SINVNS34 - De drie wensche

De drie wensche
Der was er is 'n rikke man, die erg veul goed dee. Nou gebeurde-n-'t op 'n zekere dag, dat de Eere Jezus op z'n omzwurvinge-n-op aerde met z'n apostele an 't uiès van die man kwam, en om nachtverblèif vroeg.
Natuurlik wazze ze welkom en wiere ze kostelik ont-aèld. De aare ochend vertrokke de gaste weer, maar Petrus bleef nog achter, want Jezus aa dem oppedroge-n-om de goeie man 'n beloaning te geve.
De man mocht drie wensche doen, maar 't was 'n èile toer, om dat van dem gedaen te krèige, want de man wou gin beloaning ebbe voor 't geen die edaan aa.
Maar toe Petrus vòl bleef ouwe, zee de man: "As ik dan toch zegge mot, wat ik graeg zou wulle, dan vraeg ik in de eirste plaes om nog onderd jaer in welstand te magge leve. Ten twiede, dat as de ien of aare persoon in me wèige-boam klimt, dat ie der dan iet meir uièt kan komme zonder mein goeddunke. En ten dùrde, dat as er ien in me leuningstoel gaet zitte, dat ie dan net zoa lang mot blèive zitte-n-as dat ik 't wul ebbe."
"Alle drie je wensche zelle ten uiètvoer ebrocht worde," zee Petrus, "maar 't spèit me erg, dat je met gien verstandiger wensche voor den dag ekomme ben. 't Zou èil wat beter eweest ebbe, azze je verlangens nae de Emelsche zaeligèid uiet-egaen wazze."
Toe nam Petrus ofschèid van de man en ij rèisde-n-'t gezelschop achternae.
De man bleef dus nog onderd jaer flink en gezond. En om de tèid deur te komme, dee die veul an kaertspeulen, waer die van lieverlee zoo knap in wier, dat gien stùrveling 't van dem kon winne.
Maar toe de onderd jaer te lange leste òm wazze, toe kwam dan toch de Doad en zee: "Kammeraod, je tèid is om, nou mot je der an geloave."
"Zoa, wat zeg je," zee de goeie man, "doe me dan nog maar ien plezier en plukt 'n paer vèige-n-uièt me vèigeboam, dan zel ik in die tusschetèid anstaltes maeke voor de groate reis."
De Doad klom in de boam en zoch 'n paer moaie vèige-n-uièt. Maar wat beurde ner? De takke grepe dem vast en wat of die der oak an dee, 't lukte dem maar iet, om nae beneeje te komme. De goeie man liet 'm stil begaen en dee net iender of ie daer allemael niks van merkte. En zoa bleef de Doad in de boam zitte en in al die tèid viel der op aerde gien stùrfgeval meir voor.
De Doad ging toe zoa zachies an begrèipe, dat 't zoa toch iet langer meir gaen kon en ij heloofde de man, dat ie nog weer onderd jaer moch bleive leve, as ie dem maar vrij laete wou. Dat gebeurde en de man leefde nog weer onderd jaer derbij en ij wier geregeld nog meer knapper in 't kaertspul, waer die oe langer oe meir geld bij verdiende.
Maar oak die twiede èiw ging weer voorbij en toe klopte de Doad weer an z'n deur en zee: "Vrindje, je tèid is om, nou mot je stùrve."
"Jae," zee de man, "daer is nou niks meir an te verandere. Gae nou maar eve in die stoel zitte, dan ben ik sebiet tot je dienst."
De Doad ging zitte, maar toe was ie weer 'n gevange man. En of-t-ie nou al raesde van kwaedaerdig-èid, 't gaf 'm gien steek. IJ zat vast en ij bleef vast. Van toegeve wou die niks wete en zoa bleef ie wel 'n alf jaer lang op de stoel zitte. De rikke man stoorde z'n èige der iet an, omdat ie maar al te goed wis, dat z'n nieuwe kammeraed dem toch niks kon doen en 't slot van 't liedje was natuurlik weer, dat de Doad, om weer los te komme, weer nieuwe onderd jaer mos belove.
Die jaere wazze maar net voorbij of de Doad was weer present en nou pakte-n-ie de vrind daedelik beet en sleepte dem mee, voordat er gelegen-èid bestong om weer in de lure-n-elege te worde. En zoa ging de man dan toch èindelik ter ziele.
Eirst klopte-n-ie an de poort van de Emel, maar Petrus zee: "Waerom eb je toetertèid iet ewenscht, om zaelig te worde? 't Spèit me, dat ik je nou iet meir in de Emel toelaete ken."
"Wat iet ken, dat ken iet," zee de man en ij sloog de richting in van de El.
Daer deeje ze dem daedelik ope en toe die met Lucifer annelandet was, zeeje die teuge dem: "èigelik oar ik ier iet thuies, maar Petrus wou me in de Emel iet toelaete, omdat ik zoaveul van kaertspeule-n-ouw. Wat zou je der van denke-n-azze we saeme der is 'n partijtje ginge kaerte?"
Lucifer was daer wel voor te vinne en ze sprakke met mekaar of, dat as Lucifer 't zou winne, dat de goeie man dan in de El zou motte blèive. Maar in 't aare geval zou z'n ziel vrij weze. Zoa begonne ze dus te speule. 't Was waerlik gien wonder, dat de man, die dat werkje al onderde jaere lang edaen ad, dat spulletje won. Toch verwachtte Lucifer nog, dat de kans keire zou en ij bleef net zoa lang deurspeule, tot de man dem nog twaelf aare zielen owenome-n-aa.
Toe kwam der 'n end an en de man koos twaelf aare ziele-n-uièt en ging met dat gezelschop weg uièt de El.
Zoa kwam die met z'n twaelf volgelinge weer an de poort van de Emel en vroeg an Petrus om binne-n-elaete te worde.
"Neen," zee Petrus, "daer komme we iet meir van in — ik eb je al ezèid, dat ik je iet binne mag laete."
"Dat mag nou wel zoa weze," zee de man, "maar ben je soms al vergete, dat Onze Lieve Eer op 'n goeie dag met z'n twaelf apostele an m'n uiès kwam, om onderdak te vraege? 't Gaet ier nou èigelik om 't zelfde geval. In de El konne we gien onderdak vinne en in de Emel oak al iet. Strik nou liever je and maar over je art en laet ons binnekomme."
Daer aa Petrus toch wel ienigszins bij te doen en ij vertelde 't geval an Onze Lieve Eer. En Die von 't goed, dat de man met de twaelf aare ziele binne-n-elaete wiere en zoa kwam de rikke man per slot van rekening toch nog in de Emel.
(Zuid-Holland, 's-Gravenhage; in 1892 opgetekend; vgl. Boekenoogen in Volkskunde XV, blz.38-40; overgezet in Schevenings dialect door P. van der Zwan)

