Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

RKOMANHOL001

Een sage (mondeling), dinsdag 24 februari 2009

MH24022009Spaarndam2b.jpg
FC24022009Spaarndam1b.jpg
RK24022009Spaarndam4b.jpg
RK24022009Spaarndam5b.jpg
RK24022009Spaarndam7b.jpg

Hoofdtekst

[9.30]

RK: Maar dan wil ik eerdus...eerst even beginnen met ehm met Hans Brinker. [De heren overdenken RK's vraag] Dus eh zegt u maar wie wilt beginnen.
GB: [Maakt aanstalten om te beginnen, maar wordt onderbroken door JH]
JH: Dat hebben wij natuurlijk eigenlijk kort dat...dat...dat monumentje zeg maar onthuld werd door de ouwe queen dus eh eigenlijk pas ván die legende, wat uit Amerika afkomstig is, van die legende gehoord over Hansje Brinker. Ben diverse keren in Amerika geweest en ik heb Gerrit vorige week nog een paar tegeltjes laten zien, die 'k besteld had indertijd, en d'r was ook een Hansie Brinker bij en dat... heb ik meegenomen naar die ouwe familie, naar Amerika. Helemaal gek, want ze weten 'n Amerika meer van Hansie Brinker af als wij hier in Nederland. Dat is echt een legende uit Amerika vandaan ... [opnieuw onverstaanbaar door bijgeluid]... maar die f... ouwe familie van mij was helemaal stapelgek.
RK: Want uw familie woont in eh ... [onverstaanbaar door een vallend kopje]
JH: ... in Amerika. Shandler in de staat Minnesota onderin.
RK: Ja ja, en die vertelde... want hoe vertellen zij 't verhaal dan ehhhh tegen u?
JH: Nou ja, dat vertelde ze. Ze wisten van Hansie Brinker af, en daar hadden ze veel over gehoord. En toen nam ik dus eh dat mooie tegeltje mee, helemaal g... [Onderbroken door RK]
RK: Ze weten dat u der vandaan ehhhhhh....komt. [Onderbroken door JH]
JH: Dat komt hiervandaan, dat had ik in de zelfde tijd besteld. Helemaal gek dat ik dat mee had genomen. Maar wij hadden vroeger dus nooit... ik tenminste niet hoor, 'k weet niet hoe 't me' Gerrit en me' Bas gestaan...
BR: Ik had er nog nooit van gehoord.
JH: Wij hadden ook no' nooit van Hansie Brinker gehoord. Totdat dat kort van tevore dus eh bekend gemaakt werd en dat de koningin hier toen kwam en... [Het verhaal wordt meermalen op de achtergrond beaamd door BR]
BR: De Piet Heijn kwam aanvare en de hele koninklijke familie... [Onderbroken door JH]
JH: En dat is kort nadat ik uit Indië gekomen ben is dat onthuld.
RK: En in uw familie in Minnesota, want die... die heeft over Hans Brinker... u zegt van daar wordt over verteld. Hoe vertelden zij daarover?
JH: Nou, ze vertelde der eigelijk niks over, want ze wisten dat, dat die legende in Amerika geboren is. Maar voor de verderest hadde wij nog nooit als kindere die....[onverstaanbaar door geschuif met theekopjes]... en iemand niet,
RK: Want uw familie kende het verhaal ook niet?
JH: Nee hoor.
RK: Alleen het naa... de naam Hans Brinker.
JH: Bevoorbeeld eh dat wij op school waren had je niet gehoord dat Hansie met z'n duim in de dijk had gezeten. [GB lacht op achtergrond; BR: 'Voor die dijk niet nee'] Dat was nie bekend hoor.
RK: Want u zelf... want u zelf kende het verhaal dus wel?
JH: Nee hoor.
RK: Nu ook niet?
JH: Nee hoor. Nah v...vlak voordat dat eigenlijk onhuld werd dat monument, Gerrit, toen werd het toch pas een beetje bekend, hè?
RK: Want ehhh meneer Van den Beldt, hoe ken... hoe kent u het verhaal?
GB: Ik heet Gerrit.
RK: Oh, ja, dan mag hij dat zeggen.
JH: Ja, hij zit je meteen uit te schelden ook hoor.
RK: Oh u hou... u houdt hier niet zo van de achternaam en eh... [Lacht] [Dit wordt door allen beaamt]
GB: Ik...ik...ik heb het boek eh van eh Mirre Mapes Dots [Mary Mapes Dodge] heb ik in 't Nederlands en eh daar hebbik dus... dat heb ik helemaal gelezen over Hans Brinker en dan staat er drie bladzijden staat er dus in een... een sage dat dus in Engeland ehhh heef...i... wordt 't opgenomen. En dan gaat het over dus een zoon van een Haarlemse sluiswachter die dus een oom die niet goed kan zien naar de boederij moet terugbrengen. En hij gaat uit Haarlem naar de polder, hij brengt die oom naar die boerderij terug, en ondertussen passeert ie een dijk en wat ziet ie? Die dijk die sijpelt dus water door.
