Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

BOEKV195 - Van den vogel Phenix. AERTIGE FABEL, VAN EEN KONING VAN ENGELANT, EN DE VOGEL FENIX.

Een sprookje (), 1647

Hoofdtekst

Van den vogel Phenix
AERTIGE FABEL, VAN EEN KONING VAN ENGELANT, EN DE VOGEL FENIX
Zeker Koning van Engelant lang aen 't podagra heftig ziek liggende, moest, na dat al zijn Geneesmeesters hun kunst en yver om hem te genezen te vergeefs besteed hadden, zijn toevlucht tot waerzeggers nemen: die, na enig uytstel, hem verklaerden, dat hy van zijn quale niet verlicht zou werden, voor hy de Vogel Phenix een uur hoorde zingen. Hy liet toen door zijn gants Koningrijk afroepen, dat die gene, die de vogel Phenix, waer van maer een in de Werelt is, by hem kon brengen, een ongemene vergelding van zijn arbeyt zou genieten: dies 'er veel, door zulcke beloften gelokt, zich aen 't zoeken van deze vogel Phenix begaven; maer zo vruchteloos, dat 'er veel voor eeuwig zochten, en d'andere, zonder iets daer af vernomen te hebben, ledig weer quamen. Karel, d'oudste van drie zonen, dien de Koning had, dit ziende, door zijn vaders quael bewogen, bad hem om verlof, om mee naer dezen vogel Phenix te zoeken. De Koning kon 'er qualijk in bewilligen; doch hy stond het endelijk toe. Karel toog met enige knechten op reys, en quam spoedig te Kalis in Vrankrijk, daer hy zich zo schandig verliep, dat hy, in stee van op zijn zieke vader en de vogel Phenix te denken, niet docht, dan om zijn kriele lusten met dertele vrouwen te blussen, en dat zo lange dat Willem, zijn jonger broeder, die zijn uytblijven verdroot, de vader om oorlof bad, om zijn broeder en met een de vogel Phenix te zoeken: de vader menende alrede een van zijn zonen verlooren te hebben, woudt zwaerlijk toestaen. Willem zich dan mee toerustende, trok op reys, en quam ook te Kalis, daer hy zijn broeder, in de voorverhaelde wijze van leven vont. Hy berispte hem eerst daer over; maer d'ander wist zich daer op zo wel te dienen, dat hy neffens hem zijn vader en de vogel Phenix vergat. Van deze twee geen tijding aen de Koning komende, zo verzocht Artus, de jongste zoon, zijn vader om verlof van zijn broeders en de vogel Phenix te zoeken.
"Hoe," zey de vader, "zal ik u, enigste overblijfsel van mijn kroost, te verliezen bewilligen? Neen, dat mag niet zijn; 'k heb liever mijn smerten duldig te lijden, dan dat ik dit gevaer zou loopen: gy moet tot vadere troost hier blijven, 'k heb genoeg aen uw broeders verlooren, 't zoeken naer deze vogel Phenix is toch al vergeefs."
Door zulke en diergelijke poogde de Koning zijn zoon by hem te houden; maer Artus stont zo sterk en gedurig aen, dat 'er de Koning, tot zijn leedwezen, in bewilligen moest. Artus met een paert en een knecht op reys trekkende quam ook te Kalis, daer hy zijn twee broeders, als vooren, vond. Hy, dit ziende, meende dul te worden, scholt hen voor deugnieten, en vraegde of zy hun kranke vader niet meer gedachten, en of dit naer de vogel Phenix gezocht was. Zy lachten hem uyt, rieden hem by hen te blijven, om de tijdt als zy door te brengen, en de vogel Phenix zich zelf te laten zoeken: dewijl 't hen onmooglijk docht die te vinden; alzo 'er zo menig vergeefs na gezocht had. Artus voer op nieu, met hen te schelden, uyt; maer won niet dan dat hy tot antwoort kreeg, dat hy zo lang als hy moê was, na de vogel Phenix zou zoeken; en dat zy daer te blijven, met moy weer speelen, beter vonden. Artus verliet