Hoofdtekst
De man dy su graag es bang weze wúd
Jan had un aventuurlik leven achter de rug. Hij was één dêr't se fan sêgge, dy is foor de duvel nog nyt benaud. Hij was troud en de frou had nog alle hoop, dat-y 'em nou es rustig neergeve en un normaal mêns wurde súd. En Jan wúd ut sels oek wel graag, mar elke keer dat ut es ter sprake kwam, byfoorbeeld as der wat gebeurd was en de mênsen dan seiden: 'Oh, wat was ik bang', dan seit Jan: 'Nou, dat súd ik nou toch graag noch es metmake wille. Ik kan my nyt rustig neergeve, ik mut beslist op 'e een of aandere manier es bang wurde'.
Op 't laast wurde dat un obsessy foor dy man en de frou had wel in 'e gaten, dat ut nooit un keer in order kwam. Dat se het ut dan met frynden en kennissen foormekaar brocht, dat se wuden 'em toch un keer bang make. Toen binne se naar un herberg gaan, dêr't dan un spookkamer was. Se seiden: 'Nou must dêr mar es un nacht slape, want der het nog nooit un mêns weest dy ut dêr un nacht úthouden het'.
Jan is dêr op bêd kropen en toen de klok twaalf uur sloeg, sag-y in ut donker allemaal witte gedaanten op 'em toe kommen en om 'em heen fladderen, en hij hoorde se rare geluden maken. 'Nou', hij seit, 'ik hew al ferskillende soorten fan ferskes hoord, mar dit singen mag ik toch wel over'. En dat ging mar deur, tot-y op 't laast sei: 'Nou my' jym oek opsoademitere, want dit begint my te ferfelen'. Dan draait-y 'em om en hij geet 'em weer neer.
De andere morgen, hij wurde wakker en, ja, hij had lekker slapen, seid-y. Dat fonnen de mênsen un bitsje ferfelend, mar se seiden: 'Nou, afijn, dan mutte we toch nog mar es naar un spookkasteel hier in 'e buurt'.
En dan wurde-y dêr oek in un spookkamer brocht. Dat was eigenlik meer un sel, dêr se froeger de gefangenen wel in hadden, un soort fan kerker en dêr moest-y dan de nacht mar deurbringe. En tussen twaalven en enen dan spookte ut dêr altiten, want dat is de tiid fan 'e spoken - dan komme dy knapen los.
En toen om twaalf uur toen wurde-y werklik benijd, wat der gebeure súd en dan siet-y út 'e muren glinsterende ogen 'em anstaren, allemaal fan dy groene katte-ogen en der binne un stuk of wat poaten naar 'em útstoken met klauwen an alle kanten om 'em heen, en dy slaan naar 'em. Nou, hij sit der om te lachen en hij seit: 'Jime binne wel leuke beesjes, mar och, jime kanne my oek nyt rake, want jime binne mar spoken. Jym binne nyt echt, nou'. En dan ramaaide-y dêr wat om 'em heen, sonder dat-y wat raakte, totdat et 'em op 't laast weer begon te ferfelen en toen het-y ut hoofd op 'e stienen leid en hij het slapen en der is 'em ferders oek nieks gebeurd.
En toen seiden se: 'Dit is un hopeloas gefal, un hopeloas gefal. Hier is nooit un keer wat an te beginnen'. Hij is mar weer naar hús toe gaan en bij syn frou terugkomen en hij seit fan: 'Ik súd toch so graag es bang wurde wille'. 'Ja', seit dat mêns, 'mar dat bestaat nyt. Der is gyn mêns dy dij bang make kan. Ik weet oek nyt, hoe ik dat hewwe mut'.
