Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

WEV005701 - De Generoal-Kouheer

Een sprookje (mondeling), vrijdag 12 april 1963

Hoofdtekst

De Generoal-Kouheer
Was ains n voader mit drai jonges.
Twai wassen goud, man de daarde was nich al te goud; hai is nich kouster, zee zien voar.
Op n keer zee de olste:“Ik wil seldoat worn, ik goa in dainst.”
De olde heer vond t goud.
De jong dee zien best in dainst en wur zelfs generoal.
Dou dochde de twaide, dat liekt mie ook wol wat.
Doarum gung hai ook in dainst en wur ook seldoat en loater generoal.
De daarde was op boerderij bleven. Man dou e zag, dat zien bruiers grode heern worn wazzen, zee e teegn zien voar:“Ik wil ook generoal worn, zol k in dainst goan?”
“Doe,” zee d olle, “doe, halfmaale, zai kunt die nich broeken.”
Man de jongste zee:“Dan goa k noar de keunk zelf.”

Op n dag pakde-e zien stok en stapde noar t paleis.
Doar vrag e aan de keunink:“Kunt ie mie asmis broeken as generoal?”
“Joawol,” zeg de keunink, “ik mout nog n generoal bie de baistn hebben. k Heb n hail bult koien en n kouheer heb k op t heden nich meer. Kanst doadelk aan de slag.”
Zo wur de jongste dan generoal over 't vai.

Dou e mit zien waark begunde, zee de keuning:“Kiek, doar loopn de baistn in de weide; is n gracht um tou en aan ander kaande van gracht lig n villa. Doar wonen drai reuzn in. Pas op, dat gain kou deur de gracht komt, want dan komen de reuzen en nemen hum mit.”
De generaal nam dat goud in zuk op en huil de baistn bie t woater vot. s Oavends vruig keunink steevast:“Hou gung t vandoage?”
“Goud,” zee d kouheer dan altied.

Man dou hai dr n haile zet west was, dochde-e es n keer: Ik wol toch wol ais zo n reus zain.
En wat dee e?
Hai juig n kou deur de gracht in de weide van de reuzen.
En kiek, doar kwam doadelk n reus aan en brulde:“Ho, dat is mien kou.”
Hai wol t daier veur zuk aan joagen, man de kou ontkwam hum.
“Za k die mit opjoagen helpen?” vruig kouheer.
“Joawol,” zee d reus.
De generoal ging deur de gracht en dee net of e de reus helpn wol. Man hai har zien knots mitnomen en dou e in de buurt van de reus kwam, sluig e dai zo stief op de kop, dat e dood lign bleef.
Kou nam e weer mit.
Ander dag zee e bie zuk zulf, ik duur dr nôn wol meer koien deur joagen. Hai juig n poar biemekoar en dreef ze dou t woater in. Nog man net wazzen ze aan ander kaande, of door kwam al n reus aan springen en ruip:“Wat moutn dai baistn op mien grond, zai binnen aal veur mie.”
“Mou k joe dr eevn bie helpn?” En de kouheer stapde al deur t woater. Opains huif e dizze reus ook dood en juig de baistn terugge. Dou keuning s oavends vruig, hou t goan was, zee e:“Hail goud.”
n Zet loater dochde, ik joag alle baistn noar ander kaande, veur dai derde reus bin k ook nich bange meer. En hai dee t. Netuurlek kwam dr doadelk n reus op hum of en schroude:“Hier mit aal dat vai, t lop op mien grond.”
Man lukte hum nich um de baistn veur zuk aan te kriegen.
“Mou k die helpn?”
“Joa man.”
En opnei kwam de generoal mit de knots achter n reus en sluig him dood.
Ziezo, zee e, alle reuzn binnen dood, non mou k man es wieder kiekn.

Hai stapde noar de villa tou en kroop dr in.
Wat was t doar n grootske boudel; mooie koamers mit allerhand roar spul. Dr stönnen ook drai peerden; n broene, n zwaarde en n schimmel.
In n ander koamer hung n hail groot zweerd aan de mure.
Dr stun opschreevn:“Onoverwinnelijk zwaard.”
Noast dat zweerd stun n fleske. Door zat rood spul in. Hai pakde t flessie, muik hum open en dronk n tikkelken van dat goud op.
Dou e dat doan har, zee e:“Foi, wat wor k ja roar, wat vuil k mie inains staark.”
Mit de baistn gung e weer op hoes aan.

“Hou gung t vandoage, generoal?” vruig de keuning 's oavends.
“Meroakel,” zee de kouheer, “man hou is t hier, ie kiekn aal zo miezerg oet. Is dr wat?”
Keunink zee:“t Is nich best, generoal, ons dochter mout offerd worn. Um de zeuvn joar mout dr n keuningsdochter opvreetn worn deur n droake; vandoage hef t löt ons troffn. Mit drai doagen wordt ze noar de gloazen berg brocht; doar zit droake boovn op.
As dr non man aine was, dai droake veur tied dood kriegen kun, dan was mien wicht nog red; man wel zol dat woagen duurn en vechten mit dat ondaier?”

Kouheer zeg niks, man ander dag runt e noar de villa, grip t grode zweerd, gooit t zoadel op t broene peerd en vlug noar de gloazen baarg. Bovenop de baarg zug e de droak; n vreselk monster mit zeuvn kopn. Hai grip t zweerd en begunt te vechten. Twai kopm hauwt e dr of.
Dan zeg t ondaier:
“Sla pardon tot morgen.”
De generoal vindt dat goud en gèèt weer noar hoes.
Mensken harn wol n ruter zain opn broen peerd, man ganaine wus, wel t was.
n Dag loater jag de generoal dr opnei hen. Non op t zwaarde peerd. En weer hauwt e t monster twai kopn of. t Daier zeg:
“Sla pardon tot morgen.”
Generoal vindt t goud en gèèt vot.
's Oavends is e bie de keunink.
“Hou gung t mit de baistn, kouheer?”
“Aal goud, meneer de keuning.”
“Mörn gèèt dr um, jong, dan mout ons dochter noar de droake. As dai drai kopn dr nôn ook nog mor afsloagen wurn, dan bin-we red. Wel zol toch dai ruter weezn, dai mit t monster vochtn hef?”

