Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

VODA_019_07-09

Een sage (mondeling), december 1976

Hoofdtekst

In Best woonde vroeger een oud vrouwtje dat een heks was. Ze hield er een cafeetje op na dat altijd druk bezet was, want het lag juist langs de grote weg en bovendien moesten de boeren en de voerlui die langskwamen wel stoppen, want bij het cafeetje aangekomen was het onmogelijk om de paarden nog vooruit te krijgen. Pas als men een borreltje gedronken had, en betaald natuurlijk, kon men weer rustig de weg vervolgen.

Zo was er ook in Oerle, op de Halve Miel, vroeger ook een heks die daar woonde met haar dochter, en die dochter was ook een heks. En dit tweetal hield er ook een cafeetje op na dat net langs de weg lag waar de boeren en voerlui voorbijkwamen. Als ze nu naar Eindhoven of naar Tilburg gingen om hun waren aan de man te brengen, kon geen mens – durfde geen mens het wagen om het cafeetje voorbij te gaan zonder een borreltje, toendertijd drie cent, te nemen. Deed hij dat niet, dan verdwaalde hij op de uitgestrekte heide. ‘Laat ze maar lopen,’ zei de heks dan tegen haar dochter. ‘Ze komen wel terug.’ En ze kwamen ook steeds terug. Als zo’n verdwaalde reiziger zijn borreltje gedronken en betaald had, kon hij weer weggaan, zonder voor de tweede keer te verdwalen. Daar zorgden moeder en dochter wel voor.

Heb hier nog ook een voorbeeldje uit Hoogeloon, hè, daar kon men met paard en wagen voorbijgaan, of men moest eerst vijf cent betalen, en dan kon de wagen weer verder rijden, dus hoefde men niet te drinken, het was dus geen kasteleinsvrouw, maar als men vijf cent betaalde kon men verdergaan.

[Interviewer] Een tol zonder boom?

Ja, ja, tol ja.

Nou, ik heb nog een heel kort verhaal, dat afgespeeld heeft in Veldhoven, want daar woonde in een huisje vlak langs de zandweg een heks. Daar kwamen veel turfstekers langs met hun vrachten turf. Als paard en wagen zo’n huisje voorbij – zo’n huisje voorbijkwam, dan bleef het paard stokstijf staan. Het kon pas verdergaan als het vrouwtje een paar turven van de wagen gehaald had. Zo had de heks heel de winter vrij te stoken.

Onderwerp

SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste    SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste   

Beschrijving

In Best woonde vroeger heks die er een cafeetje op nahield. Boeren en vaklui die langskwamen moesten wel stoppen, want bij het cafeetje aangekomen was het onmogelijk om de paarden nog vooruit te krijgen. Pas als men een borreltje gedronken had, en betaald natuurlijk, kon men weer rustig de weg vervolgen.

Ook in Oerle, op de Halve Miel, woonde er een heks die er een cafeetje op nahield. Zij runde deze samen met haar dochter die eveneens een heks was. Kochten langskomende boeren en voerlui geen borreltje, dan verdwaalden ze en moesten ze wel terugkeren naar het café. Kochten ze daar vervolgens alsnog een borrel, dan verdwaalden ze geen tweede keer. Daar zorgden moeder en dochter wel voor.

In Hoogeloon kon men met paard en wagen alleen voorbijgaan als er vijf cent werd betaald.

In Veldhoven kwamen veel turfstekers met hun vrachten turf langs het huisje van een heks. Hun paard bleef altijd stokstijf staan, totdat de heks een paar turven van de wagen gehaald had. Zo had de heks heel de winter vrij te stoken.

Bron

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

Motief

K341.22 - The supposed magic spell.    K341.22 - The supposed magic spell.   

G200 - Witch.    G200 - Witch.   

P232 - Mother and daughter.    P232 - Mother and daughter.   

Commentaar

De interviewer heet van zijn achternaam De Beel (andere spellingswijze mogelijk).

Naam Locatie in Tekst

Best    Best   

Oerle    Oerle   

Halve Miel    Halve Miel   

Eindhoven    Eindhoven   

Tilburg    Tilburg   

Hoogeloon    Hoogeloon   

Veldhoven    Veldhoven   

Plaats van Handelen

Best    Best   

Oerle    Oerle   

Hoogeloon    Hoogeloon   

Veldhoven    Veldhoven