hem endelijk al scheldende; en vervorderde zijn reys zo yverig, dat hy, veel koningrijken en landen door gereyst hebbende, ten lesten in 't gelukkig Arabia quam, en endelijk in een geweldig groot bosch, daer hy veel dagen in doolde en groote armoe van dorst en honger leê, in voegen, dat sijn knecht, en daer na zijn paerd storf, waer door hy te voet moest gaen. Hy gaf evenwel geen moed verlooren, maer ging al voort, en behielp zich, ten besten dat hy kon, met kruyden te nuttigen. Hy quam endelijk by een kleyn huysje, daer een oud man met een oude vrou in woonde.
Deze hem ziende verwonderde zich, en zeyden: "Iongeling, wie zijt gy? Van waer koomt gy? Wy hebben hier 77 jaren gewoont, dat wy geen menschen gezien hebben. Wat jaegt u hier?"
"Ik ben," antwoorde Artus, "des Konings zoon van Engelant, mijn vader lang aen 't Podegra ziek gelegen, en by de geneesmeesters geen raed, die hem hielp, gevonden hebbende, heeft waerzeggers moeten ontbieden, om verlichtenis te krijgen, deze hebben hem gezegt, dat hy niet van zijn quael genezen zou, voor hy de vogel Phenix een uur hoorde zingen. Vele, onder andere twee van mijn broeders, zijn om die zoeken, vangen, en in Engelant te brengen, vergeefs uytgegaen. Ik, dit ziende, en deernis met mijn vaders quelling hebbende, heb na veel bidden, oorlof van hem gekregen, om mijn vermogen daer toe ook te besteden. Dat 's d'oorzaek dat ik, nae 't verlies van knecht en paert hier gekomen ben, mits men my gezegt heeft, dat hy in Arabia is."
"Dat deze vogel," 't oude wijf daer op, "in dit lant is, is waer; maer, Iongeling, gy hebt een zwaer stuk bestaen, dat gy aengevangen hebt, die te vangen en in Engelant te brengen; maer ik zal u uyt vriendschap raden, hoe gy 'er best aen zult komen."
De Ionge Prins bedankte haer, en 't oude wijf vervolgde: "Gy zult langs dat pad gaen, dat daer aen uw rechterhandt ligt, dat u uyt dit bosch zal leyden; en dan zult gy een schoon palleys zien. Ga daer op aen, gy zult daer schoone Iufferen, zo zy schijnen, vinden woonen; deze zullen u op allerleye voegen treffelijk onthalen, en van alles aenbieding doen, ja van by haer te slapen: maer slaet dat af, met heussche weigeringen of uitstel te nemen, tot dat gy uw zaek vol voert hebt, dat gy evenwel dan niet na moet komen, maer liever door een andre wech naer uw lant trekken. Zy zullen, als gy de nacht overgeslapen hebt, u ongetwijffelt, mits zy u te voet zien, ook een van 'er schoonste paerden, als gy vertrekken wilt, aenbiên; gy zult d'aenbieding aennemen, en met haer in de stal komende, haer met belofte verbinden, dat ze u 't geen, dat u belieft, zullen kiezen laten: dan zult gy een Ezel, die gy achter de deur zult zien staen, keuren; en u daer by, schoon zy 't qualijk willen toestaen, houden. Deze Ezel zal u, als gy 'er mee rijd, onderwegen zeggen, hoe gy aen de vogel Phenix zult geraken."
Artus, d'oude luyden van hun goede aenwijzing bedankt hebbende, nam de weg, die zy hem wezen, en raekte zo uyt het bosch. Toen zag hy 't Palleys, daer hem van gezegt was, dat zich zo heerlijk op deê, dat yder zich, door 't aenzien verwonderen zou. Hy, dat genakende, vernam een grote stoet Iufferen, die als Koninginnen gekleet waren. Deze, hem ziende, traden hem met een heerlijk gelaet tegen, groete, en vraegde hem waer hy heen wilde. Hy zeide haer 't zelfde, dat hy d'oude luyden gezegt had. Daer op nodigden zy hem beleefdelijk in haer Palleys, dat hy aennam, twee van die, die