Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

CJ103701

Een broodjeaapverhaal (mondeling), zaterdag 23 juni 1973

Hoofdtekst

Der wennen yn 'e Koaten in man mei in frou en in soan.
De man hie hwat buorkerije en de soan fortsjinne der by troch wurksumheden om utens. Sa koenen se it skoan mei elkoar rêdde. Mar doe woarde dy âld man siik en hy forstoar. Doe bleau dy widdou mei har soan achter. Hwa moest nou it fé birêdde? De soan tochte: "Koe 'k nou mar in baentsje krije hjir tichteby, dan koe 'k it fé der by oanhâlde."
Doe moest der yn 'e Koaten in nije koster yn 'e tsjerke komme. Dy soan stapte nei de pasterije ta en sei tsjin 'e doomny dat hy dat baentsje wol ha woe. It like de doomny net sa min ta en it soe hast oangien wêze as de doomny net sein hie hwat hy as koster allegear to dwaen hie.
Dat wurk forstie er allegear wol op ien ding nei: hy koe net skriuwe en ek net lêze. Hy koe dus de tekst fan 'e preek en de nûmers fan 'e lieten net op 'e buordtsjes sette.
"Nou mat it oergean," sei de doomny, "sa'n koster kin ik net brûke."
It gong dus oer en koarte tiid dêrnei forstoar syn mem.
Doe bleau er allinne oer mei it fé. Hy hie famylje yn Amerika sitten en dy lju dienen gjin lichten, hy moest dêr komme, hwant yn Amerika wie alles like bêst. De soan liet de earen dêr nei hingje en sa forhuze er nei Amerika. Hy hie hwat jild en dêr kocht er in stik lân foar.
It gelok hied er mei, hwant lit him dêr nou krekt yn dat stik lân in rike goudier sitte. Nei in jiermennich wie hy in geseten man dy't dwaen koe hwat er woe. Doe tocht er oan Fryslân. Hy woe hjir net bliuwe, mar yn 'e Koaten fjirderlibje. Hy tocht oan it ferske: 'Jow my in grêf yn Fryslâns groun' en sa gebeurde it dat er as in ryk man wer yn 't âlde lân oankaem. Hy gong allerearst nei notaris Crebas fan Bûtenpost ta. Hy sei: "Nou mat ik in fikse boerkerij ha yn 'e Koaten. As der sa'n spul los komt wolle jo 't dan foar my keapje?"
Nei forrin fan tiid wie de notaris yn 'e gelegenheid in prachtige plaets to keapjen. De man moest by him op kantoar komme en de notaris lies de koopakte foar.
De man moest him ûndertekenje mei syn namme. Mar doe sei er tsjin notaris: "Is 't goed dat ik in krúske set?"
"In krúske?" sei notaris. "Hwat bidoele jo dêr mei? Jo wolle my dochs net wiismeitsje dat jo jou namme net skriuwe kinne?"
"Sa sit it dochs", sei de man.
"Man," rôp notaris fol forbazing út, "as jo ek noch skriuwe en lêze kind hienen, hwat hienen jo dan wol net west!"
"Dan hie 'k koster west fan 'e Koatster tsjerke", sei de man bidaerd.

Onderwerp

BRUN 07540 - Bookkeeper in a Brothel    BRUN 07540 - Bookkeeper in a Brothel   

ATU 1659    ATU 1659   

Beschrijving

Een ongeletterde jongen aast op een kostersbaantje, nadat zijn vader is overleden, maar de dominee wil de analfabeet niet aannemen. Als de jongen naar Amerika vertrekt om zijn geluk aldaar te beproeven, wordt hij een rijk man. Pas jaren later keert hij terug naar zijn geboortedorp om een boerenplaats te kopen. Als hij een kruisje in plaats van een handtekening zet onder de koopakte, vraagt de notaris zich hardop af wat de jongen wel niet geworden zou zijn, ware hij geletterd geweest. 'Koster van de kerk' antwoordt de jongen prompt.

Bron

Collectie Jaarsma, verslag 1037, verhaal 1 (archief Meertens Instituut)

Commentaar

23 juni 1973
Zie ook type VDK 1659A*, De man die niet lezen en schrijven kon.
Bookkeeper in a Brothel

Naam Overig in Tekst

Koaten    Koaten   

Crebas    Crebas   

Naam Locatie in Tekst

Amerika    Amerika   

Friesland    Friesland   

Buitenpost    Buitenpost   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21