Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

WEV008001 - Hou olle Fritz aan n vrou kwam

Een sprookje (mondeling), dinsdag 05 januari 1965

Hoofdtekst

Hou olle Fritz aan n vrou kwam.

In de tied dat oal Fritz nog prins was, was e ais n moal in n groot boos verdoold. Hai luip man hen en weer te zuiken en dou zag e opains n widde doeve in n boom zitn.
“Wacht”, zee e, “dai mout nog eevn mit.”
Hai schoot doeve tou t boom oet; man o wai, hai schrok zuk biekans dood, op grond was doeve n old wief worden. t Oal zee: “Spring op mien rugge en goa mit.”
Hai duurt ja nich nee zeggen, springt bie heur op rugge en door vetert t wief hen; man non is ze n peerd worden intussen.
Underweg zeg ze tegen hum: “Hest nog drai doagen te leven; bereid die veur op dien dood en overdenk dien leven.”
Zodan komen ze bie hekse heur hoes aan.
Door stoan drai wichter op de hekse te wachten; aine lacht tegen hum man dai ander beidend kieke n man wat loensk.
s Nachts mout hai dr sloapen.
Ander dag mörn is de hekse weer n peerd en get ze n hail ende mit hum vot.
“Ziezo”, zeg ze, “moust hier vandoage zeuven hoezen bouwen, vanoavend kom ik kieken en dan moutn de schöstainen roken.”
De hekse get vot en hai aan t waark.
Man kiek, as e goud en wel aan de slag is, komp t wicht dr aan, dai tegen hum lacht hef. Zai helpt hum bie t bouwen en tegen de oavend binnen de zeuven hoezen kloar. t Wicht gooit n brannende takke under t schöstain, zodat de rook oet komp, as t wief loater kieken komp.
Zai kik wol wat zuneg, umdat alles al kloar is; man t is ja veurmekoar en non mag hai weer mit heur noar hoes.
Twaide dag brengt d hekse hum weer vot en bestelt hum drai meulens te bouwen. s Oavends komp ze kieken en dan mouten de rou-en dreien.
As t wief weg is, komp t wicht dr ook weer aan en helpt bie t waark.
Zai zet de rou-en in beweegn en get noar hoes. d Oal hekse nemp hum mit, as ze zug dat t aal kloar komen is.
Dan brek daarde nacht aan.
Prins krig ja gain oge dichte, want mörn mout e dood.
“As t wicht mie man weer helpen wol”, denk e.
En joa heur, vrou in de mörn moakt ze hum wakker en zeg, dat e mit mout.
Zai hef zuk veranderd in n windhond. Hai get op heur zitn en dan goat ze dr vandeur.
D hekse vernemp dat loater wol en stuurt dr ain van de wichter achter heer; de windhond zeg: “t Wordt mie ja zo zwoar aan t steert. Ik verander mie in n boske en doe wordst n vogelkng en gest in mie zitn.”
Dochter van de hekse vindt netuurlijk niks en vertelt loater in hoes, dat ze allennig n boskng mit n vogelkng zain hef.
“Had t vogeltje man pakt, dan wast bossie die wol noakomen”, zeg d hekse.
En dan stuurt ze de andere dochter dr achter aan.

As dizze dr achter heer zit, zeg de windhond: “Mien steert wordt ja al weer zwoar; pas op heur, non verander ik in n kerke en doe wordt doommie; gest man op preekstoule stoan.”

Zo komp de twaide dochter van d hekse doumit op stee, woor t kerke steet; zai get dr in en kik um zuk tou, man zug ja niks anders as n doommie. Dai stet door man te preekn dat t rappelt, man volk is dr nich.
Zai mout dan ook weer umsunst noar hoes mit de bösschop, dat ze underwegens niks anders zain hef as n kerke mit n doommie.
“Har de doommie man mitnomen, dan was de kerke die vanzulf wol volgt”, zegt t oal wief.
“En nou goa k dr zulf achter tou, want heer zal e dr.”