de voornaemste schenen, voegden zich aen zijn zijde, en geleyden hem zoetelijk koutende, door veel heerlijke kameren, tot dat zy endelijk in een quamen, die noch boven al d'andere uytmunte. Hier stond een disch met allerhande uytnemende spijzen en wijnen voorzien. Zy de handen wassende, baden hem 't zelfde te doen, en met haer aen te zitten. Hy voldeê haer verzoek. Toen wiert 'er over maeltijt zo aengenaem op allerhande speeltuygen gespeelt, dat d'allerdroefste mensch zich daer door verheugt zou hebben; en dus verliep 't overig van den dagh en een deel van de nacht. De Iufferen toen merkende, dat de jonge Prins naer de rust haekte, schaften daer order toe. Een der voornaemste, die hem daer toe geleide, vraegde of 't hem beliefde, dat zy by hem ruste: maer hy, de waerschuwing van d'oude luyden in gedachten hebbende zeyde, dat hy met eeden verbonden was, geen minnespel te plegen, voor dat hy de vogel Phenix in zijn magt had. Zy zich daer mee pajen latende vertrok met de kamenieren, en liet hem zoetelijk rusten. Aurora begon weer naeuwelijx haer blye verf te tonen, of Artus stont op, en kleede hem. De Iufferen, zijn opstaen vernemende, boden hem goede morgen, en wilden hem t'onbijten leyden: maer hy sloeg 't beleefdelijk af, en zeyde dat hy op 't spoedigste zijn reyze wou bevorderen; en haest hoopte weer te komen. De voornaemste na veel perssingen, ziende dat hy gaen wou, verzocht ernstig op hem, dat hy dan ten minste een van 'er beste paerden zou nemen, alzo hem 't voetgaen te moeyelijk zou zijn. Hy liet hem gezeggen, en naer de stal geleyden. Daer zag hy een goet getal schoone paerden, en de Ezel, daer d'oude luyden hem van gezegt hadden, achter de deur staen. Hy prees de paerden dapper, dat haer bewoog hem de keur daer af aen te bieden. Hy nam 't aen, op voorwaerde datz 'er woort zou houden. Zy beloofde 't op nieu, en toen zeyde hy dat hy niet dan d'Ezel, die achter de deur stont, begeerde.
"Hoe," zy toen, "zou ik gedogen dat gy op een Ezel zoud rijden, daer ik zo veel schoone paerden heb, dat waer my immers schande."
"Ik bid u," hy daer op, "dat gy uw beloften houd, en ik mijn zinnelijkheyt geniet, dat's met dezen Ezel mijn reys te voorderen."
Zy wilder qualijk toe verstaen, maer endelijk ziende, dat hy 'er zo vast by bleef, stont 'et, doch ongeern, toe. Hy nam toen van haer alle oorlof, bedankten 'er van haer goede onthaling, en beloofde, zoo 't hem moogelijk was, weer te komen.
Hy scheyde met d'Ezel van haer af, en reed voort, toen hy een endweegs van 't Palleys af was, begon d'Ezel dus te spreken: "O jongeling, gy hebt een zwaer stuk bestaen, van dat gy de vogel Phenix in Engelant wilt brengen; maer ik zal u raed geven, hoe gy 'er best aen zult komen: daer leggen ettelijke mijlen van hier drie kasteelen: 't eene wort bewaert van 12 reuzen, het tweede van 12 luypers , en 't derde van twaelf leeuwen; hier in is de vogel Phenix, die alle dagen een uur, dat's van elven tot twaelven zingt, en dat zo uytnement zoet, dat dan al de reuzen, tygers en leeuwen zo vast slapen, dat men hem over 't lijf kan gaen, zonder dat zy wakker worden. Ik zal u dan ten elven aen een brug brengen, waer over gy in deze kasteelen kont gaen: maek dan dat gy, binnen 't uur dat die slapers slapen, met de vogel weer by my zijt; want zo gy dan in die tijt niet weder komt, so komt gy nimmer weder."
