Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

RKOMAFLEVO004

Een sage (mondeling), donderdag 10 juli 2008

Hoofdtekst

[00:09:17]
Willem Baarsen: Nouja, 'De Ommelebommelesteen'. Hoe is dat verhaal ooit eh... gekomen, het was namelijk zo dat Urk een eiland was midden in de Zuiderzee, van ongeveer 80 hectare, met een hoog gedeelte en met een laag gedeelte. Het hoog gedeelte was ongeveer 20 procent van dat eiland en dat laag gedeelte dat bijna op zeeniveau lag, was ongeveer 80 procent. Dat laag gedeelte dat kwam vooral in de winterperiode nogal eens onder water te staan. Wanneer het water opgezweept werd vanuit de eh... vanaf de Waddenzee de Zuiderzee op, dan kwam het laaggedeelte onder water te staan, maar ook met eb en vloed, want de Zuiderzee eb en vloed stond in verbinding met de Noordzee, eh... dan liepen die sloten vol met zout water. Eh... vandaar dat wij geen kikkers hadden op Urk en geen kikkers ook geen ooievaars. Want elders in het land daar heb je dus verschillende verhalen 'Waar komen de kinderen vandaan?'. Nou, dat kon dus niet met de ooievaar want die kenden we niet. We hadden ook geen tuinbouw op Urk, want eh... dat laaggedeelte dat kwam dus regelmatig onder water te staan en alleen een gedeelte wat dus droog bleef dat werd dan eh... gebruikt als weide voor schapen, koeien en paarden. We hadden dus ook geen rooie kool, witte kool, bloemkool, noem maar op. Zoals ook elders in het land wel verteld wordt wanneer je aan moeder zou vragen: "Waar komt broertje of zusje vandaan?" Konden ze op Urk niet zeggen met de ooievaar, dat heb ik net verteld, maar ze kunnen ook niet zeggen uit de bloemkool of de rooie kool of de witte kool omdat wij geen tuinen hadden. Want de groente die kwam met de boot vanaf Noord-Holland. Ja en dan moet er toch een verhaal zijn wanneer een kind vraagt aan moeder waar komt broertje of zusje vandaan, moet er toch een verhaal zijn. Vandaar dat onze moeders zeiden als wij dus aan haar vroegen over die zaken van eeh "Jullie komen uit de Ommele Bommele Steen." Of in het dialect: Ommele-Bommele-Stien. Eeh dat was een grote zwerfkei die achter de vuurtoren in het water ligt. U kunt hem nog steeds zien. Die zwerfkei met bijna, met een doorsnee van bijna 3 meter. 'Wat gebeurt er?' wordt nog steeds gevraagd, hè? Wanneer een vrouw bevallen moet wordt er nog steeds gevraagd "Wanneer moet er geroeid worden?". Dat slaat dus op de vader die met een roeiboot samen met de vroedvrouw, wij noemden haar vroeger 'vroemoer', wanneer de vader met die vroedvrouw naar de steen toeging om het kind te halen. Wat gebeurde er? De vader roeide met de roeiboot naar de steen en aan de achterkant van die zwerfkei zit er een waterdicht deurtje. Hij tikt op dat waterdichte deurtje en dan komt er een stem uit die steen die vraagt: "Wat wil je hebben? Een jongen of een meisje?" Maar d'r moet betaald worden, d'r wordt een tarief berekend. En een jongen is twee keer duurder dan een meisje. Vraag niet waarom, ja ik zou het wel in kunnen vullen maar doe ik niet. Eeh een jongen is twee keer duurder dan een meisje en wanneer vader nu goed verdiend heeft dan koopt hij daar een jongen. Hij tikt dus op dat deurtje, daar komt de stem "Wat wil je hebben", hij zegt een jongen, en dan gaat, daar komt er een hand uit dat deurtje, en hij legt het geld op die hand, de hand gaat terug en even later komt er een doek uit met een kind erin. Vader neemt dat, legt het in het wiegje wat op de knieën staat van de vroedvrouw, hij roeit naar de wal, hij neemt het kind en legt het bij moeder op bed. Dat is dus de totale bevalling op Urk. Zoals wij dus steeds gehoord hebben van onze moeders. Een paar keer per jaar is het twee halen één betalen.
RK: En wanneer is dat? Welke dagen zou dat zijn ?
WB: Dat is verschillend.
RK: Dat is verschillend. Wanneer het de mensen goed uitkomt. [lacht]
WB: Wanneer het de mensen goed uitkomt, dan komt het toevallig eh..., ja. Dan is het twee halen één betalen.
RK: Ok.
WB: Dat is eiglijk in het kort, het verhaal van de Ommelebommelesteen. En het het mooist is, ik ben dus nog steeds gids en ga met eh... met toeristen rond en eh... dan sta ik daar wel eens bij die steen en dan vertel ik dit en als er dan een Urker moeder met een baby langs komt eh... ongevraagd, maar die gewoon wandelt. Dan zeg ik vaak tegen die heren, dames en heren van "U kunt u zelf aan deze moeder vragen waar haar kind vandaan komt." En het mooiste is dan wanneer ze dan zeggen van "Mevrouw, waar komt u baby vandaan?" en dan zegt ze "Uut Ommelebommelestien."
RK: Hmhm.
WB: Zonder vooraf dus contact gehad hebben, maar ze weten dat gewoon. En dat is eiglijk in 't kort de bevalling van eh... een Urker kind.
RK: Maar u zegt u staat bij de steen, dat is dus de andere steen? Want de steen ligt in water zei u.
WB: Nee, ik staan dan aan de aan de kant, hè...
RK: Hmhm.
WB: ... en we zien dan op een eh... een kleine honderd meter zien we die steen dan in het water liggen.
RK: Ja. Want aan die kant daar staat dus, dat monumentje van?
WB: Wij, eh, ja, wij staan dan bij het monumentje, het monumentje is gemaakt door Piet Brouwer, een Urker kunstenaar, en eh... dat is heel leuk want het geeft echt de eh... de totale, het totale verhaal weer hè, [wel over?] gebeurt.
RK: Ja. Is, wordt dat ook verkocht op een bepaalde manier, wordt er iets toeristisch mee gedaan, met dat...?
WB: Dat beeld dat is te krijgen hier in de museumwinkel en eh...
RK: Oh, want die mevrouw hier onder die wist, die zei dat het niet te koop was.
WB: Wij hebben het vorige week hebben wij het, ik denk van de laatste.
RK: Ja.
WB: Maar dan moet die kunstenaar d'r aanmaken.
RK: OK.
WB: Hebben wij eh... cadeau gegeven aan het Zuiderzeemuseum.
RK: Ja ja.
WB: Die waren vorige week vrijdag op Urk.
RK: Ja ja.

