Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

ENGELB_09_005

Een sage (mondeling), oktober 1974

Hoofdtekst

Ik: Wat hef he nô nog meer metmaakt ôp 'n Huunnboarg, want dat interessert mie nog wa meer, zoa-as dat verhaal van Scholtn Leend, dat zö'j misschien ok wa kenn?
M: Van dat spit brengn.
Ik: He'j dat nô van oe moor heurd, of he'j dat oet een of ander book haald?
M: Nee, van older ôp older, nich, dat geet zoa deur.
Ik: Wi'j dat es verteln dan? Hier steet ôngeveer dat verhaal in en ik wil es noagoan of dat ôngeveer hetzölfde is.
M. Dat spit brengn, dat doot ze nog, dat is heel oold, dat doot ze in geval van feestn, den buurman, den ler 'n feest an, dat deadn ze vroeger meestal vuur de vastn en dan kwamn de 40 daagse vastn, dat we'j wa, doarum het dat ok van vasseloavnd, wat nô carnaval is, doarum dat gezegde, zoa drok as nen pan ôp vasseloavnd, mer nen buurman, den har dat oetgebreide spinvisite, de vrolle gungn d'r 's merraagns a hen 'n uur of dree veer en dan gungn de keerls noa, d'r wörd d'r best bie dreunkn, schnaps en foezel, dat deadn ze vrower ok wa, d'r was weinig geald, mer doarum was alles goedkoaper, nen borrel kostn mer nen stuwer, at d'r nen jông verkering har, dee gung es moal noar Oatmösche noar de kermis hen of den gung es moal noar 't maark, dan zer he, wie dreenkt efn nen borrel en dan gungn ze noar 'n cafeeke, ik wil mer es wat neumn, Tilgt gung aait noar Oatmösche noar 't mark, dan kwamn ze bie Rouwes, dat cafeeke halfweg, doar bestöln ze een borrel, doar nipn ze saamn ôp um de beurt, kostn nen stuwer, mer zie kônn 't nich betaaln, wie kômt vanoavnd wa wier langs, nich, en at ze dan weer kwamn, dan namn ze nog weer een, dreunkn 'm saamn oet, betaaln 'n dubbelke.
Ik: Zie hadn evn preuwd.
M: Vroeger har Johannink, nen zwerver, nen dronkaard, den kwam hier ok nog wa vaak en dan zer he ok: den boer is ok oardig an 't preuvn, he zer nich van he dreenkt, he was an 't preuvn.
Ik: Dat kleinkt nog iets meujer.
M: Dat stamt doar van of. Kiek dat was preuvn um de beurt, nich. Dat was ok van den juffer, zie zôln 'n dreenkgelag hebn had ôp 'n Huunboarg en zee warn zoa 'n eand hen, den knecht, den brachn 't spit doarhen ôp 't peard, vrower wördn d'r völ redn ôp 't peard, nich, den Huun haaln, dat was nen echtn stam, woar at de leiding was, nich, een van dee knechtn, dat is ja nich meer noa te goan, dee hebt doar west bie Schooltn-Leend, dee hebt nog nen stiepel, in 'n niendeur, doar hef he ja nig in snedn met ziene lans.
Ik: Is dat nog joarn blevn in den stiepel, dee sner?
M: Dat zol ik nich weetn.
Ik: Dat heb ik heurn verteln.
M: Dat wörde wa zegd.
Ik: At d'r nen nein stiepel in wördn zet, dan zô'j toch wier nen nein sner könn zeen. Dat he'j nooit heurd?
M: Arpad, dat was den hoofdman, dat zer mien moder altied. Zie hadn 'n wicht veroverd, dat hadn ze ok nog had, is dat wa bekeand?
Ik: Ja oet dat book, mer ik wol 't wa es van oe heurn, want ie hebt ja heurd van oe moder, ja.
M: ........ (onverstaanbaar door het gefluit van een kanarie) ........ Of ze dat roofd hadn van boern, dat is best mogelik, nich, maar de eerste boern hebt d'r doe woond.
