Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

KONING02 - Vair Bruirs

Een sprookje (boek), 1930

Hoofdtekst

Vair Bruirs
Tieden leden wazzen der ais 'n voader en 'n mouder, dei vair jonges haren, twei keer tweilings. Dou ze twaalf joar wazzen, zee de voader: ze zellen deur oet, 'k wil der nait langer veur aarbaiden, want ze doun gain mieter. Anerdoags goan ze mit heur vaiern aan raais. Ze komen bie 'n kruusweg en doar staait 'n boom. Olste zegt: elk 'n kaant op, ieder mout zain dat e wat viendt, mit 'n joar zellen wie hier alle vair weer wezen bie dizze boom. De eerste komt op zien weg 'n joager tegen. Ken je mie bruken? vraat jong. Goa mor mit mie, 'k zel die 't joagen leeren. Doar haar de boas 't wel mit ien 't zin; schaiten mog e geern. De tweide komt 'n snieder tegen. Ken je mie bruken? vragt jong. Goa mor mit mie, 'k zel die 't sniederken leeren. De daarde komt 'n steernkieker tegen, Ken je mie bruken? vragt jong. Goa mor mit, 'k zel die 't steernkieken leeren, den kenze zain wat er op oarde en ien hemel gebeurt. De vairde kwam 'n daif tegen, Een je mie bruken? vraat jong. Goa mor mit mie, den zel ik die 't stelen leeren. Dat wait 'k nait, stelen is zoo verachtelk. Mor as doe stelen kens as ik, dat ontdekt gain mensk.
Schutter het zien waark oetstekend leerd; hai krigt van zien boas 'n geweer, doar ken e ales mit roaken. Snieder het zien waark ook goud leerd; hai het van zien boas 'n naal kregen, doar naait e mit deur haard en vaast, al mout e der ook mit deur 't hòlt. Hai ken der ales mit vastnaaien. Steernkieker krigt van zien boas 'n verrekieker, doar ken e ales mit zain. Daif krigt niks mit, mor hai het 't stelen goud leerd. Noa 'n joar komen ze bie nkanner onner boom van kruusweg en mit nkanner goan ze noar voader en mouder. Doar vertellen ze wat ze leerd hemmen. 0l zegt: dat heurt mie wat tou, mor 'k loof 't nog nait, 't is 'n spul van niks, mor mörn zel 'k joe ais pebaiern. Anerdoags ropt e zien Jongs: koom hier es heer! Doar boven ien boom zit 'n nust van 'n bouwmantje, houveul aaier zitten doar ien? Vaier, zegt steernkieker. Daif, doe kens stelen? Joa voader. Bouwmantje zit op 't nust te brouden; mos mie aaier stelen dat 't vogeltje 't nait vernemt. Hai gait hèn en hoalt ze der oet. Vogeltje het der niks van vernomen. Ziezoo, mien jong, op ieder hörn van toavel 'n aai en nou ale vaier middendeur schaiten mit ain schot. Schutter schut ter op en alemoal bennen ze krekt ien it midden stukkend. Snieder, doe mit dien wonnernaal, mos mie de aaier weer an nkanner naaien. Daif brengt ze weer ien 't nust. En doarom hemmen nou ale bouwmantjes nog 'n wit steeke veur borst, want doar het schutter ze kortschoten en snieder ze aanzet mit naal. Voader was best tevree over zien jongs. Ie zellen nog wel ais 'n gelegenhaid kriegen, om joen kunst te pas te brengen, zee e. En dei gelegenhaid kwam den ook al gauw. De keuninksdochter van Rusland was stolen deur 'n droak. Dei heur weerbezörgt, krigt heur tot vrouw mit 't haalve keuninkriek. De vair bruirs, dei 't ien hoes nait haren kennen, goan aan raais en willen dat wicht opsnorren. Steernkieker zigt heur op 'n aailand ien zee, mor droak het heur doar te pakken. Steernkieker zegt tegen de schutter: doe mos droak doodschaiten. Dat duur ik nait woagen, zegt schutter, want den schait ik 't wicht ook dood. Dat is zoo, zegt daif, mor ik zel heur wel stelen, Daif gait er op òf en steelt heur en mit nkanner goan ze aan raais. Ze mouten moaken dat ze vot komen, want droak wordt wakker en komt heur achternoa. Dou zegt steernkieker tegen schutter: nou mos doe dat monster doodschaiten, en dei schut hom dwaars deur 't haart. Droak vaalt net boven op 't schipke, doar ze mit aan vlucht bennen en 't schip oet 'nkanner ien zee! Ales ligt ien 't woater te sparteln, moar snieder mit zien wonnernaal naait 't schipke weer an nkanner. Mit nanner brengen ze heur noar de keunink van Rusland. Dei is blied dat e 't wicht weer het, mor wel mout heur nou hemmen tot vrouw? zegt e. Steernkieker zegt: ik heb heur ontdekt, zai is mien vrouw! Ik mout heur hemmen, zegt daif, as ik heur nait stolen haar, den haar ie heur nooit kregen. Ik heb ook recht op heur, zegt schutter, want as ik droak nait dood schoten haar, den wazzen wie alemoal om haals komen. En as ik 't schipke nait an nkanner naaid haar, den wazzen wie alemoal verzopen, zegt kerel mit zien wonnernaal. 'k Heur 't al wel, zegt de keunink, ie hemmen er ale vair recht op, ik zel joe 'n flinke puut mit geld geven, den ken je noar hoes goan, en doar is 't mit oet.
