Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

LOMBO006 - Greet

Een personal narrative (boek), van maandag 01 september 1997 t/m maandag 01 juni 1998

225.jpg

Hoofdtekst

Greet
Ik ben tien jaar, ik ga door een winkeldeur en achter de winkeldeur zit een heleboel armoede. In die winkel zie ik een hoop groentekisten staan, want we hadden een groentewinkel. Mijn vader kwam oorspronkelijk uit een aannemersfamilie, maar die vond het, denk ik, heel leuk om groenteboertje te spelen. Hij had alleen geen zes kinderen moeten hebben. Ik sta zelf achter de toonbank, want mijn moeder heeft open benen. Ik ben tien jaar. Eigenlijk mag ik geeneens achter die toonbank staan.
Van de 365 dagen ben ik er 265 thuis. Ik sta op een kistje achter de toonbank, want anders kom ik er geeneens boven uit. Het is een hele armoedige tijd, maar een hele warme tijd, want de mensen hadden best wel wat voor elkaar over, maar ook niet iedereen...
Met de kerstdagen waren er ook geen leuke dingen, mijn vader zei: "Wie gaat er nou zaterdag voor de kerst bij de bakker krentenbrood halen? Dat doe je toch niet. Je gaat zondagmorgen en je zegt: bakker heb je nog oud krentenbrood over?"
Toen ik achttien was, had ik nog nooit van een biefstuk gehoord. Mijn moeder maakte gehaktballen, nou die heb je van je leven nooit meer geproefd.
Dat zakelijke heb ik van mijn vader. Hij had een paard voor z'n wagen, want hij was groenteboer, maar ja, een land voor een paard is duur. "Hup sik, ga je weg maar zoeken," zei die en dan liep het paard rustig voor de Merwedekade op het gras. En dan kwamen ze 'm terugbrengen en dan zei die: verdorie, is ie weer los gebroken! Mijn moeder had dat niet. Er zit natuurlijk aan elke aardappel klei. En een beetje groenteboer die zegt: hoeveel kilo aardappelen, mevrouw? Vijf kilo? En die neemt z'n schaal en die schuift z'n aardappels met klei en alles erop. Want hij moet ze ook betalen. Maar wat deed mijn moeder? "Ach, mevrouw, mag ik kleintjes?", vroeg zo'n klant dan en dan ging mijn moeder ze allemaal uitzoeken. Dan zat ze op het laatst met een grote bak klei, die nooit werd verkocht! Ik weet nog dat ik tot m'n achttiende elke zaterdag bij de mensen langsging omdat ze bij mijn vader in de schuld stonden.
Vijftig jaar daarna weet ik nog dat ik daarvan een heleboel dingen geleerd heb. Ze maken mij niks wijs, ik kijk door de mensen heen. Ik weet precies wanneer het armoe is, dan kunnen ze nog net zo netjes lopen, ik zie het aan de koppen. En dan kunnen ze d'r eigen anders voordoen, ik kijk door ze heen. Ik voel dat er armoei is, ik zie het. En dan zeg ik: kom, ik help je, desnoods haal ik mijn spaarbankboekie er voor leeg.