Wie hebt d'r net had owwer Klean Oagel en Groot Oagel, nich, dat zer mien grootvader altied, dat warn ok de namen van beide ... de beide ... hoofdmann van 'n Huunnboarg, of ze dat complex nô nömn hebt, mer 'n een har Groot-Oagel en 'n aandern har Klean-Oagel het, dat warn d'r twee west van de Huunn en doar zôln dee naams van ofstamn: Groot-Agelo en Klein-Agelo, Grootn-Oagel en 'n Klean-Oagel.
Ik: Dat heb ik nooit heurd.
M: Zee hadn wa kiek ôp, 't was 't heugste punt, 't was 'n heideveld, 'n Huunnboarg, 't was aands niks as water, bie Pross, dat wees wa.
Ik: Bô neumt ze dat dan? Wördn dat gennen hörst neumd? Nen hörst is, duch mie ok iets hoogs.
M: Nen hörst, nen hörstkaamp, dat lig doar bie 'n Hörstink vuur de bovnkamer, tusken Hörstink en 't Reinink, doar lag 'n Hörstkamp, doar ha'j vrower de Brooak, dat is algemeen bekeand en 't Loar, bie Pross, dat ja nooit ôntgunn, he'j doar nog nooit west?, dat stukke veld tegn Pross owwer, doar mös es moal waandeln, 'n machtig stukke natuur, dat zee'j in heel Twnte nich meer.
Ik: Dat is iets heuger, joa ik löaw a'k 't wa wet.
M: Den oolde Brookdiek, a'j van hier ôp Pross, hier tegnowwer en dan an de leenkerhaand, bie Pross achter 't hoes, dan kiek ie d'r zoa ôp, de Schoolt hef der mangs pershöap zitn en zee'j dat plastic wa es mangs, O man 'n prachtig stukke, 'n machtig stukke Voaltherbrook en zoa hef dat plekke van 'n Huunnboarg ok west, an den Huunnboarg, doar könt ze wa 100 joar an werkt hebn of wa langer, dat wee'j geelsnich, an 'n Dom an Sint Pieter, neum mer ôp an 'n kerknbouw, dee groond hebt ze d'r in mötn kruin, he'k nog tegn dee jôngs zegd, jôngs, nô mö'j dat es bekiekn ônder in dee gracht, nô is dat van bovn ofsletn en alles, en of ze zich makander hebt toosmetn, doar hebt ze ôntzettend lang an werkt. Doe wie zukke jônge veant warn, ja vis zat ja owweral met al dee owwerstromingn, in dee grachtn zat ok altied vis in, doar zatn damn in doar hebt ze natuurlik 'n stuk loatn zitn vuur 't water, want soms hadn ze gen pômpn en zee kreagn ja 'n nat tijdperk, dan zôln ze wa zegd hebn, wie goat wier noar ne andere stie, doar hebt wie water instoan, ie kent nich begriepn hoe sterk of ze west zint, en of 't nô ne grote troep hef west, dat schient van wa ... zie warn an 't visn en an 't jaagn
Ik: En 't roovn dan?
M: Doar was nich völ te roovn, 't warn almoal aarme boern, ônderhorign dee wunners dee woonn hier nog heelmoal nich.
Ik: Deank ie dat 't 'n kasteel ie west, wat doar hef stoan?
M: Doe met de brookverdeling, den Huunnboarg, den wol niemand hebn. Dee kônn ze geelsnich kwiet, begriep ie dat wa, 't lag in 't Voaltherbrook, dee groond wördn toowezn, doar môs plagn wördn stökn, vandaag, zoa-as morgn den buurman zer, verrek, doar lig wa wat los, dee haaln ze ôp, doar dea'j niks an. Nô hebt ze Lasschof den Huunnboarg doan, nich, dee hebt 100 beunder groond, dee hef he nog, dat warn de boern, dat warn d'r veer: Lasschof, Mölman, Griep en dat was Lechtnbearg en 'n Schooltn-Leend, dee hadn al veer 100 beunder groond. Of 't eerlik was, dat loa'w mer in 't miln loatn. in dee heideveldn doar zat niemaand aands in, al dee heideveldn heurn de veer boern, Mölman hef d'r wa wat verkoft....kostn mer ne krats, Mölman môs geld hebn, mer dee andere dree boern hebt ze al nog. Dat was 't Leenderveald, dan gung men d'r dwes deur, noar 'n Leenderdiek ôp Singraavn an, dee warn al van dee veer boern, dat hele complex, mer den Huunnboarg doar zatn ze doe met, d'r môgn gen plagn stökn wördn, dat was 'n woest stuk ...... 