Artus vermat zich dat hy 't in die tijd te weeg zou brengen. D'ezel bracht hem dan aen de brug, daer zy van gezegt had; en dat juist ten elven, even zo de vogel Phenix zo zoet aen 't zingen teeg, dat 'er geen sterffelijke tong is, die de zoetheyt van 't geluyt volkomen zou konnen melden. De Prins, op nieuw door d'Ezel verwittigt wordende dat hy, terwijl de vogel noch zong, zou passen weer te komen, trad moedig over de brug, tot in 't eerste kasteel, en vond de reuzen slapende, zo ook in 't twede de tygers, en in 't derde de leeuwen, als hem gezegt was. In dit leste quam hy endelijk in de kamer daer hy de vogel Phenix hoorde, en zag. Hy toen begeerig zijnde om zijn zaek te volvoeren, zag by geval een brood leggen. De honger, die hem perste, bewoog hem, om daer een stuk af te snijden, en t'eeten. Hy deê 't: maer, o wonder! 't stuk dat hy 'er afsnee groeyd' er weer aen, even als d'afgeslagen hoofden van 't Serpent Hydra, en dat zo dikwils als hy 't deê, invoegen dat 'et, hoe veel hy 'er afsnee, niet minderde. Hy oordeelde dat dit broot hem in zijn reys niet qualijk te pas zou komen; dies stak hy 't in zijn zak: hy, toen dorst krijgende, zag een vles met wijn, die hy vatte, en daer uyt dronk; maer 't ginger hem meê als 't met 'et broot deê, mits zy door 't drinken niet minderde; hy stak die vles dan meê by hem. Toen zag hy noch een schoon zweert leggen, daer een geschrift by lag, dat inhiel, dat die gene, die dat uyttoog, als hy tegens zijn vyanden trok, schoon zy tien tegens hem een waren, de zege zou behalen. Hy bond dat zwaert ook op zijn zijde, en hy toen de vogel Phenix denkkende te grijpen, zag een uyttermaten schoone Princes op een rijkelijk bedde liggen slapen, daer sijn oogen op vervielen, dat hy de vogel en zijn vaders krankheyt byna vergeten had, om zijn lust met haer te boeten. Hy was ook enige tijd in wik wat hy doen of laten wilde. De woorden van d'Ezel, van binnen een uur weer over de brug te zijn, knepen hem weynig: maer de lust, om die schone, daer hy als een linx op zag, te genieten, prikkelde hem zo, dat 'et hem onmooglijk was, om haer tegen te staen. Hy viel dan by haer op 't bedde, en bluste de brant die hem brande, stond daer na voldaen op, nam toen de zingende Phenix, ginger mee door al de kasteelen, en quam even zo de klok twaelf sloeg, en de vogel van zingen ophiel, by d'Ezel, daer hy op klom, en vaerdig meê wech reed, niet langs de wech naer 't palleys der Jufferen, maer een andere, naer de raed der oude luyden. Hy quam dan, na lang reizens, in 't Koningrijk van Marocca. Hier verstond hy dat groote hongers noot was: Hy dan denkkende, dat 'et broot, dat hy in 't kasteel van de Phenix kreeg, niet qualijk te pas zou komen, ging by de Koning en sprak er hem van. De Koning, dat dapper vreemt dunkkende nam 'er met zijn eedelen de proef van, en vonde 't zo; dat hem bewoog aen d'Engelsche Prins daer zijn dochter en zijn halve Koningrijk voor te bieden, zo hy 't verkopen wou: maer Artus zeyde dat 'et niet te koop was, doch dat hy 't hem wel voor een jaer leenen wilde op voorwaerde, dat hy 't hem, als 't jaer om was, te Londen in Engelant in zijn Vaders Palleys, weer zou leveren. De Koning bedankte hem, en nam 't aen, met belofte, dat hy 't na zou komen. Artus nam toen oorlof van hem, en reysde voort, invoegen dat hy in korte tijt in 't Koningrijk van Morgenlant quam, daer hy verstont, dat gebrek van wijn was, hy voegde zich dan meê by de Koning, en zeyde hem de kracht van zijn vles: De Koning daer de proef van vernomen, en de waerheyt bevonden