Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

VOLKSDIER11 - Lessen in lenen 1

Een sprookje (boek), 1990

Hoofdtekst

Lessen in lenen (1)

Meester Superspin Anansi had honger. Geld moet ik hebben, dacht hij, wie geld heeft, hoeft geen honger te lijden.
Hoe komt een mens aan geld? Je kunt ervoor werken, als je er zin in hebt, je kunt het stelen, als je slecht bent en je kunt het lenen, als je goede vrienden hebt.
Ik heb geen zin om slecht te zijn, maar heb ik genoeg vrienden, die iets voor een vriend overhebben? Zo zat Meester Superspin Anansi te denken en het duurde niet lang of hij ging op pad om links en rechts geld te lenen. Omdat hij een mooie babbel over zich had, had hij al snel genoeg bij elkaar geleend om enkele maanden lekker te eten en te drinken.
'Wanneer krijg ik het terug?'
Wat is dat nou vervelend, vond Meester Superspin, dat ik overal waar ik kom hetzelfde liedje hoor: Wanneer krijg ik het terug? Hoe kun je iets teruggeven dat je niet hebt?
'Als ik het niet terugkrijg, vermoord ik je!'
Daar moest Anansi om lachen. Wie zei er zoiets stoms?
'Ik,' gromde Tijger Tigri.
'Maar dan zit je nog zonder geld en met een lijk op de koop toe.'
'Kan me niet schelen,' zei Tijger Tigri. 'Dan weet ik in ieder geval dat jij niet langer mooi weer speelt van mijn centen.'
Hè, wat vervelend, dacht Meester Superspin Anansi, nu moet ik toch iets doen. Hij liep het bos in om na te denken en wie liep hij daar tegen het lijf? Een oude, eenzame, stervende olifant!
'Ik waak wel!' zei Anansi en hij zat naast Olifant Asaw totdat die stierf en toen nam hij hem snel zijn huid af.
Nu nog een mooi verhaal verzinnen, dacht Anansi. En even later zei hij tegen zichzelf: 'Ik heb het!' Hij hulde zich in de huid van de olifant en zag er direct klein als hij is als een vermagerd ziek beest uit. Zo sjokte hij het dorp binnen.
'Wat is er met jou?' riep iedereen. 'Wat zie je eruit, opa Asaw, ben je ziek?'
'Doodziek,' kreunde Olifant-Anansi, 'doodziek, nog net niet stervend. Had ik Anansi maar nooit om mijn geld gevraagd.'
'Maar wat is er dan gebeurd?' vroeg iedereen.
'Nou, je weet toch dat ik Anansi geld had geleend.'
'Ik ook, ik ook,' riep iedereen.
'En nu had ik zelf geld nodig en toen ben ik het hem terug gaan vragen.'
'Wij ook, wij ook!' riep iedereen.
'Maar toen wilde hij het niet teruggeven,' zuchtte Olifant-Anansi.
'Aan mij ook niet!' galmde weer het koor van schuldeisers.
'Ik vermoord je, riep ik.' Daar werd iedereen stil van.

Heel zacht zei Tijger Tigri:
'Dat heb ik ook gezegd. Daar heb ik ooit mee gedreigd.'
'Had ik dat maar nooit gezegd,' steunde Olifant-Anansi.
'Anansi spuugde op me...'
'Oooh...' Iedereen voelde wat er zou komen.
'Sindsdien ben ik mijzelf niet meer. Ik kan niet meer eten, ik voel me ziek, ik voel me ellendig. Waarom heb ik toch mijn geld teruggevraagd? Had ik het maar nooit gedaan!'
'Zwarte kunst,' wist iedereen.
'Ik ga weer naar het bos,' zei Olifant-Anansi. 'Misschien kom ik nooit meer terug.'
Iedereen ging bedrukt naar huis.
De volgende morgen liep Anansi vrolijk fluitend door het dorp. Als bij iemand tegenkwam, riep hij opgewekt: 'Als je je geld terug wilt... dan kun je het vanmiddag bij me komen halen!'
'Nee, laat maar, dat hoeft niet meer. Laat maar zitten,' gebaarde iedereen.
Wat is het toch prettig als je goede vrienden hebt, dacht Anansi en hij stapte bij Oom Chinees binnen en bestelde een nasi-extra.

Beschrijving

Anansi zit zonder geld en besluit te gaan lenen bij zijn vrienden, maar overal krijgt hij te horen dat hij het geld terug moet betalen. Tijger Tigri dreigt zelfs met moord als Anansi niet met geld boven water komt. Anansi loopt het bos in om na te denken en komt daar een stervende oude olifant tegen. Nadat deze is gestorven, bedenkt Anansi een list. Verkleed als de olifant sjokt hij het dorp in. Iedereen denkt dat hij ziek is. Olifant-Anansi zegt dat het komt omdat hij Anansi is gaan vragen om zijn geld en zelfs dreigde met moord. Anansi spuugde toen op hem en sindsdien is hij ziek. Zwarte kunst vindt iedereen. Daarom hoeft Anansi de leningen niet terug te betalen, want iedereen was bang voor hem.

Bron

"Verhalen uit de Surinaamse Verteltraditie" in: Dieren: volksverhalen uit kleurrijk Nederland - Rotterdam: Lemniscaat, 1990. p. 162-164.

Commentaar

1990
Commentaar Thea Doelwijt, p.243-244:
Vaak begint een anansi-tori ongeveer als volgt: 'Er heerste grote hongersnood en iedereen leed gebrek'. Daarom moet Anansi wel listen verzinnen om aan eten of aan geld te komen!
Zwarte kunst is natuurlijk wisi, begrijpen Surinaamse lezers. Een vertelling uit <i>Surinaamsche Volksvertellingen</i> door Arthur Philip Penard, die samen met zijn broer Frederik Paul Penard verhalen verzamelde, o.a. ook voor <i>De menschenetende Aanbidders der Zonneslang</i>, Paramaribo 1907, over de Indianen.

Naam Overig in Tekst

Meester    Meester   

Superspin    Superspin   

Anansi    Anansi   

Tijger    Tijger   

Asaw    Asaw   

Olifant-Anansi    Olifant-Anansi   

Chinees.    Chinees.   

Naam Locatie in Tekst

Tigri    Tigri   

Olifant    Olifant   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20