Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

GENDT192 - Jonge Frits is oude Frits te slim af

Een mop (mondeling), maandag 25 juli 1966

Hoofdtekst

De ouwe Frits was koning en de jonge Frits, zien zoon, dus ’n prinske. Mar’t was gin beste. ’t Was ’n echte rakker. De koning had ’r heel wa met te stelle. Binnekort zou de ouwe Frits joarig zien. En dan mos er heel wa gebeure. Zo wier d’r ok ’n groep hofdames ongeweze um te koke en te bakke. Allerlei lekkere spulle en naturlijk ok ’n fijne, grote verjoardagstaart. Die mochte de dames dan ’smèrs ’t erste onbieje on de koning. Fritske mos soaves al vroeg nor bed. Dan was ie den aand’re mèrge goed uutgesloape. Mar hé’j ging nie drek sloape. Hé’j luusterde. En hé’j hörde gerommel en proate ien de keuke. Hé’j doch: “Dor moddik ’s meer van wete. Hé’j ston op van bed en ging ’s loere. Hé’j keek dör ’t sleutelgat van de keukedeur en rook en zag veul lekkere dinge. ’n Poar dames stonne bé’j ’n grote schoal medden ’n prachtige taart. Doar wier ’n hoge stolp over gezet en toe nome ze ’m op en kwame ien de richting van Fritske. Die vluchtte gaauw weg en kroop achter ’n grote pielder [pilaar]. Doar kos ie goed zien, wor ze de schoal hin brochte. Dichbé’j ien ’n mooie kamer. Drek dornoa ginge alle dames weg. ’t Was lot genoeg. Ze ginge ok sloape. Toe alles stil was, sloop Fritske op zien tene nor de kamer. Ja, dor ston ’t. Nou mar ’s kieke. Hé’j ging d’rbé’j stoan en deej ’r de stolp af. Hè, mm, wat ’n mooie, lekkere taart”, zeidie. “Die moddik ’s pruve”. En ie was zo fijn, da Fritske on ’t pruve bleef. Tot ie hos op was. “Nou”, zèj toe, “nou is ’t ok de moeite nie mer werd um ’m te bewoare, ik zal ’m nou mar helemol opète”. Toe da gebeurd was, kreeg ie ienens heel grote behoefte. Hé’j wis gin road. As ie nor’t huuske ging, hörde ze ’m. Mar inens schoot ie ien de lach. Hé’j kroop opte toafel, ströpte zien bukske af en drèjde ’n mooie omelet opte schoal, opte plots, wor de taart gelège ha. Heel vurzichtig deed ie ’t grote deksel d’r wer op en ging muusstil, stiekum lachend nor zien sloapkamer. Hé’j sliep al gaauw as ’n roos.
’s Mèrs ware de dames al vroeg ien de mode um de koning op te wachte. Ze ware de erste um ’m te filicitiere. Ja, doar kwamtie on. Allemol opte plots. Twee dames nome de schoal, boge vör de koning en zèje: “Hartelijke gelukwensen met uw verjaardag en hier is de fijnste taart, die we ooit gemaakt hebben”. De koning vond ’t prachtig. Hé’j bedankte ze allemol heel veul. “Dan moeten we maar eens ’n proefje nemen”, zèj ie. De schoal wier opte toafel gezet en de koning en de dames ginge d’r um hin stoan. De vörnaamste dame lichtte ’t deksel op en...’n verschrikkelijk gekrijs! Sommige dames viele hos of helemol flauw. De hoofdhofdame stotterde: “Sire, dat...hebben...wij...niet gedoan”. De koning kos zien lache hos nie houwe, mar hé’j hiel zich goed en zèj: “Nee, dames doen zoiets niet. Maar ik weet wel, wie ’t gedaan heeft. Dat heeft ’m natuurlijk ’t kleine Fritske gelapt. Maar ik zal hem ongenadig straffen”.
De dames ginge beschaamd weg en de koning liep stiekum lachend nor zien werkkamer. Hé’j stuurde drek ’n lakei um Fritske op te hoale. Die kwam. Intussen had de koning ’n briefke geschreve. Fritske kwam binne en ie felicitierde netjes zien voader. De koning zèj: “Dank je wel, Fritske en nou moet je dit briefje even naar de wacht brenge. En op antwoord wachten. De traktatie krijg je daarna”. Fritske hiel zich heel onneuzel en ging op stap en zong en floot nor de wach. De koning ging de gang op en keek ’m noa. Dor stonne de dames, nog helemol verbouwerierd, Fritske ok noa te kieke. De koning zèj: “Dames, hij zal niet lang meer zingen en fluiten”.
Onderweg nor de wach kwam Fritske ’n ouwe jood tège en hé’j zèj tegen ’m: “Wat buj al vroeg op stap”. “Ja, moj niet um ’n centje te verdiene”, zèj de jood. “Wil je nie liever ’n stuverke verdiene?” vroeg Fritske. “Ja, wurrum nie?”, zèj de jood. “Nou dan”, zèj Fritske, “hier is ’n stuver en dan moj dit briefke ekkes on de wach afgeve en op antwoord wachte”. De jood ging nor de wach en gaf ’t briefke af. De wachkommandant lèsdenet hardop veur: “De overbrenger van dit briefje moet 25 harde slagen hebben met ’n spaansrieten stokje op het daarvoor bestemde lichaamsdeel”. Alle schrokke en de jood schreeuwde moord en braand. Mar dor was niks on te doen. Want ’n bevel van de koning mos uutgevoerd worre.
Fritske hörde of zag dor niks van. Hé’j was zingend en fluitend nor huus gegoan. Toenie bé’j de koning kwam, vroeg die: “Nou Fritske, hoe is ’t gegaan?” “Och mien geet ’t altied goed”, zèj Fritske. “Maar ben je dan niet naar de wacht geweest?” vroeg de koning. “Nee, ikke nie”, zèj Frits. “En ’t briefje dan?” “Och voader, die spaansriete stokslage het ik mar ’n jood loate verdiene”. De koning mos ienwendig zo lache, dat ie nie zo gaauw wis, wat ie doen mos. En Fritske ging er stiekum van deur.

Onderwerp

AT 0921 - The king and the peasant's son    AT 0921 - The king and the peasant's son   

ATU 0921    ATU 0921   

Beschrijving

Een prins eet 's nachts stiekem de verjaardagstaart op die is gebakken voor zijn vader, de koning. Daarna doet hij een drol onder de stolp waar de taart lag. De volgende morgen wordt de stolp voor de koning opgeheven, en in plaats van de taart ligt daar een drol. De koning besluit zijn zoon te straffen en geeft hem een briefje mee, dat hij aan de wachtcommandant moet afleveren. De zoon laat het briefje echter bezorgen door een jood die hij tegenkomt. Hij ontkomt zo aan zijn straf, want op het briefje blijkt te staan: "De overbrenger van dit briefje moet 25 harde slagen hebben met ’n spaansrieten stokje op het daarvoor bestemde lichaamsdeel”.

Bron

M.H. Dinnissen: Volksverhalen uit Gendt. Amsterdam 1993. Ed. A.J. Dekker & J.J. Schell (Nederlandse volksverhalen, deel 3)

Commentaar

25 juli en 20 december 1966
The king and the peasant's son

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21