hebbende, bood hem, als de Koning van Marocca deê, zijn dochter en zijn halve Koningrijk daer voor: dan Artus zeyde ook, datze niet te koop was, maer dat hy hem die wel voor een jaer wilde leenen, op voorwaerde, dat hy hem die, als 't jaer verloopen was te Londen in zijn Vaders Palleys weer zou leveren: De Koning nam 't ook aen, en beloofde zulx te doen. Dus trok de Prins van daer, en quam na veel dagreyzens te Parijs in Vrankrijk, dat toen van haer vyanden door belegering dapper benart was. De Koning naeuwelijx een man tegens tien van zijn vyant hebbende, durfde, vermits hy door verscheyde veltslagen zijn meeste volk verlooren had, niet te velde komen. Artus dat verstaende, ging by de Koning, en verklaerde hem de kracht van zijn swaert: maer de Koning durfd'er geen geloof in stellen: dies Artus zijn leven daer verborgen moest, van dat 'et zo waer. De Koning liet hem dan wel bewaren, en toog toen met zijn volk op zijn vyant: dan 't ging hem naer Artus zeggen; in voegen dat hy met zegen wederkeerde, na dat hy zijn vyandt verjaegt had. Hy liet Artus voor hem komen, bedankte hem dapper, onthaelde hem heerlijk, en bood hem, als de voorgaende voor 't broot en de vles deden, voor 't zwaert zijn dochter en half Koningrijk. Maer Artus wilde 't hem niet verkopen; maer op de vorige voorwaerde leenen te weten dat 'et de Koning hem, ten ende van een jaer, in zijn Vaders Palleys weer zou leveren. Artus daer na Vrankrijk doortrekkende, quam endelijk weer te Kalis, om van daer op Engelant te scheep te gaen. Hier vont hy zijn broeders noch by hun vorig leven; daer hy hen niet weinig om over de hekel haelde: maer zy vol spijt datze hem met de vogel Phenix zagen, en vrezende van hun vader dapper gelastert te worden, beslooten onder hen, hem te doden, en dan zelf met de vogel by hun vader te gaen: Zy zouden 't ook volbrocht hebben, zo Artus zich niet verbeên had, met belofte van nooit weer in Engelant te komen; maer al zijn leven in vreemde landen te verslijten. Zy lieten hem dan met zijn Ezel op die belofte vertrekken, en togen met de vogel naer Engelant. De Koning hun komst vernemende, en hoorende datze met de vogel Phenix quamen, verblijde hem dapper, al zo zeer, om 't wederzien van zijn twee zonen, als om de hoop van 't genezen zijner qualen. Men bracht, toen hy hen blyelijk ontfangen had de vogel voor hem, die hem toen weynig hielp; mits hy niet zong, en de Koning zonder hem te hooren zingen niet genezen kon. Yder raemde naer d'oorzaek, maer niemant kon 'er voor die tijt. Artus, een ander wech genomen hebbende, quam endelijk meê te Londen, maer in een zeer slecht gewaet, en verhuurde hem voor knecht by een van zijn vaders stalmeesters; op hope dat de tijt noch eens zijn zaken weer in voegen zou brengen, als ook gebeurde, en dusdanig. De Princesse, daer hy, als gezegt is, in 't kasteel van de Leeuwen, daer hy de Phenix kreeg, zijn lust meê koelde, zwanger geworden zijnde, en daer na een zoon gebaert hebbende, begaf zich met de twaelf reuzen van 't eerste kasteel, en haer kint op weg naer Engelant, om de Prins te zoeken; mits haer van enige waerzeggers gezegt was, dat de Prins van Engelant haer beslapen had. Zy de zelve wech, die de Prins te voren hiel, houdende, quam ook by de Koning van Marocca, die met 20.000 mannen gereed stond, om, volgens zijn belofte, het broot, dat d'Engelse Prins hem leende, dewijl 't jaer haest verlopen was, te Londen te brengen. Zy zulx verstaende