Keunink van Rusland het nog meer dochters. Daif wil doar geern achter heer. Hai gaait weer noar de keunink tou en vragt of dei hom ook bruken ken. Wat heb ie leerd? vragt de keunink. Ik heb 't stelen goud leerd, zegt daif. Doar heb ik 't anners nait veul op begrepen, zegt de keunink. Mor, ik steel nait zoo as 'n gewone daif, ik neem allennig wat gain mensk anners kriegen ken, zegt daif. Nou den zel ik joe ais pebaaiern, zegt de keunink. Dou gingen ze 'n weddenschop aan. Drei dingen mos daif doun, den kreeg e de keuningsdochter, en as 't nait lukte, den lait keunink hom opknoopen aan gaalg. Eerst mos e 'n ruter 't peerd onner 't gat wegstelen. Dei ston 's nachts veur 't hoes van de keunink op wacht, om de keunink te bewoaken, en as hai nait goud oppaaste, den wer hai ophongen. Dicht bie 't hoes van de keunink woont 'n old wiefke, doar gait daif hen en vragt, of hai doar 's nachts sloapen ken. Joa, dat ken wel. Den trekt e klaier van 't olmensk aan en gaait weer noar 't hoes van de keunink. Doar bennen hail wat knechten en bedainden. Dei zain it olmensk boeten ien kolle zitten. Koom wat bie 't vuur, zeggen ze, ie bennen ja glad verkleumd, mensk. Hai gaait noar binnen, en ze kriegen alemoal draank van hom, doar zit sloapzoad ien. 't Is slim duuster en ien't hoes van de keunink vernemen ze der niks van, dat ruter 'n toerke nait op wacht is, want dei is kold en wil ook geern wat hemmen. En dou dut daif hom der gauw nog 'n beetje extroa sloapzoad deur. Zoo bennen ze alemoal mit nanner aan 't drinken en op 'n duur komen ze alemoal ien sloap. Ruter zit op peerd te sloapen en hai vernemt er niks van dat 't peerd mit hom noar staal gaait. Dou moakt daif 'n poar zelen aan zoller vast en hoalt dei onner 't zoadel deur. Zoo vernemt kerel der niks van, dat 't peerd onner hom weghoald wordt. Dou let daif hom wat sakken, zoodat ruter krekt op slingerpoalen te zitten komt. 't Peerd nemt e mit noar 't ol wiefke en hai gait rusteg aan 't sloapen. Anermörn brengt e 't peerd noar de keunink. Dou keunink kerel op slingerpoalen zitten zag te sloapen, begon e te lachen. Dizze keer hes 't wonnen, zee e, mor tweide keer lukt die dat nait weer. Den mout hai keunegin ring van vinger stelen en den nog de wieders onner heur weg. As keunink en keunegin 's oavens op bèr goan, den hemmen ze ale deuren en roamen mit grondels ofsloten. Keunink wil wakker blieven. Hai ligt mit geweer kloar. As daif komt, wil hai hom opslag dood schaiten. Doags te veuren is ter net 'n kerel ophongen. Daif hoalt hom van gaalg of, en nemt hom op scholler. en zet e dei dooie kerel veur 't glas van keunink zien sloapkoamer. Wacht, ik zel hom wel even pakken, zegt daif. Keunegin heurt dat en wordt allernoarste baang; keunink gript 't geweer en schut kerel dood. Ik mout hom zulf mor gauw even achter ien 't hof slepen, zegt keunink tegen heur, want 't is mörn Zundag en anners wordt elk en ain dat gewoar. Keunink noar boeten. Hai sleept kerel vot, en begunt 'n gat te groaven. Nou wordt 't mien tied, denkt daif en hai nemt gauw mantel van keunink om, dut zien stem noa en zegt tegen de keunegin: dou mie 'n wiedel onner joe weg, den ken 'k hom doarien wikkeln en dou mie joen ring ook, dei mout hai mitnemen ien 't graf, anners komt e hier 's nachts ook nog spouken, mor niks van vertellen heur!
Keunegin haar der nait veul zin aan, mor zai is allernoarste baang, dat dei dooie kerel heur anners weghoalt. Zai geft hom wiedel en ring. 's Mörns gait e weer noar keunink tou en zegt: hier is ring en wieder. Wat duvelkoater zegt keunink, 'k heb die vannacht toch zulf begroaven. Mie nait, zegt daif, moer dei kerel doar van de gaalg, en dou vertelde hai, hou e 't aanlegd haar. Keunink mos tougeven dat kerel hom weer te glad òf west haar en zoo is daif toch nog mit 'n Ruzze keuninksdochter trouwd.