't was dree beunder groond, d'r was vergunning um te jaagn, dree beunder um te betaaln, dokter Hijzeler was d'r doe, doarveur was meester van Deinse en ter Kuile. Dokter Hijzeler was 'n lestn, nô is alles ok völ duurder wördn, dree guldn in 't joar, dat is ok joarn ledn, nich, mer doe hef mien grootvader, den woonn d'r achter, achter den Huunnboarg, warn ja oolde markeweag, we'j wa, um gauw an 't kanaal te komn, den hef dat wegke d'r owwer graavn, den man hef altied wearkt, man, stokoold wördn, 91 joar.
Ik: Dat wegke is dus nich zoa oold dan?
M: Joa, Lasschof gaf 'm doar dan vergunning veur, nich, den hef net zoa lang kruid, van boavn noar beneedn hen in de gracht, dat he 'n wegke owwer kreag. Dat is dan 'tzölfde wegke, wat d'r nô owwerlöp. Mer an 'n ginn eand hef he net dat peunt tröfn, doar kan ik dan oet ofleidn, woar he dat kasteel hef stoan had, doar hef he ok restn vundn van dat bouwwerk, nich, doar zat kalk in, dat zal wa tamelik deep weezn west, bô at ze doar kalk in hebt vundn, is mie nog 'n roadsel, ja Ibnbuurn, doar zit ok kalk, dat is a verrek lang leedn, doe ze dan bie oons warn, dat wegke was a oold en al dee ding meer, dan zedn ze mangs tegn oons vuur de hoondergrit, too jôngs goa es eavn noar 'n Huunboarg, a'j 'n betke kalk könt vindn en dan vund ie ok wa mangs luk kalk veur de hoonder, dan maakn ie höl, zoa kris-kras d'r deur net as oeverzwaaln, wie kwamn d'r ja dageliks ...... doar bie dat wegke, wat mien grootvader hef graavn .... dat was veur markering en doar lag nen veerkaantn Bentheimer steen, dat hadn ze tusken speur legd, doar veurn ik alle daag owwer, nich, doar stodde 't peard nog wa es mangs tegn an, nich, dat lag net bovn ôp, met 'n loop van de joarn, 't was aait nen slechtn weg, almoal drek, mer den zit d'r wa. Mer dat kasteel hadn ze machtig mooi bloat legd, het was 'n veerkaant geval, zatn nog wa meer vertrekn in en ne rounde koepel hef d'r veur stoan, 't fundameant was as dee toafel, zoa, zoa breed, zoa breed was dat, zee hebt op vaste groond maakt, en doe bint ze beginn te graavn, nich. De Pruus hef hier ok bunkers had, d'r zit d'r nog een en den hef ok ônder de groond zetn. Dat weet ik nog, dat dee ônder de groond zatn, dat ding hef d'r bovn ôp zetn, dat har gennen vorm van 'n kasteel of wat, het hef 'n verdedigingsstuk west, mer dat hadn ze zoa fijn bloat legd, man, toch zat d'r kalk in veldkeien, zee hebt wa an 't zwervn west en dan Bentheimer steen, bô ze dee hebt kregn, dat snap ie nich, dee liegt d'r nog wa zoa hier en doar, zee hebt d'r nog wa ne stie vundn ....... Ingang hebt ze had, betke meer noar rechts, nô is dat al meer vergreujd, 'n gracht zit heelmoal dicht, mer doar kô'j vroeger deur, doar hebt ze nen weg ôpan had.
Ik: Woar kwam den dan oeteindelik oet, dan?
M: Net ôp de vlakte, aands könn ze nich ôp 'n Huunnboarg komn, het is zuiver ne vesting, nich, net as vroeger in Oatmösche met dee waln, de vijand, ze schöatn met pijl en boog, ze schöatn dan eerst met kein, later schöatn ze met kogels. Ze hebt zuiver den Huunnboarg veur eer vijandn.
Ik: Wat deank ie, zôln dee Huunn oet Azië wezn kömn of nich? Woar zôln ze vandan wezn kömn dee leu, dee doar ôp hebt zetn?
