Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

VODA_017_02

Een sage (mondeling), december 1976

Hoofdtekst

Ja, zo is d’r bijvoorbeeld nog een, een, een, een, een heel aardig verhaal, dat eh mij ook ter oren is gekomen, op teen of andere manier, dat op deeeh… Staatsmijn Emma eh werkte ook iemand, Hein eh werd ie genoemd, eh Hein hè. In de naamverdeling waar eh, eh, eh delfgebied lag onder ’t kasteel en ’t station Hoensbroek. En der Hein, eh wanneer ie in de kolenwinning zat, dan, dan, dan hoorde ie enkele malen een klok bonzen, dof en kort, althans zo ligt ’t verhaal, hè. Nu loopt er ook een sage dat in de Horsten, dat was eerstijds ’t moeras dat rond het kasteel Hoensbroek lag, een ongewijde klok ligt verdronken. Men zal de betekenis van dat luiden beter begrijpen as men bedenkt dat ook een zekere zware loszittende steen gemiddeld vijf a twintig kilogram wegende doch ook wel soms honderd, zelfs bij de tweehonderd kilo in het dak zit, en die vaak zonder enige waarschuwing door ritseling of anderszins naar beneen ploft, een klok wordt genoemd. Ja, dezelfde mijnwerker die ons dit vertelde, dieeeh… zei nog dat ie eens hoorde dat iemand ook een klokgelui in de mijn had gehoord, een medearbeider tegen wie die dit zei lachte erom, maar toen trof enige seconden later zulk een kloksteen ‘m ’t hoofd, waardoor ie zeer zwaar werd verwond. Dit was eigenlijk ’t eh… ’t legendaars verhaaltje zo, betreffend dat klokgelui in de mijn, en ’t verband wat d’r werd ge- eh in werd gebracht met de klok, eh die eh beneen in de mijn ook wel eens naar beneen valt, en die klok eigenlijk, dat is ehm geologisch gezien eigenlijk niets anders dan een versteende of met eh door kiezelzuur ehm eh versteende eh, eh bol eigenlijk, je kunt ’t vergelijken ’t beste met een, met een, een prei bijvoorbeeld hè, die heeft die knolvorm hè, beneen, en die dus helemaal geen eh onderling verband had met ’t eh ges- omringende gesteente, zodat als daar onder eh ontkoold werd, hè, al werd ie overigens eh al, al werd je ook al eens aangetikt ’t dak, en da gaf dat een, een geweldige harde tik, eh wat normaal wil zeggen: ‘Nou we hebben hier met een ijzersterk dak te doen’, hè, maar zo gauw als eh de ontkoling verder ging, en eh de klok eh zogenaamd vrijkwam, dan stortte die naar beneden en dat heeft menig dodelijk ongeluk veroorzaakt, want die klokken die eh wegen soms niet honderd tot zelfs tweehonderd kilogram, maar dat loopt wel eens tot duizend kilogram en meer op. Een ander verschijnsel had je de zogenaamde zerk, hè, dat was een op een doodskist eh, eh lijkende steen eh wat eigenlijk niets anders was dat ie eh door eh… natuurlijke splijtvlakken als zodanig ge- al geologisch was neergelegd, hè. En men ontkoolde daar ook onder, ook weer geen samenhang had die zerk dus met ’t omliggende gesteente, en kwam de kool vrij dan stortte die steen omlaag. Ook daar is menig dodelijk ongeluk mee gebeurd en omdat die steen dan eh… op een kist gelegen, een doodskist zei men daartegen, een zerk, hè, ’t was een zerk.

Beschrijving

Een mijnwerker hoorde in de mijn een klok bonzen. Een zware loszittende steen wordt ook wel een klok genoemd. Iemand die ook eens klokgelui in de mijn had gehoord vertelde dit aan een medearbeider, die erom moest lachen. De medearbeider werd enige seconden later getroffen en zwaar verwond door een kloksteen. Een zerk was een op een doodskist lijkende steen, waar ook menig dodelijk ongeluk mee is gebeurd.

Bron

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

Naam Overig in Tekst

Staatsmijn Emma    Staatsmijn Emma   

Hein    Hein   

Naam Locatie in Tekst

Hoensbroek    Hoensbroek   

Plaats van Handelen

Hoensbroek (Limburg)    Hoensbroek (Limburg)