Toen ben ik getrouwd. Meubels, goud en zilver heb ik niet meegekregen. Een leeg spaarbankboekie dat was alles. Wat ik wel heb meegekregen is het leren omgaan met armoe en ook het aan anderen denken en niet denken van: Ik heb een leuk loon en dat is het, klaar! Ik ben huisvrouw geworden, ik heb nog poppen gemaakt en dat soort dingen. Ik heb nooit stilgezeten. Toen was m'n jongste dochter negen jaar en toen dacht ik: ik wil wel eens buitenhuis... en toen ben ik begonnen als schoonmaakster in het buurthuis. Dat ging prima en toen heb ik daar een creativiteitsgroep opgericht. Die bestaat nu nog, maar zo creatief zijn die ellendelingen niet meer, ze willen niks meer. Met m'n werkstersloon heb ik toen buurthuis Rosa opgezet samen met Hilde van Vlaanderen in de Johannes Camphuysstraat en de Delistraat. In 1979 is het geopend. Er zitten nog handdoeken, theedoeken van mezelf in en archiefkasten van de Douwe Egberts, want die kon je voor 15 gulden kopen. Toen kregen we emancipatiesubsidie. Op grond van mijn ervaring ben ik na een paar jaar, ik denk als enige in Nederland, sociaal cultureel werkster geworden. Normaal gesproken moet je daar een HBO opleiding voor hebben.
En dat ben ik nu, ik zit er nog elke dag. Nou heb ik net als mijn vader een eigen winkeltje... Het is voor Nederlandse en buitenlandse vrouwen. Want het was hard nodig dat er wat gebeurde in het wijk.
Je bent hier geboren en getogen, je hebt de buurt gezien zoals die was en zoals die heel lang is gebleven en je hebt 'm helemaal af zien takelen, totaal af zien takelen. Ze zijn massaal vertrokken, allemaal eruit, weg, de Nederlanders, de mensen die hier woonden. Maar degenen die echt het hart voor die wijk hebben, die niet weg wilden, die zijn gewoon blijven zitten, die hebben alles genomen wat er kwam.
Die huizen waren echt een drol waard, helemaal niks. Kwam je een makelaar tegen, dan kon je niet eens je huis wegbrengen. Zei die: "Waar woon je?" Lombok. "Daar begin ik niet aan". Nou, dat zei die niet omdat ie Lombok zo prachtig vond. Hij dorst het net niet uit z'n koker te krijgen om te zeggen: "Het sterft er van de buitenlanders." Want wij zijn natuurlijk de eerste opvang geweest voor alle buitenlanders. Die kwamen eerst als eenling en toen kreeg je die gezinshereniging, vrouwen en kinderen lieten ze overkomen. Toen waren die huizen aan de Amsterdamsestraatweg te klein, want daar zaten ze eerst. Je had in Lombok bovenhuizen en die waren natuurlijk goed geschikt ervoor. Daar zaten eerst een paar studenten, die zijn er uitgetrokken en de buitenlanders erin.
Ik wil hier helemaal niet weg. Je hele hebben en houwen ligt hier. Je kunt met je ogen dicht door de straten heen lopen. Als ik nou voor die melkfabriek bij voorbeeld heb gestaan dan denk ik: ja, daar zat die Van der Paver, die sigarenmaker, die zat daar boven. Dat is allemaal wel weg, d'r staat nou wat nieuws, maar dat weet je dan nog. De mensen die hier dan ook gebleven zijn, die willen ook West niet meer uit. Ze kankeren erover, dat 't een rotzooi is..., maar als je de deur uitloopt, krijg je een schouderklop of een knipoog, je komt altijd wel iemand tegen die je kent en dat is heerlijk.
Je kan hier gewoon van alles doen, ik bedoel, ze vinden je niet gauw gek. De humor, echt Utrechtse humor. Je kan alles tegen de mensen zeggen en ze begrijpen je ook. Ze hebben allemaal een grote bek. Als je maar gewoon in je eigen taal blijft praten en niet al die dure woorden... Als ik iemand met een grote schedel en wat weinig haar ziet, en ik zeg: ha krullebol, dan begrijpt ie me toch? Maar ergens anders dan staan ze me aan te kijken. "Wat zegt ze nou? Ik heb toch geen krullen."
Dat is een bepaalde humor. Een buschauffeur, die hier gewoond heb, die midden op de Kanaalstraat stilstaat, die kerel draait zijn raampje open en die zegt: "Ken je nie uitkijke!" Ik zeg: "Waar bemoei jij je eige mee, gek, da je d'r ben!" We staan ruzie te maken, dus de mensen blijven staan en allemaal kijken... En dat zegt ie: "Hee, ik moet verder, de groeten aan Aart!"
Mijn zuster, Alie, die is hier klaar-over geweest, kinderen over zetten. Kwam die buschauffeur weer an. Wat deed de flikker? Zei die door de microfoon: "Dames en heren, er is iets wat ik u moet zeggen, dit is heel uniek, dit is Alie en die zet de kinderen over, kijk 'ns wat voor stuk daar loopt."
En daar loopt Alie met d'r tweehonderdvijftig pond! Hij gaat heel langzaam rijden, die mensen allemaal kijken! Dat vind ik schitterend!