Mar op un keer waren se met de boat út te fissen weest en toe hadden se dêr un soadsje fissen; dy wurden der út sift foor ut bakken en su, en toen bleef der wat fan dat hele kleine goed over, un soort fan stikelbeerskes of su, en dy wurden in un emmer met water deen en dy suden se weromgooie in 'e rivier. Toen seit de frou: 'Nou, je kanne dat oek nooit wete'. De man was saves op bêd gaan en lag rustig onder de dekens te slapen. De frou seit: 'Je kanne ut nooit wete, miskyn helpt ut wel es un keer'. En toen het se syn nachtpon openmaakt, by wize fan spreken, en se het 'em dêr dy hele emmer met dat kleine goed tussen syn kleren in, in syn nekke en op syn lichem gooid. En dat kribelde en dat was su'n raar gefoel, dat hij kwam gillend overênd in 't bêd: 'Oh, oh, oh, wat is dit, wat is dit hier?! Help my, help my! Ik bin bang!'
Nou, toen het de frou seid, wat it weest was, en toen had-y dan es één keer fan syn leven bang weest en toen kon-y 'em ferders rustig neergeve en hij het nog lang en gelukkig leefd.
Jan had un aventuurlik leven achter de rug. Hij was één dêr't se fan sêgge, dy is foor de duvel nog nyt benaud. Hij was troud en de frou had nog alle hoop, dat-y 'em nou es rustig neergeve en un normaal mêns wurde súd. En Jan wúd ut sels oek wel graag, mar elke keer dat ut es ter sprake kwam, byfoorbeeld as der wat gebeurd was en de mênsen dan seiden: 'Oh, wat was ik bang', dan seit Jan: 'Nou, dat súd ik nou toch graag noch es metmake wille. Ik kan my nyt rustig neergeve, ik mut beslist op 'e een of aandere manier es bang wurde'.
Op 't laast wurde dat un obsessy foor dy man en de frou had wel in 'e gaten, dat ut nooit un keer in order kwam. Dat se het ut dan met frynden en kennissen foormekaar brocht, dat se wuden 'em toch un keer bang make. Toen binne se naar un herberg gaan, dêr't dan un spookkamer was. Se seiden: 'Nou must dêr mar es un nacht slape, want der het nog nooit un mêns weest dy ut dêr un nacht úthouden het'.
Jan is dêr op bêd kropen en toen de klok twaalf uur sloeg, sag-y in ut donker allemaal witte gedaanten op 'em toe kommen en om 'em heen fladderen, en hij hoorde se rare geluden maken. 'Nou', hij seit, 'ik hew al ferskillende soorten fan ferskes hoord, mar dit singen mag ik toch wel over'. En dat ging mar deur, tot-y op 't laast sei: 'Nou my' jym oek opsoademitere, want dit begint my te ferfelen'. Dan draait-y 'em om en hij geet 'em weer neer.
De andere morgen, hij wurde wakker en, ja, hij had lekker slapen, seid-y. Dat fonnen de mênsen un bitsje ferfelend, mar se seiden: 'Nou, afijn, dan mutte we toch nog mar es naar un spookkasteel hier in 'e buurt'.
En dan wurde-y dêr oek in un spookkamer brocht. Dat was eigenlik meer un sel, dêr se froeger de gefangenen wel in hadden, un soort fan kerker en dêr moest-y dan de nacht mar deurbringe. En tussen twaalven en enen dan spookte ut dêr altiten, want dat is de tiid fan 'e spoken - dan komme dy knapen los.
En toen om twaalf uur toen wurde-y werklik benijd, wat der gebeure súd en dan siet-y út 'e muren glinsterende ogen 'em anstaren, allemaal fan dy groene katte-ogen en der binne un stuk of wat poaten naar 'em útstoken met klauwen an alle kanten om 'em heen, en dy slaan naar 'em. Nou, hij sit der om te lachen en hij seit: 'Jime binne wel leuke beesjes, mar och, jime kanne my oek nyt rake, want jime binne mar spoken. Jym binne nyt echt, nou'. En dan ramaaide-y dêr wat om 'em heen, sonder dat-y wat raakte, totdat et 'em op 't laast weer begon te ferfelen en toen het-y ut hoofd op 'e stienen leid en hij het slapen en der is 'em ferders oek nieks gebeurd.