bood zich met 'er reuzen den Koning voor gezelschap aen, mits zy verklaerde datz' 'er ook te doen had, dat de Koning geern aennam. Zy reysden dan met malkander, en quamen in 't Koningrijk van Morgenlant. De Koning hier van stont toen mee ree met 30.000 man, om, volgens zijn belofte, de vles, die hem voor een jaer geleent was, in Engelant te brengen. De Princesse en de Koning van Marocca dit verstaende, voegden zich by dezen Koning, en zeyden datze hem, zo 't hem geliefde, gezelschap wilden houden mits zy dien eygen wech moesten. De Koning van Morgenlant nam dit willig aen, en teeg met hem op reys: Zy quamen dan dus in Vrankrijk, daer de Koning met 40.000 mannen vaerdig stont, om, naer zijn belofte, het zwaert, aen de gene die 't hem leende, weêr te geven. Hy al dit volk vernemende, dacht dat hy nieuwe vyanden krijgende, 't zwaert noch zou moeten gebruyken: maer verstaende watze voorhadden, verklaerde hen ook zijn voornemen; invoegen datze besloten met malkander hun reyze te vorderen. Zy quamen dan endelijk gelijkerhant voor de Stadt van Londen, daer yder met groot geluyt van trompetten zijn tenten richte. Onder al d'andere munte die, die de Princesse stelde, in groote en heerlykheyt uyt. In d'ingang van die, zette zy 'er op een goude troon, daer men by eenige trappen, ook van goude, opklom: voor welke zy twee groote lakenen liet spreyden, 't een van goud, en 't ander roodschaer . Toen zond zy haer twaelf reuzen naer de Stadt, om de Koning, die van de nieuwe overkomste van zulk een menigte volx niet wist hoe hij 't had, en zijn lant en zijn leven voor verloren schatte, aen te zeggen, dat hy zijn zoon, die de vogel Phenix in Engelant gebracht had, aen de Princesse van 't gelukkig Arabia, die hem buyten op 't velt verwachte, zonder ander uytstel, als de toekomende dag, zou zenden. De koning liet haer door de zelven bode weten, dat hy 't doen zou. Karel, d'oudste, de zaak wel denkkende uyt te voeren, toog 's anderen daegs, door zijn Vaders bevel, naer de Princesse.
Zy zat op 'er troon, had 'er zoon bij 'er, die, deze Prins ziende komen, tot zijn Moeder, doch op zijn kints, zeyde; alzoo hem van de Moeder gezegt was, dat zijn Vader daer zou komen: "Moeder, daer komt mijn Vader."
"Neen," zey de Princesse, "dat is uw Vader niet; uw vader zou, daer deze naeu op 't roodscharlaken durf treên, niet schromen over 't goude te durven gaen; mits hy wel op mijn bed, daer ik sliep, heeft durven komen."
Ondertusschen naderde Karel, en groete de Princesse, die, statig zitten blijvende, zedig zeyde: "Prins, zyt gy de gene, die de vogel Phenix in Englant gebracht heeft?"
"Ja, doorluchtige Princesse," antwoorde hy.
"Hoe zyt gy 'er aengekomen?" vraegde de Princesse weêr.
Karel, eerst wat bedeest, mits hy niet wist, hoe 'er zijn broeder aengekomen was, schiep nochtans endelijk moed: en verhaelde de Princesse een wonderlijke reyse, die hy daerom gedaen had, tot dat hy hem kreeg.
Die, om sijn leugens heftig wordende, zeide hem wel bits, toen zy hem uytgehoort had: "O schelmse leugenaer, vertrek uyt mijn gezicht, en laet uw broeder komen, eer 't u erger ga."
Karel quam beschaemt weer t' huis en vertelde zijn wedervaren. 's Anderen daegs moest Willem, de jonger broeder, naer de Princes gaen, gelijk hy deê.
't Kint hem ook ziende komen, zeide tot zijn moeder, zonder te letten dat hy mee over 't roodscharlaken trat: "Daer komt mijn vader."
