Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

KONING10 - Janmaanje op 't gloazen bruktje

Een sprookje (boek), 1930

Hoofdtekst

Janmaanje op 't gloazen bruktje
Janmaanje haar 'n kwoaje staifmoeke. Hai mog zoo geern speulen, mor hai mos altied wat doun, en veur speulen haar e den gain tied. Veur 't hoeske doar e woonde, was 'n sloot en over dei sloot laag 'n bruktje, 'n gloazen bruktje. Op 'n Zoaterdag zee staifmoeke tegen hom: Janmaanje, goa es noa winkel en hoal mie veur 'n haalf cent mosterd. Mor nait mit jonges speulen heur! Goud moeke, nee moeke, zee Janmaanje. Janmaanje ging op stap mit zien kopke mit haalfcentje der ien. Mor hai was nog mor even over 't bruktje, of doar zaag e jonges aan 't knikkerspeulen. Ook mit, Janmaanje? Nee, 'k maag n't, zegt Janmsanje. Tou mor, Janmaanje, dien moeke zigt 't toch nait. Nou tou den mor, even, nait laank. Janmaanje zet 't kopke mit haalf centje op 't bruktje en gaait aan 't speulen. Mor bie ongeluk schopt e 't kopke van bruktje òf ien sloot. Nou mout e wel weer noar hoes, om 't te zeggen, en hai duurt hoast nait. Mor hai dut 't. Staifmoeke is kwoad en scheldt hom hoed vol, mor hai krigt toch weer 'n kopke mit 'n haalf centje. Mor pass op en speur nait weer mit jonges! Nee moeke. Mor Janmaanje dut 't weer, hai ken 't nait loaten. En zien kopke zet e weer op 't bruktje en midden ien 't spul schopt e kopke veur tweide moal ien sloot. Nou duurt e nog veul minder noar hoes tou, mor 't mout wel. En nou is staifmoeke nog veul kwoader as eerste keer. Hai krigt 'n helder pak sloag. 'k Zel die nog ainmoal 'n kopke mit 'n haalf centje geven, zegt ze, en as dei nog weer verlusse, den is 't nait best, want den mouk die doodmoaken. En verachteg, Janmaanje gaait veur daarde moal aan 't knikkerspeulen en veur daarde moal schopt e 't kopke ien sloot. En nou duurt e nait weer noar hoes tou. Mor 't wordt duuster en 't is hoast etenstied. Janmaanje komt ien hoes zunner mosterd. Staifmeeke is haildal vergrèld. Janmaanje hoal mie 't blok. Goud moeke. En Janmsanje hoalt 't blok. Janmaanje hoal mie biel. Goud moeke. En Janmaanje hoalt biel. Janmaanje leg kopke op blok. Goud moeke. Staifmoeke krigt biel en houwt Janmaanje kop of. Mor 'n teuverheks het medelieden mit Janmaanje en beteuvert hom. As 'n gòllen vogeltje vlugt hai tou schostain oet. As 't oavend is komt voader ien hoes. 't Eten stait op toavel. Woar is Janmaanje? vragt voader. Hai zel nog wel aan 't speulen wezen, zegt staifmoeke, wie kennen nait langer op hom wachten, wie begunnen mor. Midden onner 't eten komt er
ien ens 'n stem tou schostain oet. Ze heuren dudelk: voader kom es oneer schostain! Voader gaait hen, kikt noa boven,—en doar vaalt perdoes 'n gollen allozie noa beneden, veur voader. Weer komt er 'n stem tou schostain oet: zuster kom es onner schostain! En veur zuster vaalt er 'n gollen aarmband noa beneden. Staifmoeke staait ook al kloar as ter roupen wordt: moeke kom es onner schostain. Staifmoeke kikt noa boven, mor doar vaalt 'n dikke vlint noa beneden, heur net boven op kop. En dou was staifmoeke dood. Dou het òl teuverheks Janmaanje gauw weer omteuverd. Dou dus Janmaanje weer ien hoes komen.

Onderwerp

AT 0720 - My Mother Slew Me; My Father Ate Me. The Juniper Tree    AT 0720 - My Mother Slew Me; My Father Ate Me. The Juniper Tree   

ATU 0720    ATU 0720   

Beschrijving

Janmaanje moet mosterd halen voor zijn stiefmoeder, maar hij laat blijft steeds met andere kinderen spelen en verliest het geld dat zijn stiefmoeder aan hem heeft gegeven. Na de derde keer vermoordt de stiefmoeder Janmaanje. De jongen wordt echter gered door een toverheks die Janmaanje in een gouden vogeltje verandert.
De vader van Janmaanje komt thuis en het gezin gaat zonder Janmaanje eten. Tijdens het eten roept een stem uit de schoorsteen dat de vader en de zuster van Janmaanje onder de schoorsteen moeten komen staan. Zij krijgen allebei een gouden cadeau. Als de stiefmoeder onder de schoorsteen gaat staan, valt er een zware steen naar beneden die haar doodt. Janmaanje kan hierna weer naar huis terugkeren.

Bron

E.J.Huizenga-Onnekes: Het boek van Minne Koning. Groningen (etc.), 1930, p. 47-49

Motief

E610.1.1 - Reincarnation: boy to bird to boy.    E610.1.1 - Reincarnation: boy to bird to boy.   

E613.0.1 - Reincarnation of murdered child as bird.    E613.0.1 - Reincarnation of murdered child as bird.   

N271 - Murder will out.    N271 - Murder will out.   

Q211.4 - Murder of children punished.    Q211.4 - Murder of children punished.   

Commentaar

1930
My mother slew me; my father ate me. The juniper tree

Naam Overig in Tekst

Janmaanje    Janmaanje   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20