Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

LIJST063

Een sage (vragenlijst), zondag 29 augustus 1954

Hoofdtekst

I. De duivel
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staart enz.).

Bijlage bij Vragenlijst No 18. I De Duivel
Ik geef hierbij een verhaal, verband houdende met het duivelgeloof, verteld door onze oude arbeider Geert Veenstra, die ongeveer in 1905 gestorven is. Hij vertelde dit meermalen aan mijn vader en mijn broer, en was van de waarheid vast overtuigd.

Sommige mensen werken niet en leven er toch goed van, ofschoon het kleine stukje land, dat ze hebben, veel te klein is voor een bestaan. Deze mensen hebben een wisseldaalder (Nu is het een rijksdaalder). Als je met die wisselrijksdaalder naar de winkel gaat, waar je h. voor 16 stuivers winkelwaar haalt, krijg je f1,70 terug. Als je weer buiten de winkel komt, heb je behalve dat wisselgeld, ook de wisselrijksdaalder weer in je "pong" (beurs). Je krijgt hem op de volgende manier: Je vangt een zwarte kater, pikzwart, stopt die in een zak en gaat met duistere maan (Nieuwe Maan) 's nachts om 12 uur naar de kerk. Je klopt aan en de deur gaat open, maar je ziet niemand. Dan vraag je, of ze een zwarte kat willen kopen. Dan zeggen ze "Ja, wat moet die kosten?" Dan zeg je: "Een rijksdaalder" Dan zeggen ze: "Goed, geef maar hier!" Maar dan moet je oppassen dat je de zak niet loslaat vóór je de rijksdaalder in de hand voelt. En dan ga je weg en je hebt een wisselrijksdaalder."

Onderwerp

SINSAG 0882 - Der Wechseltaler (Teufelsgulden) wird mit viel Mühe erworben, und kehrt immer in die Tasche zurück.    SINSAG 0882 - Der Wechseltaler (Teufelsgulden) wird mit viel Mühe erworben, und kehrt immer in die Tasche zurück.   

SINSAG 0907 - Teufelsgeld.    SINSAG 0907 - Teufelsgeld.   

Beschrijving

Mensen die niet werken en toch een goed bestaan hebben zijn in het bezit van een wissel(rijks)daalder die steeds terugkomt in hun portemonnee nadat ze er boodschappen mee hebben gedaan. De wisseldaalder is verkregen door een zwarte kater om middernacht bij nieuwe maan te verkopen.

Bron

Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier C144a (Archief Meertens Instituut)

Motief

G303.21 - The devil‘s money.    G303.21 - The devil‘s money.   

M211.11* - Man sells soul to devil in return for riches.    M211.11* - Man sells soul to devil in return for riches.   

Naam Overig in Tekst

Geert Veenstra    Geert Veenstra   

Plaats van Handelen

Nietap    Nietap   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:22