Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

LYST078 - De Dood van een Rotte

Een sage (vragenlijst), 1982

Hoofdtekst

De Dood van een Rotte
Gropmoe was een paar dagen te bakeren, want d'r zol weer een poppien geboren worden. Ik mozze toen veule tied buutenshuus deurbringen. Want in de kleine huuskamer/keuken -met an weerskaanten de bedsteden, doar konden zij mij niet gebruuken. Ik was toen vief jaor, want mien breur Derk was op komst en die is van ien en twintig, dat is dus now roem ien en zestig jaor 'eleden. Zo zwörf ik dan die veurmiddag umme 't huus -en noa een poosien zocht ik mien verteier in 't schuurtien, woar ok 't varkenshokke was en woar 't voer stond veur de beest'n; maismaal en zo en kippevoer. Nou, op de motte was ik al gauw uut'ekeken, en ik ware net van plan weer noar buuten te goan um ies onder de proemeboom te kieken, toen ik geritsel heurde. 't kwam van boven. Een vrömd geritsel. En toen zaag' ik 'm. De rotte. Op 't muurtien van 't schuurtien. Vlak onder de slieten. Ik kon 'm goed zien, want zo'n muurkien is maar aanderhalve meter hoge. Ikke noar buuten, om hulp te haal'n. Doar kwam net de buurman bi'j oons de deur uut. In zien goeie goed. Ie kent dat wel: blauw pak, gevarfde klompen en een grieze pette. had zeker d'iene of aandere bosschop over'ebracht. Maar de buurman had gien zin um zien zundagse pak te loaten bedarven deur spinrag en maismaal -en hi'j mos ok vortmaken om mien va te waarschouw'n, die argens bi'j de boer op 't eerappellaand was. Dus vleug'ik noar binn'n- en ik reupe: "Gropmoe, een rotte!" Mien grootmoeder, in heur lange zwarte rok, nauw zwart leiffien en witte musse, steuf metiene noar buuten- en ikke achter'eur an. 't Schuurtien in. En nog zie ik' eur met de zendestrik de rotte tegen de slieten drukken. Woar ze die strikke zo gauw vandoan'ehaald'ef is mi'j nog altied een roadsel. Veur wie dat nog niet weet'n: een zendestrik is een zeisscherper, een zogenaamde strekel, ongeveer 40 centimeter lang. In dit geval een eigenaardig woapen, maar wel effectief. Dat'ef de rotte ondervönn'n. 't was een mooie, dikke rotte- en hij gonk tekeer as een roazende. Maar de gropmoe hield vol. Met al heur kracht perste ze de strikke in het zachte, vette lief van de rotte en drukte hem stevig tegen het holtwark onder de pann'n. An schrow'n gien gebrek. Eindelijk völt het ondier op de grond. Maar kans um d'r vandeur te goan kreeg ie niet. Veurdat ie overend 'ekkrabbeld was, had gropmoe hem as de weerlicht heur tripklompe op de kop 'ezet. (Een tripklomp is een lichte houten klomp, met een leren riempje over de wreef van de voet). Even goed deurdrukk'n en 't was gebeurd. En de leste gruwelijke doodskreet van de rotte was nog niet weg'estorven of doar klonk een snerpende kreet uut de bedstee. Met de strikke nog in d'aand vleug gropmoe noar binn'n. Even later was mien breurtien geboor'n.

Beschrijving

De verteller van het verhaal is een klein kind op het moment dat deze gebeurtenissen zich afspelen: zijn moeder staat op het punt te bevallen van het broertje van de verteller, wanneer hij in het varkenshok een enorme rat ziet lopen. Eerst vraagt hij hulp aan de buurman, maar omdat die geen zin heeft om zijn nette pak vies te maken, wil hij de rat niet doden. De oma van de verteller echter, die ook de kraamvrouw helpt bij de geboorte, doodt de rat door hem met een zeisscherper te bewerken en hem vervolgens met haar klomp dood te drukken. Op hetzelfde moment dat de rat zijn laatste schreeuw geeft, hoort de verteller een schreeuw uit de bedstee komen. De rat is gestorven, maar zijn broertje is geboren.

Bron

Volkskundevragenlijst 52 (1982), formulier L.90a, archief Meertens Instituut

Commentaar

1982

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:22