Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

YPFOE298 - Ut wiif dat nyt swige kon

Een mop (boek), vrijdag 14 december 1973

Hoofdtekst

Ut wiif dat nyt swige kon
Dicht bij un bos woanden un man en un frou en dy hadden ut nyt al te rúm. Op un keer is dy man an 't houtkappen en an 't graven en dan fynt-y tussen de boom wurtels un kisje met geld. Hij dinkt, dit is nog es de moeite weerdich! Der saten allemaal goudstukken in. Eindelik binne we es út'e ellende weg, dinkt-y. Ik wil prebere om ut thús te krijen, sonder dat un mêns ut siet. Mar toen dinkt-y bij 'emsels, hoe mut dat nou met dat wiif fan mij? Want dy is su rad met de bek, dat
dy hout ut nooit un keer foor hur. Hij had al su faak metmaakt, dat-y seid had: 'Dêr magge jou beslist nyt over prate', mar dat se dan teugen de eerste de beste dy dêr kwam flotweg ut hele ferhaal fertelde. Dêr mu 'k wat op fine, dinkt-y.
Afijn, hij gooit nog wat modder en su over ut kisje heen en dan gaat-y naar hús. Hij had strikken útset; dêr komt-y onderweg bij luans, en dêr sit un haas in. Dy haalt-y der út en hij nimt 'em onder de arm met. Hij gong un êndsje ferder en dan dinkt-y, ik kan meteen wel eventsjes bij myn foek sien. En dêr sit werachtig su'n groate beers in as-y nog nooit eerder fongen had. Hij dinkt al weer, dit is de moeite weerdig, ut geluk is fandaag met my. Dan komt-y plotseling op un idee. Hij seit teugen 'emsels, late we ut es eventsjes su doen! Hij doet de dooie haas in 'e foek en hij gaat met de fis weerom en dan maakt-y de fis an'e strik fast.
Hij gaat naar hús toe en hij seit teugen de frou: 'Tryntsje, gaast met, dan sa'we nog es eventsjes de foeken en strikken nasien, as der foor fandaag oek wat te eten in sit'. Se gaan deur ut bos en dêr komme se bij dy foeke en dan seit-y: 'Tryntsje, nou must hier es eventsjes kike! Hest dat wel es metmaakt?' Nou, dat mins sloeg fan ferbazing de hannen in mekaar en se seit: 'Su gek hew ik ut nog nooit sien. Hoe komt nou su'n groate fis hier in un hazestrik midden in 't woud?''Ja', hij seit, 'ik weet ut oek nyt, kyn, ut is un freemde dag. Mar afijn, we nimme 'em mar met, want ut is un lekker hapke'. Hij seit: 'Dan mu we oek es even sien, as der oek wat in 'e foek komen is'. En tot ferbazing fan Tryn sit dêr in plaats fan un fis un haas in dy foek. 'Dit, dit fertrou ik nyt', seit se, 'dit is, dit is nyt in order. Dit komt nyt goed. Su gek he 'k ut nog nooit metmaakt'. 'Och', hij seit, 'dat hindert allemaal niks, ju. We gaan naar hús toe en we prate der mar nyt over. Oek nyt teugen aandere minsen fertelle—dit is in ider gefal mooi foor mekaar'.
Se gaan nog un êndsje ferder en hij seit: 'Must my even helpe. Kyk! Sienderes, wat ik hier fonnen hew!' Ja, dêr sit dat kisje tussen de boomwurtels. Hij haalde ut bladspul en de modder der ô. Hij seit: 'Mar nou must hier es eventsjes sien! Must my helpe om ut naar hús te sjouwen'. Afijn, dat mins kan gyn woord meer sêgge, su freemd fon se dat.
Se sjout dat kisje met naar hús toe, dêr wurdt ut op 'e tafel set en dan gaan se an 't geldtellen, en: 'Och jonge, nou binne we ryk!'
'Ja', seit-y, 'mar must wel om één ding dinke—der mag gyn sterveling wat fan wete, want dan nimme se ut ôns ô'.
'Nee, ik kan wel swige, ik kan wel swige!'
'Dat weet ik wel, dat is bekend genoeg, mar onthou ut toch mar goed'.
Doe sal se naar buten, want dêr lope un paar minsen dy komme dêr laans en dy sal se meteen oek mar deelgenoat make fan ut geluk dat se had hewwe en fan 'e freemde dingen dy se dy dag metmaakt hewwe. Mar hij trekt se meteen an 'e kleren: 'Dêr magst nyt heengaan, ju. Dan beginst toch te kletsen'. Nou, se seit: 'Ik mag toch wel fan dy haas fertelle en fan dy eh . . .'.
