Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

TINNEV006 - Hoe een Koehujer Koning van Indie Wier

Een sprookje (boek), 1944 - 1947

Hoofdtekst

4a.
De was is een moeder gewes en die har een jong. En zi'j har een koe gehad, die de jong hele daag mos huje.
Enkeltied dromen hi'j datte koning van Indië wier. Wod 't marge, steet e op "Moeder", harre gezeid, "ik het gedroomp ak koning van Indië wier". "Loop jong". har ze gezeid, "gauw mor geèten en gedronken en dan met de koe nao bute".
"Moeder, ak dat weer droom, dan gao 'k".
De tweede marge dito. "Moeder ik gao".
Mao zien moeder antwore: ,Krieg de koe en gao huje".
De dadde nach harre al weer gedroomp. "Moeder, al steak ie mien de ogen ook uut, ik gao". En hi'j pakke zien boeltje bi'j mekaar en vetrok. Geld har zien moeder niet gehad. Dat harre dan ook niet met gekrege.
Hi'j lup deur en enkeltied kump e ien een groot bos. Daor steet een fijn kesteel ien. Hi'j kump ien een kamer waor een taovel, drie stuul en een bank staon. Hi'j krup onder die bank. ,Now", denkt e, "hier zien ze mien niet".
Klokslag twalef uur kommen der drie heren aan. Zi'j gaon ieder op een stoel um de taovel zitte. Dén enen, dén krig de fles met wien, en toe an 't drinke.
Op 't les toe zeit ter één: "Ik het hier een ringske. Ak dén aan de wiesvinger van de rechterhand stèèk en ik zeg daor mok zun, dan zun 'k ter". "Ak tén har", had de jong gedoch, "dan was ik gauw ien Indië".
Den anderen heer har ien de tes getas, een buul met geld ter uutgehaald en op de taovel geleid. "Ak wat koop en dat betaal met 't geld uut deze buul en zeg har hu wat ter uut is, dan hek de volle som weer ien den buul".
"Ak tèn buul mor har", had de jong gedoch, "dan kon 'k doen wa'k wol".
Den dadden heer geet nao de wand, krig de sabel die daor hink en zeit: "Hier hek een toversabel. Ak veur de vijand stao, al zun ter nog vo vöI duzend, en zeg: kop ter af, dan zun alle köp ter af'.
De jong onder de bank har gedoch: "Ak tèn het, dan win ik 't".
De drie dinge wieren op de taovel geleid en de drie here ginge weer aan 't drinke. Enkeltied viele ze ien slaop. Jan pakke de drie dinge en hi'j nao bute. "Ik wol" harre gezeid, "dak veur de hoofdstad van Indië stong". En hi'j had ter gestaon. Hi'j doch: "Ik mot onderdak hemme". Bi'j 't eerste 't beste logement, waor e veurbi'j kwam, ging e ien. Hi'j bestelle wat. Hi'j vrœg aan de kastelein offe daor 's nachs kon slaope. "Nee", had dèn gezeid, "zukke jonges as gi'j konne hier niet slaope". Jan was vöI te ongelukkig gekleed gewes. "'t Is goed", zei hi'j, en hi'j ging mao weer. Ien de gang kump hi'j de meid tege. "Stil, kom hier meid", harre gezeid. "Hol de scholluk op". En Jan schudden eur den buul met geld ien de slip. Toe te op de straot kwam zei e: "Har hu, wat ter uut is". En de knip zat weer vol geld. Dat zut de weerd." Wat hei daor?". "Jao", hadde gezeid, "zo en zo". En toe neuge de weerd um der ien. Mao Jan ging deur.
's Goed.
Jan lup oaveral. Enkeltied kump e veurbi'j een mannefaktuurwinkel. Hi'j der ien, en hi'j kuch ter fijne kleer. Toe e goed ien de kleer zat ging e ien 't fijnste hotel slaope.
De koning har een dochter gehad die een maarschalk graag wol trouwe. Mao de koning von 't niet gœd.. Daorum zei de maarschalk de koning den oorlog aan. De koning wier bang. Hi'j beloave, dat wie veur um de oorlog won, dat die zien halve rijk en zien dochter kon kriege.
Jan der hen. De koning vrœg um: "Kö gi'j dat?" "Jao" zei Jan, "dat spöl ik bes
klaor. Mor ak win dan mok ow dochter hemme". "Now das goed", had de koning gezeid.
Jan spraok af dat hi'j veuruut zol gaon en dat een klein leger um zol volge.
Op de plaats waor hi' j de veldslag mos levere was de vi' j and al aangekomme. Jan ging der medeen met zien sabel veur en zei: "AI wie vi'jand is de kop ter af". En de köp ware gevalle.
Jan reej weerum nao de koning en der wier fees gevierd. Hi'j meuge de koningsdochter trouwe.
Tœ ze een hötje getrouwd wazze gewes wol de koningsdochter wette waor Jan vandan kwam. Hi'j har eur dat nooit gezeid. Mor zi'j har net zo lang gepraot, tot Jan een ri'jtuug liet bespannen met twee fijne pospead. Ze stappen allebei ien. Jan drèjen aan 't ringske. "Ik wol", hadde gezeid, "ak mor weer bi'j mien moeder achter 't huus stong". En hi'j hadder gestaon. 't Was mor een klein huuske. Zi'j harren der gin bed gehad. Daorum moes mien die goeie Jan met zien koningsdochter—zi'j har Amelia geheite - snachs ien een groten hoop strööisel slaope. Met Jan ging dat wel. Mor Amelia kon gin oog dich doen. Toe Jan goed ien de slaop was fiechele zi'j um 't ringske en de knip uu te tes, grep de sabel en liep toe gauw nor 't ri'jtuug. "'k Wol dak mor weer veur de hoofstad van Indië stong". En zi'j had ter gestaon.
's Marges wier Jan wakker, wreef zich de ogen uut en vulen um zich hen. "Arnelia, Amelia, Amelia". Mao zi'j was vot gewes.
Jan kump weer bi'j zien moeder. Die vroeg: "Wat is ter dan?" "Jao, zo en zo". "Moeder", harre gezeid. "Ik mot ter weer op aan. Ik mot ze weer hemme".
's Goed.
En hi'j weer op dat kesteel aan.
Kump te weer 't aoves ien 't kesteel en kruup weer onder de bank. Um een uur of twalef komme die drie here weer. Ze gaon aan de taovel zitte. Toe ze goed en wel gedronken harre zei den ene: ''Ik het hier een paar leerze. Ak daor ien trèèj kan'k zovöl honderd mijl ienèns treèje". Jan doch: "Ak die har, dan was ik ter zo weer".
Den tweeden heer zei: "Ik het hier een ransel. Ak zeg gao druut wat trien zit, dan steet 't volle leger met meziek en al klaor".
An de muur hieng een driesteek. Den dadden heer hiel dèn en æi: "Ak ten opzet, dan is iedere punt een kenonschöt weerd".
"Jong", doch Jan, "ak ten het wat zak dan oaver de straot vure".
's Goed.
Ze beginne weer te drinke, en drinke tot ze ien sloap valle. Toe ging Jan nao de taovel en pakke de leerze, de ransel en de steek.
's Goed.
Hi'j geet nao bute en trik de leerzen aan. Ien een dag of wat harre veur de hoofdstad van Indie gestaon. Hi'j kwam veur de dichte poort. "Harruut, wat trien zit". En 't hele leger was ter gewes, met trommen en meziek. "Kaboems, kaboems, kaboems", harre de kenonne gevuurd. De poortwachter har los gedaon. Toe sture Jan der één nao Amelia. Amelia kwam. Zi'j viel op de kni'jen veur um neer en vroeg um genade. Hi'j schonk eur genade en lève nog lange jaore gelukkig met eur. En zo is de koehujer later koning geworre.