"Neen, kint," sprak de Princes, "uw vader is zo moedeloos niet, dat hy niet over 't goude laken zou durven treden; mits hy wel op mijn bed heeft durven komen."
De Prins groete haer eerbiedig en de Princesse sprak, als voren, met een statig aenschijn: "Prins, zijt gy de gene, die de vogel Phenix in dit lant gebracht heeft?"
"Ia," voerder de Prins op uyt.
"Hoe quaemt gy 'er aen?" de Princesse weer.
Willem meê niet wetende, hoe 'er zijn broeder aengekomen was, verhaeld' er een ander leugenachtige Histori van.
"Ha schelm," zey de Princesse, "gy zijt hem niet, die de Phenix hier gebracht heeft, vlucht uyt mijn gesicht, en seg aen uw vader dat hy my binnen drie dagen die soon sent, die dit gedaen heeft, of dat ik, by gebrek van dat, sijn lant verderven sal."
De beschaemde Prins ging weer treurig naer sijn vader, wien hy, met sijn broeder, na enig overleg, verhaelde, hoe sy met hun broeder geleeft hadden, dat de Koning zo speet, dat hy hen gevangen deê setten en uyt liet roepen, door de vrese, van 't dreigen der Princesse en de liefde tot sijn soon geperst, dat die gene, die sijn soon te voorschijn bracht, of wist te seggen waer hy was, een ongemene vergelding sou genieten. Artus, die, als gesegt is, sich by sijn vaders stalmeesters verhuurt had, de verandering van 't geval vermerkende, vertoonde sich voor sijn vader, in sijn slaefse klederen, en maekte hem bekent. De blijdschap, die 'er de Vader door ontfing, was onuytsprekelijk, en de Phenix, die soo lang als hy daer geweest was, niet gesongen had, song door de komste van Artus, op sijn behoorelijke tijd so lieffelijk, dat sich al de werelt daer over verwonderde, en de Koning t'eenemael naer 't voorseggen der waerseggers, van sijn quael genas.
's Anderen daegs dese jongste soon veel heerlijker dan d'andere gekleed sijnde, om naer de Princes te gaen, trad, toen hy 'er naekte, vrymoedig over 't goude laken; dat 'et kint dee seggen: "Moeder, is dat dan mijn vader niet?"
"Dat is hy wisselijk," seyde de Princes, die met een bevallijk gelaet sprak: "Zijt gy de Prins, die de vogel Phenix naer Engelant gevoert heeft?"
"Ik ben, doorluchtigste Princesse," sprak hy de zelfde.
"Maer seg my dan," de Princesse weêr, "hoe hebt gy hem gekregen?"
Toen verhaelde Artus haer sijn reyse, hoe hy in Arabia quam, en endelijk van d'oude luyden, die hem van d'Esel seyden; daer op van de kasteelen, reusen, tygers, leeuwen, 't broot, de vles, en 't swaert, en ten lesten dat hy een schone Iongvrouw, of Princesse, op een bedde vont, daer hy sich, door de min verwonnen, by voegde; sonder evenwel te weten wie het was.
"Gy sult het dan nu weten," sprak de Princesse, "dat waer ik, die gy als uw bruyt genoot, dies sult gy ook mijn bruydegom sijn," en met een schoot sy op, om hem, die lieffelijk na haer toe trad, t'omhelsen.
Om kort te maken, sy trokken, na enige wedersijdsche minbewijsingen, naer de stat, tot in 't Palleys, daer sy heerlijk van de Koning, Heeren, en borgers ingehaelt wierden. De Koningen van Morocca, Morgelant, en Vrankrijk voegden 'er sich met hun staet by, en verwonderden sich over dese saek, en leverden 't geen sy van de Prins te leen hadden, met groote eerbiedigheyt en bedankingen over. Weynig dagen daer na moesten de twee oudste soonen des Konings, om dat sy so ontrouwelijk met hun broeder geleeft hadden, sterven, en daerop troude de Prins Artus de Princesse van 't gelukkig Arabia, de bruyloft wiert heerlijk gehouden, en dit gedaen sijnde, so togen de Koningen weer naar hun lant.

