Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

YPFOE267 - De jonge mei de nuvere antwurden

Een sprookje (boek), september 1971

Hoofdtekst

De jonge mei de nuvere antwurden
Der wie ris in hear, dy koe wol in feint brûke, en doe kuiere er hjir of dêr. Hy kaam by in hûske, der wienen allinnich mar in jongkeardel en in jongfaam thús. De hear frege oan 'e jonge: "Wêr is jim heit?" "Us heit is op 'e jacht," antwurde de jonge, "en wat mear as er fangt, wat minder as er mei thúskomt." Dat begriep de hear net, en doe lei de jonge it him út: syn heit wie de bosk yn gongen, hie it himd oer de kop en socht de luzen der út.
Doe frege de hear: "Wêr is jim mem?" "Och," sei de jonge, "dy is om skea en skande." "Wat is dat?" frege mynhear. "Ja," sei de jonge, "ús mem hie in stik brea liend, en bringt se no mear werom as se helle hat, dat is skea, mar bringt se minder, dat is skande."
Doe wie der in pot oer 't fjoer en dat sea en die mei geweld. De hear frege: "Wat is dat jonge?"
"Dat is twist en tweedracht," sei de jonge. Ek dêr begriep de hear neat fan. Doe lei de jonge út: "Dat binne groat en beantsjes, dy siede tsjininoar om gaust gear te wurden."
"Do bist in duvels rare jonge," sei de mynhear. "ik moat dy mei ha." "Goed mynhear." En de jonge gong mei en tsjinne by mynhear foar feint.
Yn mynhear syn tún groeide in almachtige dikke ierdbei. Der wienen se tige wiis mei, omdat it wat hiel besonders wie. Se hienen der in blompot oerhinne en as it de dochter har jierdei wie, soenen se him opite. Mar de jonge friet de ierdbei op, die syn behoefte dêr en sette de blompot der wer oerhinne. En doe de deis fan de dochter har jierdei kamen se by de blompot en doe fûnen se dy protte dêrûnder.
Mynhear wie net bêst te sprekken. Hy sei by himsels, dêr krij ik dy foar, jonge! Hy skreau in briefke en doe sei er: "No moatst moarnmoarne dêr en dêr mar efkes hinne en jou dit briefke ôf." De jonge rekke op reis en wat er te dwaan hie: hy makke ûnderweis dat briefke iepen en dêr stie yn: "Jou dizze persoan fiifentweintich swypslaggen." De jonge plakte it briefke wer ticht en doe kaam dêr in dikke joad oan. No, joaden binne hjit op fertsjinst. Hy sei tsjin dy joad: "Wolle jo in kwartsje fertsjinje? Dan moatte jo dêr en dêr efkes hinne gean mei dizze brief!" "Jawol," sei er. De joad joech de brief ôf en krige fiifentweintich swypslaggen.
De jonge kaam thús en doe frege mynhear: Hoe is 't dy ôfgongen, jonge?" "Och mynhear," sei de jonge, "it wie foar in kristlik minske net út te stean, dat ik ha 't in dikke joad mar op 'e lea plakt."
Sa'n feint woe de hear net hâlde, dat hy krige de sek op.
(Opgetekend: september 1971)

Onderwerp

AT 0921 - The king and the peasant's son    AT 0921 - The king and the peasant's son   

ATU 0921    ATU 0921   

Beschrijving

Een heer kan wel een knecht gebruiken en trekt er op uit. Hij komt bij een huisje en komt daar met een jongen aan de praat. De jongen geeft zulke raadselachtige antwoorden dat de heer besluit de jongen in dienst te nemen. De jongen gaat met hem mee. In de tuin van de heer groeit een reusachtige aardbei. De aardbei is zo bijzonder dat ze er een bloempot overheen zetten. Bij de verjaardag van de dochter zullen ze de aardbei opeten. De jongen vreet de aardbei op en doet zijn behoefte onder de pot. De varjaardag nadert en de bloempot wordt opgetilt. Er ligt van alles, behalve een aardbei. De heer is niet erg te spreken en zint op wraak. Hij stuurt de jongen op pad met een brief. De jongen maakt onderweg de brief open en leest dat de bezorger van de brief vijfentwintig zweepslagen moet hebben. Hij ziet een dikke jood lopen en geeft hem een kwartje als deze de brief voor hem bezorgd. De jood geeft de brief af en krijgt de vijfentwintig zweepslagen. Als de jongen weer bij de heer komt vraagt deze hoe het hem is vergaan. De jongen zegt dat het geen christelijk werk was, en dat hij het daarom maar door een jood heeft laten opknappen. Hij wordt uiteindelijk door de heer ontslagen.

Bron

Ype Poortinga: De foet fan de reinbôge. Fryske folksforhalen. Baarn [etc.], 1979

Commentaar

september 1971
Op de bandopname van Poortinga is te horen dat Anders Bijma het vervolg, dat hij vroeger placht te vertellen, is vergeten (AT 0056E*). Het verhaal is eerder opgetekend en uitgegeven in It Heitelân 1954. p. 81
The king and the peasant's son; VDK 0921J* De brutale jongen en de heer; AT 1528 Holding down the hat

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20