M: Nee dat weet ik nich, het möt wa stearke meansn wezn west.
Ik: Mer bô kômt ze dan bie den naan Huunn?
M: Mer dat môs toch eigenlik bekeand wezn, dee Huunn, woarat dee weg kômt?
Dee waln, dee hooltwaln hebt ze zoa mer legd met 't gat in de weend, zegt ze mangs krômme wel, hier lag d'r en doar zit nog 'n stuk van en den löp helemoal krôm, zee hebt heelmoal gen notitie nömn van dit of van dat, het schient dat d'r heel vroeger van dee Huunn hebt goan, dee hebt dacht, wie nemt d'r nog wier 'n stuk bie, doar greaw wie wier nen sloot um hen, dan hebt wie meteen wie ne ofrastering, het schient toch, dat ze doe a vee hebt holdn of wat, mer noa dee tied in de verkaveling van 't Voalterbrook, dat is almoal recht, dat is almoal recht, dat warn krômme waln, achter 'n Huunnboarg langs, hierachter zees ziene... langs, dat zint geweldig depe sleur, bô kreagn ze dee groond d'r almoal oet, zee kreagn d'r 'n tientje veur.
Ik: Zoa den wal, den löp d'r zoa round um hen.
M: En dan nog es moal, nich, dat was 'n oorspong van dee, dee doar ôp 'n Huunnboarg regeern, nich, dee Huunn.
Ik: Mer het was almoal zoa nat hier?
M: Dat zölt ze toch wa den zölfdn dag hebn maakt, 's weenters. Dat was dan net wier den tied um te jaagn en te visn. In de weenterdag, dan kwam dat weeld almoal de heugte in, dan lag 't ok veur de haand, dat hier ôntzettend völ weeld hef west. Diern, dee nô zint oetstöarvn, dee zint hier vroeger ok west. Mer dee krômme wel, dat heb ik mie vaak ofvroagd, dan doar 'n stuk bie en dan doar. Dat zint grote complexn, dat kwam van 'n Huunnboarg, nergns anders van.
Ik: Dan deank ie dat dat is maakt um doar vee ôp te holdn.
M: Dat dacht ik.
Ik: Mer kan 't nich wezn, dat ze 't misschien doan hebt tegn 'n vijand?
M: Dat könt ze ok hebn doan, de eerst barricade...
Doar hebt ze ok van alns in vundn, dat was den leagn Huunnboarg, zee hebt ok gebroekt as ne begraafplaats, een van de jôngs hef zich d'r a owwer ontfearmd owwer dee schervn, dee man dee woont in Dewnter, bô het den man? Peters glöaw ik, den hef ok bie Jan west. At ze mer 'n gedeelte van dee schervn hebt, dan könt ze hem maakn.
Ik: Wat is nô eigenlik 't verschil tusken hoogn en 'n leagn Huunnboarg?
Wat hebt ze met 'n hoogn Huunnboarg en wat hebt ze met 'n leagn Huunnboarg doan? Was 't gewoon ne kwestie van, dat lag leager en dat lag heuwer.
M: 'n groondslag dat hef wa liek legn, mer 'n hoogn Huunnboarg, den lag nen eand woeder vôt.
Ik: Leagn lig an dizze kaant, of nich.
M: 'n Hoogn Huunnboarg lig dan an 't zuudn tegn leagn an, mer 'n hoogn Huunnboarg hebt ze alleen mer maakt um ne depe gracht te kriegn, ne kleane ruumte, doar hef 't kasteel staon.
Ik: En 'n leagn Huunnboarg, wat vunnen bestemming har den dan?
M: 'n Hoogn Huunnboarg .....mer 'n leagn Huunnboarg, de oppervlakte was völ grötter en dee groond zat almoal in 't midn, dee zat almoal an de binnkaant. De buurman, 'n grootvader hef den leagn Huunnboarg ôntgunn, dat heb ik a vertöln, nich. Den lig d'r vlak tegn an, doar woar dat stuk laand begeent, doar dat eerste stuk laand, dat was 'n wal, wie hebt ok tuffel ôp 'n wal, ôp den raand, den was hoog, har he zoa schuun ofsnedn net as talud an de waterleiding en har he doar zin weareke nöast, nöast 