Onderwerp

AT 0653 - The Four Skillful Brothers    AT 0653 - The Four Skillful Brothers   

ATU 0653    ATU 0653   

Beschrijving

Vier broers hebben ieder een vak geleerd. Een broer is jager. De tweede is snijder en kan heel goed naaien. De derde broer is in de leer geweest bij een sterrenkijker en de laatste kan stelen. De broers tonen hun vaardigheden in een opdracht die hun vader hen opgeeft. De broers moeten de eieren van een nestelende vogel stelen zonder dat de vogel het merkt. Nadat de eieren gestolen zijn moeten ze doormidden geschoten worden en moeten ze weer aan elkaar genaaid worden.
De dochter van de koning van Rusland is door een draak ontvoerd. De broers redden haar en brengen haar terug naar de koning. Ze worden beloond met een zak geld.
De laatste broer, die heel goed stelen kan, wil trouwen met één van de dochters van de koning van Rusland. De koning geeft hem twee opdrachten die de dief volbrengt. Hierna mag de dief met een koningsdochter trouwen.

Bron

E.J.Huizenga-Onneks: Het boek van Minne Koning. Groningen (etc), 1930, p. 8-16

Motief

P251.6.2 - Four brothers.    P251.6.2 - Four brothers.   

R10.1 - Princess (maiden) abducted.    R10.1 - Princess (maiden) abducted.   

H621.2 - Girl rescued by skillful companions: to whom does she belong?    H621.2 - Girl rescued by skillful companions: to whom does she belong?   

Commentaar

1930
zie ook Sinur 0085B* en AT 1525
The four skillful Brothers & AT1525 The Master Thief & SINUR 0085b* Warum die Bachstelze eine weisse Stelle auf der Brust hat

Naam Locatie in Tekst

Rusland    Rusland   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20