn boavn ne logeerkamer, doar löchtn ze in, met de grote schone op de put, mer toe gungn ze bie oons nöast, miene schoonolders wonn bie oons nöast en toe mos t hele spul vuur n dag komn, en toe zatn der nog völ meer in n kealder hè, toe vreugn ze woar wie warn, Ja, dat wusn ze neet, zee hebt oons neet verraadn wie warn wa in hoes. Dat wusn ze was hè. Ik zeg teegn den man: "Wi'j maakn, da'j wegkomt, want wie komt vaste nog n keer wier." Ik was net met de kökn bezig en doe komt der ien van die soldoatn an. Ik zeg: "Wat zö'w no hebn?" Ze zeadn; "Woer is dien man?" Met den auto, zie mosn den auto hebn. Den vrachtwaag woln ze hebn. Ik zeg: "Ieleu pikt alns, misschien he'j n a wa epikt, no mo'j es eavn lustern, was ie dat vannacht ook?" Doe zeadn ze: met oe smerige been oaweral teegn de duurn an, past dan wa in hoes? Ik zei: "Joawa, woarum doe'j dan neet lös." Ik zei, dat dacht ie. Doe hebt ze an t lachen ewest. Toe later mos he n keer weazn, ook bie diezölfde groep en toe zeadn zee: Zin ie den man, van de vrouw oet de Bouwstroate, Doar gung t weer hen ....
Den buurman hè, doar wonn vie boavn en toe zeg mein man, en toe zeg hier die buurvrouw teegn mie: "Oe kokhuuske steet nog op oonze groond." Ik zeg:"Jannöake, dat kan wa woar weazn, mer doar weer ik niks van hè." Joa en toe leutn vie dan nen laandmetter komn en toe har de vaar har zowat tachtig centimeter an evrot, tachtig centimeter. Ik zei:"Jannöake en no steet oe kokhuuske nog op oonze groond, mer loat mer geröst stoan, t heendert oons niks en doar achter bie de schure, doar hadn ze een meter zovölle an evrot, dat dee den ooldn keerl hier nöast hè. Dan was zunnen vrutert, oh gruwlik en mien vader was altied zoo bange hier, mien vader was altied zoo bange, oh, vroger kreegn vie eerappel oet de Haarlemmermeer van mien zwoager, dat warn dan boern hè en dan verkochn ze ze hier, en hier teegnoawer wonn nen man en doar kochn he ook altied eerdappel hè en dee zakn mos he dan wier brengn hè en dan brach he de zakn altied kapot wier. Mien vader was altied zoo bang. Ik zeg, dörf ie no niks te zegn? Mar alle joar wier, ik zegge teegn mien vaa:"No is t oet." Ik goa der hen en toe zeg ik teegn hem:"As ie die goede zekke neet binn t halve uur wier hebt ebracht, he'j de politie in hoes, dat hoo'j hem nooit wier te lapn" en of he ze wier brach.

Onderwerp

SINSAG 0487 - Vorbedeutung anderer Ereignisse.    SINSAG 0487 - Vorbedeutung anderer Ereignisse.   

Beschrijving

De avond dat het V1-vliegtuig neerstort bij de kerk in Rossum voelt iemand dat er iets slechts staat te gebeuren. De vertelster vertelt ook allerlei voorvallen uit de Tweede Wereldoorlog: hoe ze mensen heeft geholpen met doorgang verlenen, hoe ze voedsel en andere goederen heeft verkregen, en haar brutaliteit tegenover de Duitse bezetters.

Bron

Collectie Engelbertink, verslag 20, verhaal 7

Naam Overig in Tekst

Janneke    Janneke   

Swiester    Swiester   

Duitser    Duitser   

Duif van Noach    Duif van Noach   

Derkie    Derkie   

Ten Bolscher    Ten Bolscher   

Mozes    Mozes   

Joden    Joden   

Van Oirschot    Van Oirschot   

Israëlieten    Israëlieten   

Willemienke [koningin Wilhelmina]    Willemienke [koningin Wilhelmina]   

Canadezen    Canadezen   

Naam Locatie in Tekst

Haarlemmermeer    Haarlemmermeer   

Rijssen    Rijssen   

Olst    Olst   

Scheveningen    Scheveningen   

Holten    Holten   

Enterweg    Enterweg   

Hardenberg    Hardenberg   

Den Haag    Den Haag   

Lochem    Lochem   

Bouwstraat    Bouwstraat   

Zwolle    Zwolle   

Plaats van Handelen

Rijssen (Overijssel)    Rijssen (Overijssel)