[00:16:12]
RK: Is dit nou HET verhaal op Urk?
WB: Dit is het verhaal van de bevalling op Urk.
RK: Maar is dit HET verhaal?
WB: HET verhaal.
RK: Ik bedoel eh... het meest populaire verhaal.
WB: Het is niet het meeste, het is het enige.
RK: Ja ja
WB: Wij komen, als Urkers uit de Ommelebommelesteen.
RK: Maar 'Het domineetje van Urk' is dat dan ook een heel bekende of is deze bekender, is dit het verhaal?
WB: Nou, kijk, dit is bekender, want 'Het domineetje van Urk', wat Albert van Urk straks zal vertellen. 'Het domineetje van Urk' dat is dus een verhaal wat al heel lang geleden eigenlijk leefde op Urk. Maar wat de huidige generatie eigenlijk niet weet.
RK: Nee. Die jongeren die kenden dit verhaal nog wel?
WB: Kijk die Ommelebommelesteen dat leeft nog bij die jongeren omdat het dus populair is en eh... ja ze lopen daar bijna dagelijks langs.

Onderwerp

TM 4904 - Waar de kinderen vandaan komen.    TM 4904 - Waar de kinderen vandaan komen.   

Beschrijving

Herkomst van het verhaal dat de kinderen op Urk uit de Ommelebommelesteen komen.

Bron

Letterlijk afschrift van mp3-opname.

Commentaar

Interview met Willem Baarsen
Ook aanwezig stagiaires Eszter Bardos, Nora Racz, Manon ter Hofstede

Naam Overig in Tekst

Ommelebommelesteen    Ommelebommelesteen   

Waddenzee    Waddenzee   

Noord-Holland    Noord-Holland   

Urker    Urker   

Zuiderzeemuseum    Zuiderzeemuseum   

Piet Brouwer    Piet Brouwer   

Noordzee    Noordzee   

Noordzee    Noordzee   

Naam Locatie in Tekst

Zuiderzee    Zuiderzee   

Urk    Urk   

Noord-Holland    Noord-Holland   

Waddenzee    Waddenzee   

Plaats van Handelen

Urk    Urk   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21