Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

BLECOURTNB0157 - 3.21.

Een sage (boek),

Hoofdtekst

3.21. Op 't gehucht H ... woonde in vroeger tijd een boer, welke eenen
knecht had, die kon weerwolven. Op zekeren avond moesten de dochters van den boer ter spinning en toen de knecht dit ver- nam, zeide hij tegen de dochters: 'Als u van avond onderweg soms iets verdachts mocht te gemoet komen, dan moet ge uw voorschoot afdoen en die het verdachte over den kop werpen.' Men raadt, wat er gebeurde en 's anderen daags morgens, toen de knecht met de overige huisgenooten aan de pap zat, had hij de blauwe draden nog tusschen de tanden hangen van den ver- scheurden voorschoot.
De knecht bezat zeker geheimzinnig iets waaraan die kunst van weerwolven schijnt verbonden te zijn geweest. Hij hield dit steeds zorgvuldig verborgen. Toen men op zekeren morgen een mijt wegruimde, werd daarin een geheimzinnig pakket gevonden. 'Dat behoorde zeker aan den knecht?' Ja ... daarin zat gewis de geheele weerwolverij besloten! De knecht was op dit oogenblik ver van huis in de hei aan't turven (plaggen steken) en daar men juist bezig was den oven te stoken om te bakken, besloot men het 'ding' er in te werpen en te laten verbranden. Niet zoodra echter lag het in den oven of de knecht was thuis; en al de huisgenooten samen waren nauwelijks bij machte hem uit den oven te houden, zoozeer werd hij onzichtbaar gedwongen het pakje er uit te halen. Toen alles was verbrand, was de knecht gerust, en recht dankbaar, dat men zodoende van een waren last had verlost.

Beschrijving

Knecht die kan weerwolven raadt meisjes die 's avonds op visite gaan, aan om als ze iets verdachts tegenkomen hun voorschoot over het hoofd van het verdachte te werpen. De volgende ochtend heeft de knecht draden van de verscheurde voorschoot tussen de tanden. Als later een pakketje wordt gevonden en in de oven wordt gegooid is de knecht die ver van huis aan het werk is, meteen thuis, wil het pakje uit de oven halen en is bijna niet tegen te houden. Als het pakje is verbrand is de knecht van een zware last verlost.

Bron

Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 113-114

Motief

D113.1.1 - Werwolf.    D113.1.1 - Werwolf.   

H64.1 - Recognition of disenchanted person by thread in his teeth.    H64.1 - Recognition of disenchanted person by thread in his teeth.   

D531 - Transformation by putting on skin.    D531 - Transformation by putting on skin.   

D721.3 - Disenchantment by destroying skin (covering).    D721.3 - Disenchantment by destroying skin (covering).   

Commentaar

Motieven: D113.1.1 Werewolf; H69.1 Recognition of disenchanted person by thread in his teeth; D531 Transformation by putting on skin; D721.3 Disenchantment by destroying skin.
inv. no. R7, J.H. Poulusse, Nederwetten. S.S823.9, S.824.8.
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financiële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.

Naam Overig in Tekst

H.    H.   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20