'Nee, magst nerges over prate, want dan flapst der alles út. Bovendien, dou kaanst dy lui niks fertelle—siest dan nyt, ju, wy dat binne? En dat ferklaart dan meteen, wêrom fandaag alles in 'e war is?'
'Nee, dat sien ik nyt'.
'Siest dan nyt de duvel en syn ouwe moer, dy dêr lope?'
Sij as de bliksem in 'e hûs en de deuren stiif dicht. 'Dit is freemd, dit is freemd', seit se.
Se brúkten dat geld om ut der rúm fan te nimmen en om mooie dingen te kopen. En omdat se altyd su arm weest hadden, fertrouden de minsen ut nyt. Dat se seiden teugen de plysje: 'Nou, dêr mut ut één of aander an 'e haan weze—wy wete ut nyt'. De plysje komt bij dy lui an hús en dy seit fan: 'Wij wuden wel es eventsjes wete, hoe jime an dat geld komme'. 'Nou', seit dat mins, 'wij magge toch seker wel geld in ut bos fine?' De man siet hur al es eventsjes an, mar ja, se had hur al ferpraten en se docht met hur stomme kop nerges om. Se seit: 'Ja, we hewwe un kisje met geld fonnen in ut bos. Ik hè ut sels met myn man thúsbrocht'.
Dy man seit stikem teugen de plysje: 'Jym mutte der eventsjes rekening met houwe, myn frou dy is nyt al te goed. Dy is nyt helemaal snik. Dat dy fertelt de gekste dingen'. 'Dat kan wel weze', seiden se, 'mar we fertrouwe dit toch nyt'. Dat se gane deur met dy frou te onderfragen. Se sêgge: 'Hoe is ut dan weest?''Nou', sij seit, 'op un dag komt myn man thús en dy seit: Gaast eventsjes met ut bos in? Doe komme we dêr by de foeke in 'e faart en—dou weest toch nog wel, Jan, dêr sat ommers dy dikke haas nog in!' Dy man skudt meewarig met ut hoofd, hij siet de plysje an en hij seit: 'Sien jym nou wel, dat ut nyt normaal is?' Mar se gaat deur met ut ferhaal, se seit: 'Dy hè we der út haald en toen kwamen we ferder ut bos in en dêr sat un dikke beers in 'e hazestrik'. 'Nou', seit de plysje,'dat kan toch nyt!''Nee, dat kan oek nyt', seit dat mins, 'ik wúd ut eerst oek nyt love, mar ut was nou éénkeer su. Later, toen snapten we ut'. Toen seit de plysje: 'Op welke dag was ut dan?' Se seit: 'Ut was de dag, dat de duvel met syn ouwe moer ut bos in ging'.
Toen skudden dy plysjes ut hoofd teugen mekaar. Se seiden: 'Dat mins is helemaal gek. Dêr krije wy gyn wurd meer út'. Dat sij loofden gyn woord fan wat se ferder sei en omdat se niks fine konnen, gingen se mar weg en dy minsen hewwe hur geld houden.
(Stedsk fan Harns)

Onderwerp

AT 1381 - The Talkative Wife and the Discovered Treasure    AT 1381 - The Talkative Wife and the Discovered Treasure   

ATU 1381    ATU 1381   

Beschrijving

Een man vind een schat in het bos, maar weet dat zijn vrouw haar mond niet kan houden als ze het weet. Hij begraaft de schat weer en doet een vis in zijn hazenval en een haas in zijn visnet. Dan vraagt hij of zijn vrouw mee wil komen naar het bos. Ze vinden de haas in het visnet en de vis in de hazenval. Hij doet net alsof hij de schat ter plaatse vindt en vertelt zijn vrouw dat ze het tegen niemand mag zeggen. Onderweg verteld hij nog dat een stel tegen wie ze het wil vertellen de duivel en zijn moeder waren. Als de politie later komt vragen hoe ze ineens aan al dat geld komen, vertelt de vrouw van de rare dag en van de haas in het visnet etc. De politie verklaart haar voor gek en gelooft niks meer wat ze zegt. De mensen kunnen het geld houden.

Bron

Ype Poortinga: De foet fan de reinbôge. Fryske folksforhalen. Baarn [etc.] 1979, blz.309-311

Commentaar

14 december 1973
The Talkative Wife and the Discovered Treasure

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20