Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

ELDER334

Een sage (), 1946

kabouter_334.jpg
kabouter_336.jpg

Melding:

Bestand met auteursrechtelijke informatie of extreme facetten.
De inhoud is afgeschermd, en kan alleen worden geraadpleegd op het Meertens Instituut, of met een account.

Hoofdtekst

Bij §1, Aant. 1946, fol. 9b: Mevr. H.S. van de Pol-Veldstra zegt er van overtuigd te zijn dat kabouters werkelijk bestaan, zulks op grond van „het feit”, dat haar –inmiddels overleden- moeder „de gave had” deze aardgeesten op bepaalde plaatsen te zien, en zelfs contact met hen te hebben. Moeder vertelde daar wel over, zij het alleen wanneer zeer vertrouwde relaties daarop aangedrongen. Moeder zag die kabouters uitsluitend in een natuurgebied te Nunspeet. Een gebied, liggende „om en tussen: het Mosterdveen – Saxenheim (toen nog geen kampeerterrein) – de Ossenkolk – de Witte Klap – (Mosterdveen).-
Haar echtgenoot, de heer J. van de Pol – automonteur – gaf later een enigszins andere opsomming: - de Witte Klap – de Mythstee, de Roo Stee, langs het Eibertjespas – de Ossenkolk – het Mosterdveen – (de Witte Klap).- Later voegde hij daar – tussen de Witte Klap en de Mythstee – het – toenmalige – Ronde Huis nog aan toe.-
De moeder van mevr. H.S. van de Pol-Veldstra was Nederlands-Hervormd, een „gelovige vrouw”, kerkelijk meelevend. Het waarnemen van kabouters bracht haar ten aanzien van haar „kerkelijke opvattingen” in een conflictsituatie, haar mening was namelijk „dat kabouters iets heidens zijn”. Een terzake daarvan door moeder geraadpleegde predikant „hield zich op de vlakte” en „nam dat kabouterverhaal niet serieus”, iets waarover moeder zéér verontwaardig en boos was! Toch, ondanks deze innerlijke conflicten, meed moeder het genoemde gebied niet: zij ging daar veelvuldig – en bij voorkeur alleen – wandelen, en in later jaren fietsen: „een mooier stuk land vind je nergens”! Moeder woonde tevoren in Friesland en in Noord-Holland, tot „reizen”was zij –arbeidersvrouw met vier kinderen- nooit gekomen. Moeder zegde de kabouters te zien wanneer ze geen gezelschap had. Eén keer wandelde in de omgeving van de Mythstee met een toen omtrent veertien jaar oud nichtje. Moeder zag twee kabouters staan en zei tegen het nichtje: dáár, bij die lariks, zie jij daar niets bijzonders? Maar „het nichtje zag niets” en de kabouters („aangewezen”, „wat nooit mag”) verdwenen heel snel.- Wanneer moeder wandelde en „uitkeek naar kabouters”, zag zij er nooit een: zij vertoonden zich altijd onverwachts, zó dat zij er altijd een beetje van schrok. Maar de kabouters – altijd op een afstand van „een meter of vier, vijf”- zeiden nooit was, maar „straalden een sfeer uit” die je geruststelde en „waardoor kommer en zorg” (die zij in haar gezin wel kende) „verdween”. Na zo’n ontmoeting met een kabouter „voelde je je altijd beter”, „meer opgewassen tegen moeilijkheden”…. Hoe vaak moeder kabouters zag, zegt mevr. Van de Pol niet te weten, „niet te kunnen benaderen”, „waarschijnlijk niet zo vaak”, „een keer of vier in een jaar”, zowel ’s zomers als ’s winters. Moeder beschreef de kabouters altijd zeer summier. Vele mededelingen samenvattend: „klein, maar wel volwassen”, „lang haar en vaak een baard”, „een puntmutsje op en om het hoofd”, „een kleine cape, meestal vast aan de muts”, „eenvoudige kleding, net werkkleren”, en „schoenen die puntig lijken, maar vaker rood”, „de schoentjes bruin”, de ruim zittende kleding, met een bruine ceintuur om het middel, vaal bruin, grijs en ook wel flets groen”, en „soms veranderden die kleuren terwijl je naar ze keek”, „je zag ze trouwens lang niet altijd scherp”, „soms leken ze doorzichtig te worden”, „vooral wanneer ze verdwenen”.
De heer J. van de Pol vertelt – buiten de aanwezigheid van zijn echtgenote, mevr. H.S. van de Pol-Veldstra – dat zijn schoonmoeder, die haar laatste jaren bij hen inwonend was, tijdens haar leven „een strenge, rechtlijnige vrouw” was, strikt eerlijk en rechtvaardig, „op het harde af”, en met zeer persoonlijke inzichten over goed en kwaad. Zij was „op haar manier zeer godsdienstig”. Zij bezocht maar enkele jaren de lagere school, „ergens in Friesland”, „kon wel goed leren”, maar moest al op jeugdige leeftijd helpen het gezinsinkomen van haar ouders te vermeerderen. Zij kon „moeizaam lezen” en haar schrijven was „beroerd slecht”. Toch was zij in veel opzichten „een wijze vrouw”, die door haar rechtlijnige eerlijkheid vaak de indruk wekte over weinig tact te beschikken. Ze leek soms „een vrouwelijke aartsvader”. „Fantasie bezat ze niet”.- De heer Van de Pol zegt een ieder die met zo’n verhaal over kabouters was gekomen „voor gek te hebben verklaard”, maar z’n schoonmoeder, met haar simpele, onopgesmukte verhalen, geloofde hij, en in de loop der jaren steeds meer…!-

Beschrijving

Kabouters komen in een bepaald gebied voor. Zij tonen zich altijd heel onverwachts en blijven altijd op een afstand van vier of vijf meter. Zij stralen een sfeer uit die de mens geruststelt. Zij zijn klein, maar volwassen, hebben lang haar en vaak een baard, dragen een puntmutsje met een kleine cape, puntige schoenen en een ceintuur. Het is eenvoudige kleding, die van kleur kan veranderen. Kabouters verschijnen uit en verdwijnen in het niets.

Bron

J.H.W. Eldermans, Aardgeesten, Gnomen, Kabouters, etc.. Restanten no. 16B. Een handgeschreven, ongepubliceerd manuscript. Manuscript eigendom van het Museum of Witchcraft, Boscastle, Cornwall, UK.

Commentaar

1946
Eldermans heeft dit verhaal gehoord van H.S. van de Pol-Veldstra. Haar man J. van de Pol was automonteur. Zie onder 'Beeld' voor afbeeldingen van pagina's uit het manuscript.

Naam Overig in Tekst

H.S. van de Pol-Veldstra    H.S. van de Pol-Veldstra   

Nederlands-Hervormd    Nederlands-Hervormd   

Ronde Huis    Ronde Huis   

Mythstee    Mythstee   

Witte Klap    Witte Klap   

Mosterdveen    Mosterdveen   

Saxenheim    Saxenheim   

Ossenkolk    Ossenkolk   

J. van de Pol    J. van de Pol   

Roo Stee    Roo Stee   

Eibertjespas    Eibertjespas   

Noord Holland    Noord Holland   

Naam Locatie in Tekst

Nunspeet    Nunspeet   

Friesland    Friesland   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21