AT 0330 - The smith outwits the devil    AT 0330 - The smith outwits the devil   

ATU 0330 - The Smith and the Devil    ATU 0330 - The Smith and the Devil   

AT 0330A - The smith and the devil (death)    AT 0330A - The smith and the devil (death)   

AT 0330C - The winning cards    AT 0330C - The winning cards   

Een man mag drie wensen doen. Hij wenst om nog honderd jaar langer te mogen leven. Ten tweede dat diegene die in de vijgeboom klimt, er niet meer uit kan komen. Ten slotte, dat diegene die in de leunstoel gaat zitten, daar moet blijven zitten zolang als de man dat wil. Na honderd jaar komt de Dood om de man te halen. De man vraagt of de Dood voor hem een paar vijgen uit de vijgeboom wil halen. De Dood kan vervolgens niet meer uit de boom komen. De man laat hem vrij op voorwaarde dat hij nog honderd jaar langer mag leven. Als die honderd jaar voorbij zijn komt de Dood weer en gaat op de stoel zitten. Nu vraagt de man weer om honderd jaar extra.
De man komt alsnog in de hemel nadat hij bij een kaartspel heeft gewonnen van Lucifer.

J.R.W. Sinninghe: Vijftig Nederlandse Sprookjes, Amsterdam 1942, p. 61-62

J2071 - Three foolish wishes.    J2071 - Three foolish wishes.   

D1413.1 - Tree from which one cannot descend.    D1413.1 - Tree from which one cannot descend.   

D1413.5 - Bench to which person sticks.    D1413.5 - Bench to which person sticks.   

N221 - Man granted power of winning at cards.    N221 - Man granted power of winning at cards.   

1892

Zie ook:
AT 0330A: The Smith and the Devil (Death)
AT 0330C: The Winning Cards

The Smith Outwits the Devil

Eere Jezus    Eere Jezus   

Jezus    Jezus   

Petrus    Petrus   

Doad    Doad   

Dood    Dood   

Lucifer    Lucifer   

Onze Lieve Eer    Onze Lieve Eer   

Emel    Emel   

Hemel    Hemel   

El    El   

Hel    Hel   

2013-03-01 14:46:20