Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

YPFOE307 - De jonge met de freemde namen

Een mop (boek), vrijdag 14 december 1973

Hoofdtekst

De jonge met de freemde namen
Op'e pastory in un dorpke woanden un pastoor en un kapelaan. Op un dag komt dêr un jongeman, dy fertelt dat-y honger het. Hij het gyn geld en hij het niks, gyn ouwers en gyn famylje; om kort te gaan, ut is un arme swerver.
Afijn, su-as goede kristenen betaamt, se sêgge: 'Nou, kom der mar in, jong, en miskyn dat we dy oek wel an ut werk houwe kanne'.
De jonge doet heel dankbaar. Hij eet der goed fan en hij werkt der foor. Toen seit de kapelaan teugen'em: 'Nou wect ik eigenlik nog nyt eens, hoestou hyste'. De jonge seit: 'Ik hew un bitsje un freemde naam: ik hyt Oratefraters!''Hee!' seit de kapelaan, 'dat is un latynse naam!.Dat bruke wij oek, awwe de mis opdrage'. 'Ja', seit de jonge, 'dêr kan ik oek niks an doen; myn ouwers hè mij su noemd'.
Der is oek un koster, dy maakt kennis met de nije hulp en hij seit: 'Hoe hite jou eigenlik?'En hij seit: 'Ik hew un latynse naam: ik hyt Dominusvobiscum'. 'Dat is maklik te onthouwen', seit de koster, foor mij temeensen, want dy naam komt bij ôns in 'e erediinst foor. Mar foor aandere meensen sal 't wel wat lastig weze'.
Ut was de saterdags, de pastoor sat met syn preek te studeren en toen komt dy jonge nog even in 'e kamer. De pastoor seit teugen 'em: 'Nou hest wel un thús, mar dou hest nog nyt eens seid, hoestou hyste'. 'Nou nee', seit de jonge, 'dat durf ik nyt sêgge meneer pastoor'. 'En wêrom durfst dat nyt sêgge?' 'Ja kyk, ut is su'n rare naam'. 'Nou', seit de pastoor, 'wij binne toch mannen onder mekaar—wat hindert dat nou?''Ik weet nyt, wat myn ouwelui besield het, toen se mij un naam geven hewwe, mar ik hew nooit aanders weten dat ik hyt as Fijffingersinutgat'. 'Ja', seit de pastoor, 'dat fyn ik wel un bitsje un freemde naam, mar dêr kanstou niks an doen'. 'Nee', seit de jonge, 'je hewwe nou één keer dy naam en je muite der met deur ut leven'.
In ider gefal, de jonge dy krijt syn slaapplak anwezen en de aandere morges, de sundagmorges, de pastoor draagt de mis op. Dy is dêr met bezig en toen komt de kapelaan fan 't bêd ô en dy siet, dat de gast fertrokken is en—ut tafelsilver oek. Hij siet de boel even na, en alles wat un bitsje kostber was dat is ferdwenen. Ondank is 's werelds loon, dinkt de kapelaan, en hij dinkt oek, ik mag toch meneer pastoor wel eventsjes waarskuwe.
De pastoor staat dêr foor ut altaar de mis op te dragen—de kapelaan komt stikem achter ut altaar, hij steekt ut hoofd om ut hoekje en hij seit: 'Psst, meneer pastoor!' Pastoor siet even om. 'Meneer pastoor, Oratefraters . . .!' 'Ach', seit de pastoor, 'sufer binn'we nog nyt!' En dy gaat deur met misopdragen.
Onderwiles is de koster in 'e sakristy komen en dy siet, dat de kleren en de kostberheden oek fut binne. Hij dinkt, oh! wat mu' we nou hewwe! Hij stapt de kerk weer in en hij seit: 'Psst! Pastoor, pastoor!' De pastoor siet even. De koster seit: 'Dominusvobiscom!' De pastoor seit: 'Sufer binn' we nog nyt!' Wat is dit un frcemde beweging, dinkt de pastoor.
Hij gaat naar de preekstoel, hij is an 'e preek toe, en toen komt de kapelaan bij 'em en dy flústert 'em in 't oor, wat der gebeurd is. De pastoor dinkt, ja ik mut toch eerst de preek wel houwe. Un hele mooie preek hout-y, en teugen 't ênd fan 'e preek dêr siet-y deur ut raam de jonge, klaar om weg te lopen. Hij dinkt, ja, ik kan nou nyt best in aksje komme. Dat hij maakt de preek ô en hij seit: 'Amen!' En flak der achteran: 'En wie van jullie Vijfvingersinhetgat kan krijgen, die ontvangt honderd gulden beloning!'
De mênsen saten mekaar an te sien. Se hadden nog niks fan ut gefal hoord en se dinke, wat we nou hewwe, dat wete we nyt! Se kike naar de pastoor, en dan op 't laast komt onder de preekstoel weg de stem fan un oud wyfke: 'Meneer pastoor! Ik hè der fier fingers in en de dúm sit der foor—krij ik nou oek wat?'
(Stedsk fan Harns)

Onderwerp

AT 1545 - The Boy with Many Names    AT 1545 - The Boy with Many Names   

ATU 1545    ATU 1545   

Beschrijving

Een jongen vraagt aan de koster en kapelaan van een dorpje of hij ergens mag slapen en eten, want hij heeft geen geld. Ze nemen hem in huis en geven hem werk en onderdak. Als ze hem vragen naar zijn naam, zegt hij iedere keer een andere naam die voorkomt in de mis. Als de kapelaan erachter komt dat de jongen heeft gestolen en hij wil de pastoor waarschuwen, dan denkt de pastoor dat hij het over de mis heeft. Uiteindelijk weet de jongen te ontkomen omdat hij iedereen wat anders verteld heeft over zijn naam.

Bron

Ype Poortinga: De foet fan de reinbôge. Fryske folksforhalen. Baarn [etc.] 1979, blz.320-321

Commentaar

14 december 1973
The Boy with Many Names

Naam Overig in Tekst

Oratefraters    Oratefraters   

Dominusvobiscum    Dominusvobiscum   

fijffingersinutgat    fijffingersinutgat   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20