LIJST148

I. De duivel
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staart enz.).

In mijn lagere schooljaren (ik ben nu 60 jaar) hoorde ik verhalen over de duivel, die bijvoorbeeld een hondenkarrijder, met kar en al tegen een boom had “gesmakt” = “geworpen”.
De duivel werd voorgesteld als een wezen, op de mens gelijkend, doch met een paardepoot. Een oude man bij ons uit het dorpje waar ik ben opgegroeid (Saaxum (Gr) had hem n.l. gezien, gekleed in zwart pak met bolhoed, doch met een “peerepoot”.
Na mijn schooljaren, heb ik eigenlijk heel weinig verhalen over de duivel gehoord. Ik heb wel eens gezegd dat met de fietslantaarns, ook de persoonlijke duivel is verdwenen.
Vloekers zou hij bij donker door de boerenschuren heen en weer “slingeren” = werpen.
In de jonge jaren van mijn vader, beweerden toen de minder ontwikkelden, dat hij de gestalte van een bok aannam. Bij avond waren we dan ook bang voor een bok.

SINSAG 0945

Duivel smakt hondenkar tegen een boom; lijkt op mens, maar met paardepoot; gekleed in zwart pak met bolhoed; lijkt op bok; smijt vloekers heen en weer.

Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier C068h (Archief Meertens Instituut)

G303.4.5.3 - Devil has horse’s foot.    G303.4.5.3 - Devil has horse’s foot.   

G303.3.3.1.6 - Devil in form of goat.    G303.3.3.1.6 - Devil in form of goat.   

G303.5.1 - Devil is dressed in black.    G303.5.1 - Devil is dressed in black.   

G303.9.6.1 - Devil fights with man.    G303.9.6.1 - Devil fights with man.   

Q235 - Cursing punished.    Q235 - Cursing punished.   

Saaxum    Saaxum   

Saaksum    Saaksum   

Saaksum    Saaksum   

C064z    C064z   

2017-10-26