Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

BOEKV206 - VAN MEESTER JAN KOEVOETS PROPHETIE.

Een mop (), 1778

Hoofdtekst

VAN MEESTER JAN KOEVOETS PROPHETIE
Een zeker Landvoogt in 't stigt van Munster wierde zijn wapen-ring gestolen, en daar over seer misnoegt zijnde, dede alle vlyt om deselve weder te bekomen, ende also hy verscheyden Scholten hadde onder zijn ampt, onder allen een genaamt meester Jan Koevoet, die wel een van de minsten was, liet alle zijn Scholten ten eeten noden, om van haar te versoeken dat zy wilden alle vlyt aanwenden so zy eenige Vagebonden mogten bekomen, haar wel scherp te ondervragen, of zy eenig bewys wisten van den voorschreven ring: en meester Jan medegenodigt zijnde, zeide tegens zijn wijf: "Wy willen ook heen gaan, daar sullen wel twee of drie gerigten komen," ende daar zittende aan de maaltyd, quam een van de dienaars, die den ring mede had helpen stelen, en bragt een gerigt op de Tafel en meester Jan zeyde tegen zijn wijf: "Ziet, wijf, dat is 'er al een."
De knegt dit hoorende wiert verschrikt, en zeide: "Wy zijn verraden, Koevoet weet dat wy die ring gestolen hebben."
De ander zeyde: "Hy mogt de duyvel weten."
Hy wederom zeide: "Gaat gy heen en brengt ons een gerigt op Tafel, so sult gy het wel horen," en hy dede also.
Meester Jan zeide: "Wijf, dat is 'er al twee."
De knegt quam weder, en zeide: "Hoe sullen wy het stellen? Hy zegt, dat ik de tweede ben."
En de derde des gelijken.
Dog zy besloten een raad samen om Meester Jan op te eisschen, 't geense deden en zeiden tegen hem: "Meester Jan, wy weten dat gy het weet, dat wy so ontrouwig met onsen Heer gehandelt hebben, doet so veel en geeft ons raad, hoe wy het best stellen sullen, dat onsen Heer de ring weder krygt, en wy aan onse eer blyven?"
Meester Jan zeyde: "Kom, mannen, ik weet raad, gaat heen en doetse een Kalkoense haan in de hals," hetgeen zy deden.
Nu de maaltyd gedaan zijnde zeide den Landvoogt, waarom hy dese Scholten by een hadde versogt, te weten: om den gestolen ring, begerende van haar alle datse haar best devoir souden doen, om deselve weder bekomen, datse beloofden.
Meester Jan Koevoet daar antwoorde, zeide: "Ik ben met een helm geboren en kan so wat waarseggen. Mijn gevoelen is, dat de Kalkoense haan hem in zijn maag heeft."
Doen wiert daar last gegeven hem te doden, en den Ring wiert daar in bevonden, tot grote verwondering van alle die daar waren, en zeiden: "Wel meester Jan, bent gy so een propheet?"
Vorders vraagde hem de Landvoogt, en zeide: "Meester Jan, mijn Vrouwe is zwanger; weet gy niet of zy een Zoon of een Dogter draagt?"
Daar op antwoorde, en zeide: "So het Mevrouwe gelieft, so gaat de kamer eens over," datse dede.
Hy zei wederom: "So 't Mevrou gelieft, kom eens wederom na mijn toe," gelijk zy dede.
Meester Jan zeide: "In het heen gaan was 't een zoontje, en in 't weerom keren een dogter."
En als de Landvoogdinne beviel was 't een zoon met een dogter. Meester Jan wiert doen voor een waarsegger gehouden.

Onderwerp

AT 1641 - Doctor Know-All    AT 1641 - Doctor Know-All   

ATU 1641    ATU 1641   

Beschrijving

De wapenring van de landvoogd is gestolen en hij laat diverse schouten komen waaronder Jan Koevoet, die met zijn vrouw erheen gaat al was het maar om lekkere gerechten te eten. Bij het eerste gerecht zegt hij: "Dat is er een." Toevallig is de bediende een der dieven en hij gaat naar zijn kameraden, die om de beurt ook een gerecht naar Jan Koevoet brengen, die blijft doortellen. De drie dieven gaan naar Meester Jan, die hen aanraadt de ring een kalkoense haan in de hals te douwen, waarna Jan tegen de landvoogd zegt met de helm geboren te zijn en te weten, dat de kalkoense haan de ring in de maag heeft. Het beest wordt geslacht, de ring gevonden en Jan moet nu voorspellen of de vrouw van de landvoogd een jongen of een meisje draagt. Hij gokt op allebei en ze bevalt inderdaad van zo'n tweetal.

Bron

G.J. Boekenoogen 'Nederlandsche sprookjes uit de XVIIde en het begin der XVIIIde eeuw' in: Volkskunde 21 (1910), pp. 19-20 N°10 var. 2

Motief

K1956 - Sham wise man.    K1956 - Sham wise man.   

N611.1 - Criminal accidentally detected: “that is the first”--sham wise man.    N611.1 - Criminal accidentally detected: “that is the first”--sham wise man.   

K1956.2 - Sham wise man hides something and is rewarded for finding it.    K1956.2 - Sham wise man hides something and is rewarded for finding it.   

Commentaar

1778
Uit: De Geest van Jan Tamboer (Amsterdam, d'Erve vander Putte en B. Boekhout, a° 1778), blz. 119-121.

Doctor Know-All
Opgetekend door G.J. Boekenoogen

Naam Overig in Tekst

Meester Jan Koevoet    Meester Jan Koevoet   

Heer    Heer   

Naam Locatie in Tekst

Munster    Munster   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20