Intied is windhond mit de prins wieder goan, net zo laank, dat t steert opnei zwoar begunt te worden.
Windhond verandert in n groot meer en Fritz in n eend, dei aal hen en weer zwemt over t woater.
De heks hef doadelk in de goaten, wat dat meer te beduden hef, zai zal wol zörgen, dat ze de eend te pakken krig.
In n neudedobbe drif ze over t woater in de richtn van de eend.
Man as ze stomp bie hum ies, houwt d eend mit zien vleugel op de dobbe; hekse vaalt in t woater en verzop.
“Ziezo”, zee t wicht tegen de prins, “t gevoar is veurbie; non moust mie beloovn, dast mit mie trouwen gest.”
Oal Fritz wil dat wol, man hai kan heur nich doadelk mitnemen.
Zai mout man op hum wachten, hai get eerst noar hoes.
“Wacht eevn”, zee t wicht, “as t dommit votlopst, vlug dr ain vogel veur die langs en dan bist alles vergeetn; kaanst die dr niks meer van herinnern was t aal mit moakste, veurdat ik bie die koom.”
En zo gebeurde t ook; dou Fritz vot luip, streek dr n vogel bie langs en dou was e zien geheugen kwiet.

In t paleis zee d oal keunink: “Fritz, wat mekeert die toch wol, kikst dr ja zo verballerd oet.”
“k Wait naarngs van”, zee de prins.
“Ik wait t wol”, zee d keunink, “doe moust neudig n vrou hebben man. Waiste wat, de eerste de beste, dai hier dommit langs komp, mout dien vrou worden; mag t ook aine van n schooier weezn.”
Zai goan veur t roam stoan te kieken; en joa heur, door komp n wicht aan; man t is inderdoad n bedeloares.
“Gef niks”, rop keunink, “wie hebben t ainkeer zegt en t get deur.”
Roup heur dr in, zai wordt dien vrou.
En dan komp t wicht van n schooier in t paleis.
Dai bedeloares wil ja wol geern mit de prins trouwen.
Eerst mout ze nog drai nachtn bie hum sloapen.
Hai mag ja nich wakker bie heur op berre liggen en doorum nemp e s oavends n sloapdrank in; zo wil zien voar dat.

Man is s middoags nog wat gebeurd. Was n wicht langs komen mit n klaid aan as gold.
“Kiek es”, har Fritz roupen, “wat n mooi klaid, dai mout mien vrou hebben; dat past net bie n keunigin.”
En dou wast wicht in t paleis roupen um t klaid of te stoan.
Dan komp de nacht. Fritz lig bie de beloares op berre. Hai wordt dr niks van wies deur t sloapdrankie; hai snurkt aal man deur.
Man op boeten lop n vroumens aingoal aan hum te roupen. Zai is zo goud veur hum west, hai wol met heur trouwen en is e heur weer vergeetn.
De wacht heurt dat wol en denkt: “Wat ja n roar mens.”
d Ander dag zain de keuning en Fritz n wicht over stroade goan mit n klaid dat blonk as de steerns.
“Dat klaid moutn wie hebben”, ruipen ze weer.
En t gung deur ook; t wicht mös heur mooie klaid aan de nei-e keunigin geevn. Nou leek dai al gain bedeloares meer.
s Oavends krig Fritz zien sloapdrank en krop bie de meid in t nust. En de wacht heurt s nachts t vroumens weer bleren. Dat de prins zo gemain is en nich meer an heur denkt en mit n ander trouwen wil. De wacht mout dit toch es tegen Fritz zeggen d ander dag.
“Bist n slechte prins, dat kind rop de haile nacht aan die en doe lusterst nich.”
Overdag zain ze veur de daarde keer aine mit mooi klaid aan.
t Schittert as de zunne. Nog nooit hebben ze zukswat zain; t wicht mout votdoadelk in t paleis komen en aan de keunigin geevn.
Man Fritz is wol slim neisgierig worn, wel s nachts aan hum roupen kan.
s Oavends krig e zien sloapdrankie, man zup hum nich op; hai gooit t flessie over de scholler leeg.
Hai mout weer bie de meid op berre, man slap nich. Hai lustert aal man of dr vannacht ook ain over stroade lop, dai hum hebben mout.
En joa heur, door heurt hai n bekende stem.
Hai was alles ja vergeetn west. Non kan e zuk alles herinnern en wait opstond, wel door op boeten lop.
Dat goie wicht, dat hum aingoal holpen hef; door is ze weer.
Hai get van t berre of en nuigt heur in t paleis
d Oal keunink mout dr ook bie komen.
t Haile verhoal kwam dr dou oet.
“Ik heb heur beloofd, da k mit heur trouwen zol”, zee Fritz, “en t get deur ook.”
d Oal keunink vond dat ook goud.
De bedeloares wur ofkoft mit n hail köppel geld.
En dat goie wicht, dat bie de hekse tegen hum lacht har, wör zien vrou.