En toen seiden se: 'Dit is un hopeloas gefal, un hopeloas gefal. Hier is nooit un keer wat an te beginnen'. Hij is mar weer naar hús toe gaan en bij syn frou terugkomen en hij seit fan: 'Ik súd toch so graag es bang wurde wille'. 'Ja', seit dat mêns, 'mar dat bestaat nyt. Der is gyn mêns dy dij bang make kan. Ik weet oek nyt, hoe ik dat hewwe mut'.
Mar op un keer waren se met de boat út te fissen weest en toe hadden se dêr un soadsje fissen; dy wurden der út sift foor ut bakken en su, en toen bleef der wat fan dat hele kleine goed over, un soort fan stikelbeerskes of su, en dy wurden in un emmer met water deen en dy suden se weromgooie in 'e rivier. Toen seit de frou: 'Nou, je kanne dat oek nooit wete'. De man was saves op bêd gaan en lag rustig onder de dekens te slapen. De frou seit: 'Je kanne ut nooit wete, miskyn helpt ut wel es un keer'. En toen het se syn nachtpon openmaakt, by wize fan spreken, en se het 'em dêr dy hele emmer met dat kleine goed tussen syn kleren in, in syn nekke en op syn lichem gooid. En dat kribelde en dat was su'n raar gefoel, dat hij kwam gillend overênd in 't bêd: 'Oh, oh, oh, wat is dit, wat is dit hier?! Help my, help my! Ik bin bang!'
Nou, toen het de frou seid, wat it weest was, en toen had-y dan es één keer fan syn leven bang weest en toen kon-y 'em ferders rustig neergeve en hij het nog lang en gelukkig leefd.
Onderwerp
AT 0326 - The Youth Who Wanted to Learn What Fear Is 
AT 0326 - The Youth Who Wanted to Learn What Fear Is 
ATU 0326 - The Youth Who Wanted to Learn What Fear Is.
ATU 0326 - The Youth Who Wanted to Learn What Fear Is.
Beschrijving
Een man is voor de duivel niet bang, maar hij wil zo graag weten wat het betekent om bang te zijn. Daarom besluit zijn vrouw samen met vrienden hem aan het schrikken te maken. Ze laten hem overnachten in een spookkamer van een herberg, omdat men het daar niet lang uithoudt. Om middernacht verschijnen er allemaal witte gedaanten die heen en weer fladderen en liederen zingen. Op een gegeven moment heeft de man er genoeg van, want ze houden hem uit zijn slaap. Als hij er wat van gezegd heeft, gaat hij verder met slapen. De volgende dag overnacht hij in een kerker van een spookkasteel. Om middernacht wordt hij wakker. Kattenogen staren hem aan en er worden poten met klauwen naar hem uitgestoken. Hij moet er om lachen. Mij kan niets gebeuren, denkt hij, want het zijn maar spoken. Als hij thuiskomt, beklaagt hij zich bij zijn vrouw dat hij nog steeds niet weet wat bang zijn betekent. Op een keer gaan ze vissen en vangen een soort stekelbaarzen. Wanneer de man 's avonds ligt te slapen, maakt zijn vrouw zijn nachthemd open en giet een emmer vol met kleine visjes over hem uit. Gillend wordt hij wakker en schreeuwt om hulp. Hij is dan voor het eerst bang.
Bron
Ype Poortinga: De foet fan de reinbôge. Fryske folksforhalen. Baarn [etc.], 1979, p. 37
Motief
H1376.2 - Quest: learning what fear is.
H1376.2 - Quest: learning what fear is.
H1400 - Fear test.
H1400 - Fear test.
H1411.2 - Fear test: staying in haunted house infested by cats.
H1411.2 - Fear test: staying in haunted house infested by cats.
E281 - Ghosts haunt house.
E281 - Ghosts haunt house.
Commentaar
14 december 1973
The Youth Who Wanted to Learn What Fear Is
Naam Overig in Tekst
Jan
Jan
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20