SAMSTE43 - Joost van den Vondel

JOOST VAN DEN VONDEL
Er wordt verteld dat Vondel eens in een dorpsherberg kwam waar rederijkers vergaderden die hem niet kenden. Hij noemde zich Joost, zonder meer, en beweerde doodgraver te zijn, die in zijn vrije tijd ook gedichten maakte. Dadelijk wilde een van hen met hem een wedstrijd in het dichten aangaan en hij begon:

"Joost leeft als niemand leeft,
Dat geeft hem vlees en brood;
Joost sterft als niemand sterft,
Want Joost leeft van de dood."

"Hoe is uw naam en wat is uw beroep?" vroeg Vondel toen.
"Ik heet Pauw en ben advocaat," was het antwoord, waarop Vondel voor de vuist weg rijmde:

"Pauw leeft waar tweedracht leeft
Dat geeft hem brood en zuivel:
Pauw sterft waar tweedracht sterft,
Want Pauw leeft van de duivel."

"U bent Vondel of u bent de duivel," riep de advocaat onthutst. Gelukkig was het Vondel.
Ook wordt van Vondel verteld dat hij in Denemarken een landgenoot ontmoette en op diens vraag hoe het hem daar beviel, antwoordde:

"Ach Heer! Wil mij verlossen
Van deze Deense ossen,
En breng mij naar mijn wensen,
In Holland bij de mensen."

"Joost Vondel 'et zeven jaar 'studeerd om 'n rijm te vinden op bliksem en toe' zag ie toevallig een vrouw 'n pot breken en hoorde d'r man zeggen:

" Vrouw, haal gauw wat smiksem,
Of je pot is naar de bliksem."

De onmogelijkheid om op bliksem te rijmen, waar de dichter Willem Focquenbroch (circa 1635-1675) zich uitredde met de regel:

"Maar hoe! ik vind geen rijm op ixem."

Het heeft tot meer vertelsels aanleiding gegeven. Koning Willem III was eens met jonkheer Six en nog een ander op jacht, toen hij zag dat de laatste een haas onder schot had:

"Schiet als de bliksem,
Anders schiet Six 'em."

riep Willem uit.
Ditzelfde rijmwoord op bliksem werd bijna een eeuw geleden door het tijdschrift "De Nederlandsche Spectator" gebruikt, toen de rijkssubsidie voor het Nederlandsch Woordenboek, die door minister Kappeyne van de Copello was afgeschaft, door minister Willem Six weer werd toegekend:

"Den Post voor 't Woordenboek vernielt Kappeynes bliksem.
Ter eer van 't vaderland herstelt 't beleid van Six 'em."

SINSAG 1322 - Das erkannte Genie. Er muss es sein oder der Teufel.    SINSAG 1322 - Das erkannte Genie. Er muss es sein oder der Teufel.   

Anekdotes over rijmen van Vondel, op bliksem door Vondel, Focquenbroch, Koning Willem III en in De Nederlandsche Spectator.

J.R.W. Sinninghe: Spokerijen in Amsterdam en Amstelland. Zaltbommel 1975. p. 53-54

Das erkannte Genie. Er muss es sein oder der Teufel.

Joost van den Vondel    Joost van den Vondel   

Pauw    Pauw   

Willem Focquenbroch    Willem Focquenbroch   

Koning Willem III    Koning Willem III   

De Nederlandsche Spectator    De Nederlandsche Spectator   

Nederlandsch Woordenboek    Nederlandsch Woordenboek   

Kappeyne van de Copello    Kappeyne van de Copello   

Willem Six.    Willem Six.   

Denemarken    Denemarken   

Six    Six   

2013-03-01 14:46:20