JH: Die lekt [Gelach van BR]
GB: Die lekt. En hij brengk gauw die oom naar huis en ja hij denkt wat...wat moet ik doen. En eh goed, hij denkt ik ga daar maar inzitte, ik steek m'n duim in dat gat, en zo hou ik dus dat water tege. En... [Onderbroken door JH]
JH: En daar hebbie gauw vierentwintig uur gezete.
GB: Daar heeft ie dus de hele nacht gezeten. En de volgende ochtend kwam dus de dominee, die daar dus eh ook naar eh iemand toe moest in die... die polder, die kwam dus langs, en die ziet hem dus zitten. Nou, die werd gewaarschuwd, de mensen van 't dorp werden gewaarschuwd, de dijk werd toen eh weer gestut en gered en zo heeft Hans Brinker dus voorkomen dat dus door het doorsa...sepele...sappelen van die dijk eh eh eh het hele poldergebied... hele Haarlemgebied onder water kwam te staan. Dat is eigenlijk het verhaal. Maar het is al eigenlijk ehhh middeleeuws en daar vertelde men het en Mirre Mapes Dots [Mary Mapes Dodge] heeft het opgeschreven.
RK: Wat zei u, het is al... middel...?
GB: Middel...middeleeuws, middeleeuws, ja. Eh eh in Friesland schijnt het al voor te komen als 't...een...een verhaal van hoe holl... en 't... op 't beeldje staat dus duidelijk hè... d...dit is een symbool van de strijd van Holland tegen 't water. En ehm ja daar komen dus eh v...regelmatig vreemdelingen hier, eh...die komen dus kijken en eh i...in...in Japan en... [onderbroken door JH]
JH: Oh ja als je ziet wat daar een foto's gemaakt worden jonges, daaro boven aan de dijk.
GB: Enne, en in Amerika is 't bekender dan in Nederland eigenlijk.
JH: Bussevol...bussevol met van die spleetogen. [Praat door GB's verhaal heen]
GB: Maar...maar in Harlingen is het ook.
RK: Ja Harlingen ook, ja. In Harlingen is het zelfde beeldje zag ik hè.
GB: Ja, ja, ja, maar dat was dus v...om een film op te nemen, die in Spaarndam eigenlijk eh g...plaatsgevonden heeft. [RK: 'Oké'] En er is ook ee...een filmpje in Spaarndam opgenomen. Wij hadden toen een eh huisarts, die heette dokter Heusdens, en dokter Heusdens die eh ja... die vond dat... die wa...had een connectie met Amerika en die ha... kwam dat boek daar tegen, hij denk verhip, dat is iets voor Spaarendam. En toen is dus eh met de Piet Heijn eh op...op...op eh is...is eh koningin Juliana gekomen met de...prinses Margriet en prinses Marijke. Eh die is hier bij de Kolk is ze dus deraf gegaan, is daar de plaats gegaan, de Woerdersluis, waar det beeldje nu staat en daar heeft dus prinses Margriet dat beeldje onthuld. Met dah hele dorp er natuurlijk bij...
JH: Ma wij hadde daar eigenlijk als kinderen ofzo nooit over gehoord nog.
GB: Welnee, welnee
JH: Was helemaal niet bekend.
GB: En er waren vier jongerlingen uit Spaarendam, eh d...dat staat daar allemaal in [Wijst naar het boek 'Spaarndam in de jaren vijftig en zestig', grotendeels door hemzelf geschreven], eh die dus ehhh daar bij aanwezig mochten zijn en die ook met de koningin mee terug mochten met die Piet Heijn.
BR: En naar 't dorpshuis eerst hè, koffie drinken. ... onderlangs hè zijn ze... [Onderbroken door JH]
JH: Ze kwamen onderlangs, nee ze kwamen meteen van de Piet Hein af naar 't beeldje toe.
GB: [Gelijktijdig met JH] Ja, ja, ja, ja.
BR: [Gelijktijdig met GB] Ja naar het beeldje en toen zijn ze toch naar het dorpshuis gegaan.
GB: Ze...ze...ze zijn naar het jeugdhuis [BR: 'Het jeugdhuis'], het jeugdhuis. [JH: 'Het jeugdhuis heet het'] [de heren concluderen dat het inderdaad het 'jeugdhuis' heette] ... al deze verhalen vindt u hierin terug. [Wijst opnieuw naar het boek]
RK: Want dit boek is van eh... door uzelf uitgegeven, door de vereniging. [Het boek wordt tijdelijk onderwerp van gesprek]
FC: En waarom...waarom zei u nu dat de keus op ehhhh Spaarndam viel?
GB: Nou omdat die dokter Heusdens dat ehhhh die dacht hé dat.... [Onderbroken door JH of BR]
JH of BR: Die heeft dat gepromoot in feite.
GB: En toen is dus 't...'t landelijke VNV heeft zich der voor gespannen en ehhh toen is dat ge...gekomen.
JH: Maar der zijn al ontiegelijk veel foto's van dat beeldje genomen, oh oh oh...
BR: Kinderen worden der bovenop gezet hè.

