Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

DYKFRIES2049 - Een dag baas

Een mop (boek), 1896

Hoofdtekst

Een dag baas.
Zekere boer had een knecht, die reeds eenige jaren bij hem had gewoond en hem zeer trouw diende. De knecht hield veel van den boer en de boer had met den knecht op; zij waren vrienden. Eens zeî de boer tot den knecht: «De tijd is er weêr, dat wij er over moeten spreken of gij een volgend jaar bij mij zult blijven wonen of niet. Ik wil je wel in mijn dienst houden.» - «En ik,» zeide de knecht, «wensch wel in uw dienst te blijven. Maar ik vraag een weinig verhooging van loon. Niet dat ik meer geld verlang; de som die ik jaarlijks verdien is voldoende. Ik verlang geheel iets anders. Boven mijn loon wensch ik één dag in het jaar de baas te zijn, en dien dag moet ik zelf kiezen. Dan moet al uw werkvolk mij gehoorzamen evenals zij dat gewoon zijn u te doen. En ook gij zelf moet dan doen alsof gij mijn knecht waart en mijne bevelen uitvoeren.» De boer lachte en zeî: «Dat kunt ge niet meenen. Dat is toch al te dwaas.» - «Het is mij volkomen ernst,» hernam de knecht; «en als ge 't niet kunt toestaan zal ik zeer zeker met Mei uw dienst verlaten. Ik wensch u niet te benadeelen ten bate van mij zelven; ik wil alles zijn ouden gang laten gaan. Ik heb er alleen maar zin in om eens één dag de baas te zijn.» Zij hebben daar, geloof ik, nog al lang tezamen over onderhandeld, maar 't liep toch hierop uit, dat de boer den eisch van den knecht inwilligde. Deze zoude één dag in het jaar de baas zijn.
Het was op zekeren dag in het volgende jaar, niet in den druksten tijd der boerderij, toen de boer des voormiddags van zijn erf stapte om naar het dorp te gaan, waar hij een gedeelte van den dag dacht te blijven. Maar de knecht riep hem terug en zeî: «Hier moet je komen, ik heb iets voor je te doen.» - «Wat is dat?» vroeg de boer verbaasd. «Ja,» zeî de knecht, «ik wil vandaag de baas zijn. Dus kom maar spoedig hier en help mij den grooten hooiwagen buiten de schuur trekken.» - De boer wilde zijn woord niet breken. De wagen werd naar buiten gehaald en bespannen met twee paarden. Toen dit gedaan was, zeî de knecht: «Volg mij nu naar de voorkamer.» Daar stond een tamelijk groote kast, die meestal ledig was. De knecht beval den boer deze kast met hem aan te pakken, weg te dragen en op den wagen te helpen laden. Zij was nogal zwaar. De vrouw zeide met een eenigszins angstig gelaat: «Wat moet dat nu beteekenen ? Ik wil die kast daar houden.»
Maar zij werd niet gehoord, de kast kwam op den wagen. De boer en de knecht namen plaats op het voorkrat en reden weg. Zij reden snel en waar de weg wat oneffen was, stommelde de wagen zoo, dat de kast bijna scheen te dansen. De boer begreep het doel der reis niet en op zijne vragen daaromtrent ontving hij ontwijkende antwoorden. Na zoo een heele poos te hebben gereden, kwamen zij bij eene hooge brug, die over een breed en diep vaarwater lag. Midden op de brug hield de knecht de paarden staande en zeide: «Nu moeten wij de kast van den wagen af in het water werpen; pak maar aan!» Doch eer zij nog hadden aangepakt, kwam er binnen in de kast een erbarmlijk gejammer: «O, doe dat niet! o, doe dat niet!» gepaard met schoppen en stompen van geweld. De deur der kast, die gesloten was, sprong open, zóó dat de spaanders er na vlogen. En wie stak er nu het hoofd uit? Niemand anders dan de landheer van den boer, die deemoedig smeekte hem niet ongelukkig te maken. Dit werd hem beloofd, onder voorwaarde dat hij voor den boer de biecht moest afleggen. Deze kwam hierop neder, dat mijnheer bezoeken bij de vrouw aflegde, als de baas afwezig was. De knecht had dit reeds lang geweten, de boer had het nooit willen gelooven. Nu had de knecht dit middel er op uitgevonden om zijn baas de oogen te openen.

Onderwerp

AT 1358B - Husband Carries Off Box Containing Hidden Paramour    AT 1358B - Husband Carries Off Box Containing Hidden Paramour   

ATU 1358B    ATU 1358B   

Beschrijving

Een boer vraagt zijn knecht, op wie hij zeer gesteld is, of deze nog een jaar bij hem in dienst wil blijven. Deze wil dat, op voorwaarde dat hij een dag in het jaar baas mag zijn. Op een dag zegt hij dat dit de dag is waarop hij baas wil zijn en de boer alles moet doen wat hij zegt. Hij zegt de boer de kast uit de voorkamer op de hooiwagen te laden. Samen rijden ze naar een brug en de knecht zegt de boer de kast in het water te gooien. Vanuit de kast klinkt geschreeuw. Het blijkt dat de landheer in de kast zat: hij pleegt overspel met de boerin en had zich in de kast verstopt. De knecht wist dit en had dit middel bedacht om de boer op de hoogte te brengen.

Bron

Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, 120-121

Motief

K1555 - Husband carries off box containing hidden paramour.    K1555 - Husband carries off box containing hidden paramour.