Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

HUBKUNST06 - Kempisch vertelsel ('t zilveren luciferdoske)

Een sprookje (boek), 1934

Hoofdtekst

Kempisch vertelsel
Hij mocht uit de bank komen en, bij 't bord staade z'n vertelsel zeggen voor al de luisterende kinderen. 't Was en klein, taai en sterk kereltje, zooals hij frank en glunderend er stond, met d blauwe oogen onder z'n weerborstelig, aschblonde haar. En hij vertelde het schoone vertelsel van Grootje.
Nooit heeft hij vermoed, dat z'n oud, Kempisch sprookje zooveel mythologische elementen bevatte, dat 't oeroude volksbijgeloof hier nog z'n ranken uitschoot. Zoo vele motieven uit de Germaansche sagenwereld bleken hier alle levend.
'T ZILVEREN LUCIFERSDOSKE
't Was oorlog. 'n Man, die er bang af was, dat ze 'm zouwe doodschiete, gong d'r stillekes van onder. Zoo hard ie kon, liep hij er vandaan en zwom deur 'n groot water.
De manne, die met 'm met de peerde achterna zaten, konden 'em nie krijge. De soldaat liep maar verder en kwamp ten leste in 'n groot bosch. Daar liep ie op 'n klein padje, toen d'r 'n ouw vrouwke langs gong.
- Wie zijde gij? Vroeg et. Toen vertelde ie dat ie van den oorlog weggeloope was.
Nou, ik zal oe verder helpe, zee het ouw wijfke. Ge krijgt van mij 'n mooi lucifersdoske, heelegaar van zilver, da tooveren kan. Nimt deez' touw en bind da om oe lijf, dan kuipte in diejen hollen boom; daar zulde drie kamerkes vijnde. Veur elk kamerke is 'n deurke, da ga ope als ge 'hoe' roept, Hier, nim ook dit vooschotje mee, da kan oe ook helpe!
De soldaat dee net zooals het wijf 'm gezeed had. Hij liet z'n eige in den boom naar beneeje zakke. Onderin zag ie de deurkes al. 'Hoe!' riep ie! De deur gong ope. Was schrok ie! 'n Groote leeuw zat op de kiest en ie brulde van d'andere wereld. Maar de soldaat liet het voorschootje zien en ie was stil en gong van 't deksel af. De man dee de kiest ope en ze was, perdjen, vol mee cente. De man stak z'n zakke allemaal vol en ie bond ook nog touwkes onderaan z'n broekspijpe. En hij gong verder. In ét tweede kamerke nog 'nen veul grooteren leeuw en nog schoonder kiest! Maar de leeuw gong weer veur 't voorschootje opzij en de man lichtte 'et deksel op.
Ze was vol mee guldens. De man laaide de cente uit z'n broek en propte ze vol guldens. Toen weer verder. In de derde kamer stong 'nen leeuw, die nog veul harder brulde, maar veur 't voorschootje wier ie seffens stil. Daar lagen, verdimd, niks as gouwe tientjes in de kiest. De man laaide z'n broek nog eens leeg en stopte ze vol gouwe tientjes. Nou was ie rijk, orre. De soldaat gong terug bij 't gat van den boom en riep tegen de vrouw da ze trekken kon. De vrouw trok 'em aan het touw omhoog. Waar is nou 't lucifersdoske? Zee de vrouw. Dat had ie vergete. Hij klom weer terug en hij vond het in de derde kamer in de kiest met al de gouwe tientjes. De soldaat ging verder, want witte, da voorschootje kon maken dan niemand oe zag, en 't zilveren lucifersdoosje bracht hulp as ge 'n vlammeke aanschrapte.
De man zocht makkers op, en ze woonde samen. Op 'nen keer kwamen ze langs 'et huis van de keunigin. Ze zat zjuust aan 't raam. De man zag heur. 's Nachts ging de man mee het voorschootje in 't huis van de keunigin en ie nam ze mee. 's Morgens bracht ie ze weer terug.
Toen de keunigin wakker werd, zee ze tegen den keining: 'Wat heb ik toch van nacht vreemd gedroomd. 't Was net of ze mijn weggedroge emme'. 'Nou, wette wa, zee de keuning, bind dan 'n klein zakske zand aan oe kleed'. 's Nachts wier de keuningin weer weggehaald, maar 's morgens zagen ze aan de streep zand, waar ze naar toe gedroge was. De man wier deur de soldate van den keuning gevange en ze zouwe 'em doodschiete. Ze bonden 'em aan 'nen lange paal. 'Mag ik nog efkes m'n neus snuite?' vroeg ie. Ja, dat mocht. Ze maakten één hand los. Maar ie schrapte gauwkes 'n lucifer aan 't zilveren doske aan. Ineens stinge d'r drie leeuwe, die brulden van deege en bete de soldaten d'r ermen af. De keuning, die er bij sting te kijke, wier ook doodgebete. Toen de keuningin zag, da 't ie 'n zilveren lucifersdoske had, mocht dieje man nog mee heur trouwe ook. Nou was ie goed af en ie kon alle dage naar 't staminee gaan.

Onderwerp

AT 0562 - The Spirit in the Blue Light    AT 0562 - The Spirit in the Blue Light   

ATU 0562    ATU 0562   

Beschrijving

Een soldaat ontvlucht de oorlog en komt een oud vrouwtje tegen die hem wel wil helpen. Ze geeft hem een voorschootje, een luciferdoosje van zilver en zegt hem aan een touw in een holle boom af te dalen. Hier zal hij drie kamers vinden. Om de deur te openen moet hij 'hoe' roepen. Als de soldaat dit doet ziet hij een grote leeuw op een kist liggen. Hij toont de leeuw het voorschootje en deze springt op zij. In de kist zit een schat, en in iedere kamer is de leeuw, maar ook de schat groter. Het luciferdoosje en de schat mag hij houden.
Op een dag ziet hij de koningin zitten. 's Nachts gaat hij naar haar toe, door het voorschootje wordt hij onzichtbaar en hij neemt haar mee, maar, hij zorgt wel dat ze in de ochtend weer terug is. De koningin vermoedt dat er iets raars aan de hand is, en de volgende nacht bindt zij een zak zand aan haar jurk, zodat ze de volgende dag zal kunnen zien waar ze geweest is. De soldaat wordt hierop gevangen genomen en aan een paal gebonden. Hij vraagt onschuldig of hij zijn neus mag snuiten, en steekt snel een lucifer aan met het zilveren doosje. Hierop verschijnen de drie leeuwen, die alle soldaten van de koning en koningin doodbijten. De gevluchte soldaat trouwt met de koningin.

Bron

Hub. Kunst. Brabantsche sagen: aan de boeren van Brabant, die nog de sagen van hun land bewaren. Turnhout, 1934. p. 42-45

Commentaar

1934
The Spirit in the Blue Light

Naam Overig in Tekst

Germaans    Germaans   

Naam Locatie in Tekst

Kempen    Kempen   

Brabant    Brabant   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20