Onderwerp

AT 0551 - The Sons on a Quest for a Wonderful Remedy for their Father    AT 0551 - The Sons on a Quest for a Wonderful Remedy for their Father   

ATU 0551    ATU 0551   

Beschrijving

Een Engelse koning lijdt aan podagra en zijn waarzeggers voorspelen genezing als hij de vogel Phenix een uur hoort zingen. Na elkaar gaan zijn drie zonen op pad en alleen de jongste, Artus, laat zich niet in Kalis tot hoerenlopen verleiden en komt in gelukkig Arabia bij een oud stel, dat hem advies geeft, waardoor hij aan een sprekende ezel komt, die hem naar het paleis van de Phenix brengt en zegt, wat hij moet doen. Behalve de vogel neemt hij ook een toverbrood en -fles mee, die niet verminderen, en een zwaard, dat alles overwint. Op zijn thuisreis leent hij die aan drie koningen, komt dan in Kalis, waar zijn broers hem van de vogel beroven, die ze naar de vader brengen; maar de vogel zingt niet. De prinses uit Arabia is zwanger geworden van Artus en komt hem opzoeken. Onderweg neemt ze de 3 koningen mee en belegert Londen. De koning stuurt zijn oudste zoon, dan de tweede, maar zij lopen niet over het gouden tapijt. Tenslotte laat de koning naar Artus zoeken, deze meldt zich, loopt over het gouden tapijt en wordt door de prinses aangewezen als haar man. De twee broers moeten sterven voor hun verraad en Artus trouwt de prinses van Arabia.

Bron

G.J. Boekenoogen 'Nederlandsche sprookjes uit de XVIIde en het begin der XVIIIde eeuw' in: Volkskunde 20 (1909), 136-143 N°4

Commentaar

1647
Uit: St. Niklaes-gift, Bestaende in Bevallijke Kodderyen, aertige Voorvallen, vreemde Potsen, en verdichte Vonden (Amsteldam, a° 1647), blz 49-71.
The Sons on a Quest for a Wonderful Remedy for their Father
Opgetekend door G.J. Boekenoogen

Naam Overig in Tekst

Karel    Karel   

Willem    Willem   

Artus    Artus   

Marocca    Marocca   

Morgenlant    Morgenlant   

Aurora    Aurora   

Naam Locatie in Tekst

Engeland    Engeland   

Phoenix    Phoenix   

Kalis (Calais)    Kalis (Calais)   

Frankrijk    Frankrijk   

Arabia    Arabia   

Arabië    Arabië   

Marokko    Marokko   

Londen    Londen   

Parijs    Parijs   

Leeuwen    Leeuwen   

Phenix    Phenix   

Fenix    Fenix   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20