Ze hebben ons uitgelachen: dat jij nog in die wijk zit! En wat gaat er nou gebeuren? Al diegene die toen vertrokken zijn uit deze mooie wijk, die willen terug komen. Want die krijgen toch wat heimwee. Een paar jaar geleden is er ook sprake geweest van de renovatie van Lombok: in al die oude straatjes wilden ze betere woningen neerzetten. Dat betekent gewoon, dat de mensen die daar nu wonen, die komen daar nooit meer terug. Want die kunnen dat wat er komt niet meer betalen. Zo willen ze het inkomenspeil van de wijk verhogen. Dus dan moeten yuppies en weet ik wat komen. De Vleutenseweg moet de Maliebaan worden! Dat is goed voor de winkels, dan. Maar daar kopen wij niks voor.
In de Potgieterstraat gaan ze nu ook al bouwen. Al die huizen gaan weg, daar komen appartementen. Ik zeg: "Is dat alleen voor het inkomen van meneer C&A, of meneer V&D? Of iets voor mij d'r bij?" Hij zegt: "Meneer C&A woont al in België, dus die zal hier niet komen. Er komen appartementen voor mensen die een zaak hebben in de binnenstad en die niet altijd heen en weer willen rijden en hier dan wat deftiger willen zitten. Dus dat wordt niet voor jou en voor mij."
De buitenlanders krijgen gauw een urgentieverklaring: er zijn er al een heleboel weg. En dure koopwoningen komen er voor in de plaats. Duur maar niet groot. Daar kunnen dus geen buitenlanders meer in, dus die douwen ze nu naar het volgende gettogebied. Want moet je horen, gettovorming, daar ben ik al jaren aan 't werk, dat mensen mekaar accepteren, maar ze moeten niet ergens bij mekaar gedouwd worden. Dat vinden ze zelf niet leuk, want dat wordt één getto. Als je allemaal jongeren bij elkaar doet, als je allemaal ouderen bij elkaar doet, of als je allemaal Surinamers bij elkaar douwt...
Eerst waren wij het getto, toen Kanaleneiland, een deel van Hoograven, nou ken er niks meer bij en nou gaan we met z'n allen naar Overvecht en Zuilen. Daar zitten ze al. En over een jaar of vijftig wordt Zuilen opgeknapt en dan hebben we weer precies alles weer gehad...
("Als ik het vertel, zie ik het weer helemaal voor me" Verhalen uit Lombok. Deel 1. Utrecht 1998, p.42-48.)

Beschrijving

De vertelster vertelt over haar jeugd. Al heel jong moest zij in de groentenwinkel van haar vader meehelpen. Later heeft zij het buurthuis Rosa opgezet. Ze is zeer gehecht aan de wijk, maar ziet dat er veranderingen gaande zijn.

Bron

"Als ik het vertel, zie ik het weer helemaal voor me" Verhalen uit Lombok. Deel 1. Utrecht 1998, p.42-48

Commentaar

tussen 1 september 1997 - 1 juni 1998
Onder Beeld een fotocollage.

Naam Overig in Tekst

Greet    Greet   

Merwedekade    Merwedekade   

Rosa    Rosa   

Hilde van Vlaanderen    Hilde van Vlaanderen   

Douwe Egberts    Douwe Egberts   

HBO    HBO   

Nederlandse    Nederlandse   

Nederlanders    Nederlanders   

Van der Paver    Van der Paver   

Utrechtse    Utrechtse   

Aart    Aart   

Alie    Alie   

Maliebaan    Maliebaan   

C&A    C&A   

V&D    V&D   

Vroom en Dreesman    Vroom en Dreesman   

Surinamers    Surinamers   

Hoograven    Hoograven   

Overvecht    Overvecht   

Naam Locatie in Tekst

Johannes Camphuysstraat    Johannes Camphuysstraat   

Delistraat    Delistraat   

Lombok    Lombok   

Amsterdamsestraatweg    Amsterdamsestraatweg   

West    West   

Kanaalstraat    Kanaalstraat   

Vleutenseweg    Vleutenseweg   

Potgieterstraat    Potgieterstraat   

België    België   

Kanaleneiland    Kanaleneiland   

Zuilen    Zuilen   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20