Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

CJ019103

Een sprookje (mondeling), donderdag 06 april 1967

Hoofdtekst

Der wie in man, dy gong der op út to fjildûntdekken. Doe't er in ein op stap wie, doe kom der in liuw oan. Dy kom lyk op him ta.
De man woarde bang. Mar de liuw seach him sa earmoedich oan, dat de man syn bangens bikaem hwat. Hy fornaem al gau dat it beest skeel hie.
En sa wie 't ek. De liuw seach nei syn poat. En doe woarde de man dêr in lange toarne yn gewaer. Hy krige in wite bûsdoek en luts dêr de toarne mei út 'e poat.
Doe reizge de man fierder. Mar de liuw gong net by him wei. Dy bleau út tankberens by him. Sa nou en dan aeide de reizger him.
Doe kommen se by in brede feart.
Dêr woe dy man oer. Hy rôp trije kear: "Haal over! Haal over! Haal over!"
Doe kom der ien oan yn in boatsje en dy brocht de reizger mei de liuw nei de oare kant ta.
"Hwat bin 'k jo yn 'e skuld?" frege de man oan 'e oersetter.
"Jou earm" sei de oersetter.
"Hwat ding," sei de reizger, "Myn earm? Dy kin ik net miste."
"Ik mat jou earm ha. Dat is hjir de regel sa."
Mar de man sei: "Dy krije jo net." En doe't de oersetter geweld brûke soe, sei er tsjin 'e liuw: "Toe mar, myn beestje, forskeur him mar!"
En doe forskuorde de liuw dy oersetter.
De man reizge fierder mei de liuw.
Doe kommen se wer foar in feart.
De reizger rôp trije kear: "Haal over! Haal over! Haal over!"
Doe woarde er wer troch ien oerhelle mei de liuw der by.
"Hwat bin 'k jo yn 'e skuld?" frege de reizger.
"Jou beide earmen", sei de oersetter. Dy't hjir oàrs komme, misse meastal ien earm. 'k Mat jou beide earmen ha."
"Jo binne sa wiis wol dat ik myn earms net misse kin", sei de reizger.
"Dat kin my neat skille, dy earms mat ik ha."
Doe sei de man tsjin 'e liuw: "Toe mar, myn beestje, forskeur him mar." En de liuw forskuorde de oersetter.
Doe gongen de reizger en de liuw togearre wer fierder. Sy kommen by in tredde feart. De man rôp: "Haal over! Haal over! Haal over!"
Doe kom dêr in oersetter yn in boatsje oan. Dy brocht de man en de liuw nei de oare kant ta.
"Hoefolle bin 'k jo yn 'e skuld?" frege de reizger.
"Beide earms en ien skonk", sei de oersetter.
"Dat kin net", sei de reizger.
"Hwerom nèt?" sei de oersetter. "Oare minsken dy't hjir komme, dy misse al twa earms.
"'t Giet net troch", sei de man.
"Dat sille wy noch us sjen", sei de oersetter.
Doe sei de reizger: "Toe mar, myn beestje, forskeur him mar!"
De liuw forskuorde de oersetter en dêrnei roannen de reizger en de liuw togearre fierder.
Doe kommen se foar de fierde kear foar in djip wetter to stean. Dêr woenen se èk wer oerhinne. De man rôp: "Haal over! Haal over! Haal over!"
Doe't se oan 'e oare kant wienen, frege er, hwat er skuldich wie.
"Beide earms en beide skonken", sei de oersetter.
"Dat bistiet net," sei de reizger, "dan bin 'k ommers oars net mear as in romp mei in holle."
Mar de oersetter hâldde oan, hy woe alle fjouwer ledematen ha.
Doe sei de reizger tsjin 'e liuw: "Toe mar, myn beestje, forskeur him mar."
En doe forskuorde de liuw d_ oersetter èk.
Doe kommen de reizger en de liuw togearre yn in fremd lân. It wie dêr in wyldernis; dêr swalken se trochhinne.
Doe seach de man in hûs, dêr kaem reek ta de skoarstien út. Hy sei: "Al waar rook is, is ook vuur." Sy setten dêr op ôf. Sy kommen yn in keamer, dêr brânde in fjûr yn. Mar der wie yn 't hiele hûs net in minske to finen. Der lei allinne mar in kat foar it fjûr.
De reizger bleau dêr mei de liuw. Doe foroare dy kat yn in faem en dy bigong tsjin 'e reizger to praten. Hja wie yn in kat foroare, mar har tiid wie hast om. Sa nou en dan woarde se al wer in minske. Noch even en dan soe hja foar altyd in faem bliuwe. Har mem hie har en har suster forsward. Har suster moest altyd in kat bliuwe. It wie in hiele moaije faem. En de reizger mocht har graech lije.
Hy krige forkearing mei har en sy joegen elkoar it wurd fan trou. En doe neamden se de datum dat se trouwe soenen.
De reizger syn mem krige biskeid. Hy forsocht har to kommen, omt er trouwe soe.
Syn mem hie al heard dat er by in faem tahâldde, dy't yn in kat foroare wie. Dat sinnige har net. Sy sei tsjin him: "Silstû mei in kat trouwe? Dan jow ik gjin tastimming."
Mar hy steurde him net oan dy wurden. En sy gongen togearre nei tsjerke ta om to trouwen. De faem har mem wie der ek. Dy sei tsjin 'e reizger syn mem: "Sjoch, dizze stopnuddel matte jo yn 'e stoel stekke, dêr't jou soan op sit. Dan falt er yn 'e sliep en kin it trouwen net trochgean."
De dûmny lies it formulier op.
Mar de breugeman sliepte. De breid stompte him oan mar dat joech neat. Hy sliepte troch.
Op it lêst woarde er wekker. Mar doe wie de tsjerke al leech. Alle minsken wienen fuort, de breid ek.
Letter ha se it noch us wer bisocht, mar doe mislearre it wer op deselde wize.
Mar doch ha se elkoar op it lêst noch krige; hoe wyt ik net krekt mear. De liuw gong mei har en dy krige in bêst leven.
Doe't de man stoar, doe leefde de liuw noch. Dy gong op syn grêf sitten en bleau dêr oant er sels dea wie.