't oonze, 'n leag stukke grösgroond, dat was vrower de gracht west, dat hef mien vader zölf vertöln, he hef den wal nich heelmoal wegnömn, dat eerste stuk laand, dat was nen wal blevn, dat kö'j ok zoa zeen van dee Huunn en 'n raand laangs den wal doar har he nog ne rie appelböam ôp stoan, dat is met de verkaveling almoal wegkömn. Doar har ne rie appelböam ôpstaan, alle möglike soortn har d'r an west van vroeger. Met de weenterdag zat dee nog mangs an de böam, mer dee hebt ze vrower anlegd veur de ofrastering of begraavn van de doodn of veur zukke ding of dat ze doar graan hebt verbouwd. Den hoogn Huunnboarg was zuiver 'n stuk vesting, niks anders, dat is 't nog, a'j dat bekiekt, ie waandelt d'r round um hen, dan zeg ie, man, wat hebt dee mensn doar vroeger lang an wearkt of zie bint met ne masse volk west. Ne massa volk hebt ze nich had, want dee mensn môsn ok wat te etn hebn, bô kwamn ze doar zoa bie en at dat zukke Huunn, den naam zegt a, sterke keerls hebt west en grote en groffe kerls, dee môsn ok wa knap wat te etn hebn en anders gebuurn d'r ding.
Ik: Dus den leagn Huunnboarg was meer um doar 'r spul ôp te kweekn.
M: Ja,
E: Doar hebt ze ok nen wal um hen had.
M: Joa, doar hebt ze ok nen wal um hen had.
Ik: Bie wieze van sprekn, nen vijand, den gung d'r heelmoal um hen lign,leagn en 'n hoogn Huunnboarg lagn in 't miln, dee Huunn kônn zich dan nog redn, want van den leagn Huunnboarg, doar kônn ze dan nog van etn.
M: Ja, dat kônn ze net, juust dee gracht, dee slöat wier an, snap ie, a'j dan zoa um maakt, dan slöat den ander doar wier an en den ingang van den hoogn Huunnboarg hadn ze zuver tegnowwergestelde an 't zuudn ... den gracht doar kônn ze nich duur, nee, dee gracht, doar kônn ze nich duur.
Ik: Heb ie nô nog metmaakt, dat ie restn van dee hoge muurn kônn zeen, doar Iop 'n hoogn Huunnboarg oet oe jôngsjoarn?
M: Nee, dat was almoal begreujd, doar stun hoolt ôp, doar stun russele ôp. Dat zwoare hoolt, dat d'r nô ôp steet, dee Amerikaan, dee hebt dat vrower plant, de natuur hef dat almoal voortbracht, dat begriep ie nich, owweral, woar nen dikn eek steet, de markklauwn dee zwerft altied met ekkel, van niks koomp niks, dee loat d'r nen ekkel valn, 'n een valt doar, nen aander koomp tot zien recht, ik wet nog good, dat d'r an 't kanaal almoal was niks aands as bakhoolt. Dat hoolt, hier en doar löatn ze d'r een stoan, de bruwwachters deedn dat, dat hoolt was ok veur dee bruwwachter, nen kleann stam wördt nen dikn boam, met de tied van de joarn dan heb ie dat, nee, d'r is niks plant ôp 'n Huunnboarg niks aands as nen herinneringboam van de bezoekn an den Huunnboarg, den stun veuran rechts, zie hadn d'r eerst nog 'n hek round um hen, heel primitief zoa oet 'n bôs, nich, 'n hek doar round um hen, at den boam was angoan, was 't nen dikn keerl, nich, mer nô hebt ze den 'n keer beschadige, ik wet nich, of ze dat bas hadn vôtsnedn, ôp dee plattegroondn hebt ze alles tekend, de gebruiksvoorwerpen, dee ze doar hebt vundn, doar kôm ie eigenlik nicj achter, 't museum wa .....

Bron

Collectie Engelbertink, verslag 9, verhaal 5 (Archief Meertens Instituut)

Naam Overig in Tekst

Hunnen    Hunnen   

Hunenborg    Hunenborg   

Naam Locatie in Tekst

Ootmarsum    Ootmarsum   

Tilligte    Tilligte