De daarde dag is t slim drok bie de weg. t Is zwaart van volk; elk en aine wil zain, hou t oflop. De lu wiln ook geern waitn, wel dai ruter is. Dan komt de generoal de gloazen berg opstoevn op de schimmel. De keuning zit dr ook mit zien dochter, aal mensken stoan te kiekn. De droake komp dr aan en dan begunt t gevecht weer. Twai moal slag de generoal tou en twai moal vaalt dr n kop in t zaand. Droake brult weer:
“Sla pardon tot morgen.”
De prinses holt n widde buusdouk veur de oogn en begunt te reern. Zai schokt t oet.
De ruter brekt t zwait oet. Hai grip de prinses de buusdouk of en wisket zuk t zwait van de kop. Dan hauwt e nog n moal tou. En door vlug de zeuvende kop deur de lucht. t Monster is dood.
De mensken wiln de ruter griepen; ze moutn waitn, wel hai is.
Man hai zit al weer op schimmel en neit dr tusken oet. Aine rak hum nog mit n mes. t Bloud lop hum tou d aarm oet. Gau bindt e prinses heur buusdouk dr um.

s Oavends is dr groot feest in t paleis. Opains zeg aine:“Woor is kouheer toch bleevn; hai is zo gau in t nust kroopn vanoavend.”
Dou mus e veur n dag komen.
“Wat is dat door?” zeden ze, “dat widde doukie under dien mouwe?”
“O,” ruip prinses, “dat is mien buusdouk.”
En zo kwam alles oet.
“k Döst nich zegn,” zee d kouheer, “ik dochde, keunink wordt vast kwoad, da k nich goud op baistn paast heb en dan jag e mie vot.”
Man zo was t nich. t Feest wur nou nog groter.

En n zetje loater is de generoal mit de prinses trouwd.

Onderwerp

AT 0314A - The Shepherd and the Three Giants    AT 0314A - The Shepherd and the Three Giants   

ATU 0314A    ATU 0314A   

Beschrijving

De twee oudste zoons gaan met toestemming van vader in dienst en worden uiteindelijk generaal. De derde zoon is daar volgens de vader te dom voor. De jongste gaat naar de koning en vraagt of hij hem als generaal kan gebruiken. De koning maakt hem als koeherder generaal van zijn vee. De koning laat hem zien dat de weide omgeven wordt door een gracht. Aan de andere kant staat een villa waar drie reuzen wonen. Hij moet goed opletten dat het vee niet op het terrein van de reuzen komt, zij nemen dan het vee in beslag. Elke dag vraagt de koning hoe de dag is verlopen, de koeheer antwoordt steevast dat het goed ging. Na een tijdje wil de koeheer toch wel eens een reus zien. Hij jaagt daarom een koe door de gracht naar de weide van de reuzen. Meteen komt een reus tevoorschijn die brult dat de koe van hem is. Het lukt de reus niet de koe te vangen. De koeheer bied aan hem te helpen. Met zijn knots slaat hij echter de reus dood. De koeheer jaagt nog twee keer koeien naar de weide van de reuzen. Ook deze keren slaat hij de reuzen dood. Rondkijkend in de villa ziet hij naast de mooiste dingen ook drie paarden, een groot zwaard waarop staat dat het een onoverwinnelijk zwaard is, een fles gevuld met rood spul. De koeheer neemt een slokje, en hij voelt zich heel sterk worden. Bij zijn dagelijks verslag aan de koning kijkt die erg droevig. De koning vertelt dat zijn dochter geofferd moet worden. Om de zeven jaar wil de draak een koningsdochter opeten. Over drie dagen zal ze naar de glazen berg waar de draak woont, gebracht worden. De koning ziet het somber in dat iemand het zal aandurven om met de draak te vechten en te doden. De koeheer zegt niets, maar haalt de volgende dag een paard en het zwaard. Hij rijdt naar de berg en hauwt twee koppen van de draak af, tot de draak zegt pardon tot de volgende dag te hebben. De tweede dag gebeurt hetzelfde. Niemand weet dat de koeheer de ruiter is. De derde dag willen heel veel mensen zien hoe het afloopt. Ook de koning en zijn dochter zijn aanwezig. De koeheer hakt weer twee koppen af en weer vraagt de draak pardon te hebben tot morgen. de prinses houdt een witte zakdoek voor de ogen en huilt verschrikkelijk. Het zweet breekt de koeherder uit. Hij pakt de zakdoek en wist zich het zweet van zijn hoofd. Dan slaat hij nog een keer toe, en vliegt de zevende kop door de lucht. Het monster is dood. De koeheer ontsnapt aan de menigte, maar raakt wel gewond. De wond verbindt hij met de zakdoek.
Bij het feest op het paleis wordt ontdekt dat de koeheer ontbreekt. Door de witte zakdoek onder zijn mouw wordt bekend dat hij de draak heeft verslagen.
Uiteindelijk trouwt de koeheer met de prinses.

Bron

Collectie Wever, verslag 57, verhaal 1 (Archief Meertens Instituut)

Commentaar

12 april 1963
The Shepherd and the Three Giants

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21