Onderwerp

AT 0156A - The faith of the lion    AT 0156A - The faith of the lion   

ATU 0156A    ATU 0156A   

Beschrijving

Een ontdekkingsreiziger verlost een leeuw van een doorn in zijn poot en het dier vergezelt de reiziger vanaf dat moment op al zijn tochten. Bij een brede vaart roept de reiziger 'Haal over! Haal over! Haal over!'. De overzetter brengt de man en zijn leeuw naar de overkant van het water, maar eist een arm van de man als beloning. De man weigert en laat de leeuw de overzetter verscheuren. Bij de tweede vaart wil de overzetter twee armen, omdat alle andere reizigers die bij hem komen, meestal al een arm missen. De man spoort de leeuw aan ook deze overzetter te overweldigen. De derde overzetter vraagt twee armen én een been, want meestal ontbreken van al zijn passagiers de armen al. De leeuw neemt ook deze man te grazen. Ook de vierde overzetter - hij wil twee armen en twee benen - is hetzelfde lot beschoren. Met behoud van alle ledematen kan de reiziger samen met zijn leeuw de wildernis in trekken. De reiziger ontmoet een pratende kat, die een betoverd meisje blijkt te zijn. Omdat de betovering bijna uitgewerkt is, verandert de kat af en toe al heel even in een meisje en de reiziger wordt getroffen door haar adembenemende schoonheid. Hij wil met het meisje trouwen, maar zijn moeder gaat niet akkoord met een huwelijk met (voorheen) een kat. De reiziger slaat zijn moeders bezwaren in de wind en gaat naar de kerk om te trouwen. De moeder van de bruid - een heks - raadt de moeder van de bruidegom aan een naald in de zitting van zijn stoel te steken. De reiziger zal in een diepe slaap geraken en de trouwerij zal afgeblazen moeten worden, aldus de heks. De reiziger wordt inderdaad wakker in een lege kerk. Ook de tweede poging in het huwelijk te treden, mislukt door dezelfde truc van de schoonmoeder van de bruidegom. Op het laatst heeft het stel het toch voor elkaar gekregen te trouwen, maar de vertelster herinnert zich niet hoe dit precies is gegaan. Het gelukkige echtpaar ontfermt zich ook weer over de leeuw. Als de man sterft, neemt de leeuw plaats op zijn graf en het dier blijft daar zitten tot het zelf dood gaat.

Bron

Collectie Jaarsma, verslag 191, verhaal 3 (archief MI)

Commentaar

6 april 1967
The faith of the lion & AT 0400 The Man on a Quest for his Lost Wife

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21