Onderwerp

AT 0560 - The Magic Ring    AT 0560 - The Magic Ring   

ATU 0560    ATU 0560   

Beschrijving

Een koeherder droomt dat hij koning van Indië zal worden. Hij verlaat zijn moeder en gaat op pad. Bij een kasteel aangekomen wil hij overnachten. De deur staat open en hij gaat naar binnen. Er staan drie stoelen en een bank. De koeherder verstop zich onder de bank. Er komen drie heren binnen, die zich bedrinken. Dan vertelt de eerste man over zijn ring, die ervoor zorgt dat hij is waar hij zegt te willen zijn. De tweede heeft een knip waar al zijn geld in terug komt, nadat hij het heeft uitgegeven. De derde man heeft een zwaard, waardoor al zijn vijanden in een woord onthoofd zijn. Als de heren in slaap gevallen zijn neemt de koeherder hen deze attributen af en wenst zich in Indië. De koning heeft oorlog omdat hij zijn dochter niet wil laten trouwen. De koeherder helpt de koning met zijn zwaard. Als beloning mag hij met de prinses trouwen. Het echtpaar gaat de moeder van de koeherder bezoeken. De prinses vindt de afkomst van haar man te min. Ze neemt zijn attributen en wenst zich met de ring terug in Indië. De koeherder gaat haar achterna. Hij komt opnieuw bij het kasteel en verstopt zich weer onder de bank. Weer komen de drie heren. De eerste heeft een paar laarsen die in een stap een grote afstand kunnen afleggen. De tweede man heeft een driesteek, waarvan iedere punt een kanonschot kan afvuren. En de derde man heeft een soldatenrugzak, waar een heel leger uit tevoorschijn komt. Weer vallen de heren in slaap en neemt de koeherder hun spullen mee. Hij belegert de stad van de koning van Indië. De prinses smeekt hem om vergiffenis en zo krijgt de koeherder zijn vrouw weer terug.

Bron

Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.21-23.

Commentaar

c.1946
The Magic Ring (Magic Objects) & AT 0561 Aladdin

Naam Overig in Tekst

Amelia    Amelia   

Jan    Jan   

Naam Locatie in Tekst

Indië    Indië   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20