Sprookje verteld door de heer R. Wijnholds te Wessingtange - Sellingen

Onderwerp

AT 0313 - The Magic Flight    AT 0313 - The Magic Flight   

ATU 0313    ATU 0313   

Beschrijving

In de tijd dat de oude Fritz nog een jonge prins was verdwaalde hij eens in een groot bos. Hij schoot een witte duif uit een boom, die op de grond in een oude vrouw. Ze zei hem op haar rug te springen en mee te gaan. Hij durfde niet te weigeren. De vrouw veranderde in een paard. Onderweg zei ze dat hij nog 3 dagen te leven had. Bij haar huis stonden 3 meisjes te wachten, waarvan één hem toelachte. 's Nachts moest hij bij haar slapen. De volgende ochtend kreeg hij de opdracht om 7 huizen te bouwen, waarvan 's avonds de schoorstenen moesten roken. Het meisjes dat hem de vorige dag had toegelacht kwam hem helpen. De tweede dag moest hij 3 molens bouwen waarvan de wieken aan het einde van de dag moesten draaien. Het meisje kwam hem weer helpen. De derde ochtend zegt het meisje dat hij met haar mee moet gaan. Ze is veranderd in een windhond, hij gaat op de rug zitten. De heks stuurt één van de meisjes achter hen aan, maar die ziet alleen een bosje met een vogeltje. Het lachende meisje heeft zich veranderd in een bosje, de prins is een vogeltje geworden en zit in het bosje. De heks stuurt het andere meisje achter hen aan. De windhond/meisje voelt haar staart weer zwaar worden en zegt dat ze zich zal veranderen in een kerk. De prins zal dominee worden en moet op de preekstoel gaan staan. De tweede achtervolgster ziet alleen een kerk en een dominee. Dan gaat de heks zelf zoeken. Meisje en prins zijn nu veranderd in resp. een meer en een eend. De heks laat zich in een notendop naar de eend drijven. Net als ze de eend wil pakken krijgt ze een klap , valt in het water en verdrinkt. Het meisje vraagt de prins haar te beloven met haar te trouwen. Fritz wil dat wel, maar hij kan haar niet meteen meenemen. Het meisje zegt dat als hij weggaat een vogel voor hem langs vliegt. Hij zal dan vergeten wat hij heeft meegemaakt. Dat gebeurde. Zijn vader, de koning, zei dat hij er verbouwereerd uit zag. De prins wist van niets. De koning zei dat hij een vrouw nodig had. de eerste de beste die langs zou komen zou zijn vrouw worden, zelfs al was het de dochter van een schooier. Ze gingen voor het raam staan. Het eerste meisje dat langs kwam was inderdaad een bedelares. Ze werd naar binnen geroepen. De bedelares wilde graag met de prins trouwen. Eerst moest ze 3 nachten bij hem slapen. De prins mocht niet wakker bij haar op bed liggen, hij nam 's avonds een slaapdrank in. 's Middags was er een meisje langsgekomen met een gouden jurk. Frits had geroepen dat dat een jurk voor zijn vrouw zou zijn. Het meisje was gevraagd haar jurk af te staan. 's Nachts hoort de wacht een meisje te roepen dat ze zo goed voor de prins is geweest, dat hij met haar zou trouwen, en haar nu is vergeten. De volgende dag loopt een meisje met een jurk als blinkende sterren door de straat. Het meisje moest de jurk afstaan. De tweede nacht hoort de wacht weer de klaagzang. Hij zegt Fritsz de volgende dag dat hij een slechte prins is die niet wil luisteren. Overdag zien de koning en de prins een meisje met een jurk als de stralende zon. Fritz is wel nieuwsgierig geworden. Hij neemt de slaapdrank niet in, hoort een bekende stam.
Hij was immers alles vergeten. Nu herinnerde hij zich alles weer en wist hij wie buiten liep. Het goede meisje dat hem geholpen had. Hij stond op en haalde haar in het paleis. Fritz vertelde zijn vader alles, ook dat hij met haar wilde trouwen. De bedelares werd met geld afgekocht.
Het goede meisje werd de vrouw van Fritz.

Bron

Collectie Wever, verslag 80, verhaal 1 (Archief Meertens Instituut)

Commentaar

5 januari 1965
The Girl as Helper in the Hero's Flight.

Naam Locatie in Tekst

Fritz    Fritz   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21