Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

YPFOE245 - De heinproef

Een sage (boek), vrijdag 19 november 1971

Hoofdtekst

De heinproef
In frouspersoan kaam by in boer. Wêr 't it bard is, wit ik net krekt. mar earne yn Fryslân. Neidat de weareld my ferteld hat, hjit it dêr fan it Barhûs. Dêr moat noch in teken fan stean, my net bekend. Dat frommis frege om ûnderdak; sy mocht dêr de nachts fan 'e boer wol bliuwe.
Even letter kaam dêr in soldaat op in hynder. Foar it brechje al trof er de boer. Dy soldaat woe dêr ek wol ûnderdak ha. Doe fertelde de boer sa, dat se ek al in frommis te sliepen hienen, sa en sa. De soldaat hie dêr fertocht folk omswinen sjoen, dat hy frege de boer: 'Witte jo wol, wat jo hawwe?'
'Nee', sei de boer,'dat wit ik net—ik ken dat minske net'. Dan moasten se har mar ris goed observearje, ornearre de soldaat.
Se gongen yn 'e hûs, de soldaat naam it spul goed op en doe joech er de boer in wink en se gongen tegearre yn 't bûthús. De soldaat stie it net. Wie dit wol in frommis? De boer twivele ek al. 'Witt'jo wat', sei de soldaat, 'jo krije in kuorke, sa'n fuorkuorke kin wol, dêr dogge jo wat apels yn, as jo dy ha, en jo smite elk in apel ta. Dan moatte jo der om tinke: in frouspersoan slacht de knibbels utinoar, in manspersoan slacht de knibbels neiïnoar, om de apels te heinen'.
De boer goaide elk in apel ta en hy en de soldaat tochten der goed om, wat it frjemde frommis die. No. dy sloech de knihbels neiïnoar. Doe wisten se genôch.
It waard al letter en letter en doe soenen se de nacht mar yn. It frommis woe graach yn 't hea sliepe, boppe de hynstestâl. De soldaat hie syn hynder yn dy stâl stean en dêr woe er graach by sliepe. Dat sei er goed Iûd, dat it frommis it hearre koe. Mar doe't it minske yn 't hea lei, makke de soldaat fan tekstrie in bosk, sa'n bytsje yn 'e foarm fan in grutte poppe en dêr die er syn soldateklean omhinne. Dy poppe waard dêr bêde by it hynder, op en ûnder wat hynstedekken en sels kroep er stikem dêr tichteby fansiden.
It wie mar even yn 'e nacht, dêr kaam de frjemde besiker, dat de frou earst wie, al oan. Doe wie it in manspersoan. Hy hie in grutte grjippe yn 'e hân en pofte dy yn it bosk strie, troch de soldatejas hinne. 'Dat is der eentsje!' sei er.
Doe sprong de soldaat op 'e lappen; hy hie deselde grjippe al yn 'e hannen — it ek in oaren west ha, dat wit ik net — en raamde op dat frommis, dy keardel, yn. 'En dat is twee!' sei er.
Doe die it bliken. dat frommis wie in gefaarlike rover, en se hienen der allegear gongen, as dy soldaat op 't hynder dêr net kommen wie.

Onderwerp

VDK 0958G* - De appelvangproef    VDK 0958G* - De appelvangproef   

ATU 0958F*    ATU 0958F*   

sinVDK 0958G* - Die Fangprobe    sinVDK 0958G* - Die Fangprobe   

Beschrijving

Een vrouw vraagt een boer om onderdak. Ze mag in de hooischuur slapen. Even later komt een soldaat, die ook bij de boer wil overnachten. Samen bespieden ze de vrouw, die er nogal verdacht uitziet. De mannen besluiten haar op de proef te stellen, om te zien of ze echt een vrouw is. De boer gooit de soldaat en de vrouw elk een appel toe. De vrouw houdt haar knieën bij elkaar als ze de appel vangt, wat erop wijst dat ze een man is.
De soldaat is 's nachts op zijn hoede. Hij maakt een pop van stro, om de zogenaamde 'vrouw' te laten denken dat hij ligt te slapen. Dan komt de vreemde gast binnen, nu als man gekleed, en steekt in de stropop, denkende dat hij de soldaat doodsteekt. De soldaat ziet het, en doodt hem. De vermomde man bleek een gevaarlijke rover te zijn.

Bron

Ype Poortinga: De foet fan de reinbôge. Baarn (etc.) 1979, p.256

Commentaar

19 nov. 1971
De appelvangproef

Naam Overig in Tekst

Barhús    Barhús   

Naam Locatie in Tekst

Friesland    Friesland   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20