[Het gesprek gaat nog even verder over souvenirbeeldjes van Hans Brinker]

Onderwerp

TM 2603 - Hans Brinker    TM 2603 - Hans Brinker   

Beschrijving

De zoon van een Haarlemse sluiswachter brengt zijn slechtziende oom naar huis. Onderweg ontdekt hij dat er een lek in de dijk zit. Hij steekt zijn duim in het gat om het water tegen te houden, en blijft de hele nacht zo zitten. 's Ochtends wordt hij pas ontdekt en wordt de dijk opnieuw gestut.

In Spaarndam, waar een beeldje van de jongen is geplaatst, kende men het verhaal nauwelijks voor de komst van dit beeldje. Het verhaal is volgens de verteller echter al middeleeuws.

Bron

Letterlijk afschrift van een mp3-opname.

Commentaar

24 februari 2009
Aanwezigen: Ruben Koman (RK), Gerrit van den Beldt (GB), Joop Harskamp (JH), Bas de Rooij (BR), Frans Camphuijsen (FC), Manon ter Hofstede.
Bij navraag via e-mail over de vermeende middeleeuwse wortels van het verhaal aan Gerrit van den Beldt ontvingen wij het volgende antwoord: 'Van de oorsprong van het verhaal van Hans Brinker heb ik ergens gelezen dat het al in de zestiende eeuw in Friesland verteld werd. Maar waar ik het heb gelezen weet ik niet meer en ik kan het me ook niet meer herinneren waar het geweest moet zijn.' Waarschijnlijk verwart de spreker Hans Brinker hier met het Vrouwtje van Stavoren.
Hans Brinker: het jongetje met de vinger in de dijk.

Naam Overig in Tekst

Hans Brinker    Hans Brinker   

Mary Mapes Dodge    Mary Mapes Dodge   

Shandler    Shandler   

Piet Heijn    Piet Heijn   

dokter Heusdens    dokter Heusdens   

prinses Margriet    prinses Margriet   

prinses Marijke    prinses Marijke   

koningin Juliana    koningin Juliana   

Woerdersluis    Woerdersluis   

VNV    VNV   

Naam Locatie in Tekst

Amerika    Amerika   

Verenigde Staten    Verenigde Staten   

Engeland    Engeland   

Spaarndam    Spaarndam   

Haarlem    Haarlem   

Minnesota    Minnesota   

Friesland    Friesland   

Holland    Holland   

Japan    Japan   

Harlingen    Harlingen   

Kolk    Kolk   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21