Hoofdtekst
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staat enz.).
Bijlage
Een wonderlijke gebeurtenis
Op de namiddag van de 1e Februari 1888 ging het gerucht door het dorp Wilnis dat er vier mensen plotseling gek geworden waren. Het gaf natuurlijk een hele opschudding in het rustige dorp. De vraag wat er voorgevallen was kwam bij ieder op, maar niemand kon het met zekerheid beantwoorden.
In het dorp stond een winkelhuis met een dubbele deur. De ene deur gaf toegang tot de winkel waarin o.a. hoeden en petten en ook broodgist werd verkocht. De andere deur gaf toegang tot een slijterij, een soort drankwinkel waar sterke drank verkocht werd. Tegen de achterwand lagen op rekken sierlijke vaatjes met koperen kranen en banden, die verschillende dranken bevatten.
Het huis werd bewoond door de Fam. Scheepens bestaande uit Vader, ongeveer 80 jaar oud, Moeder wat jonger, en 2 zoons en 2 dochters van tussen de 25 en 40 jaar. De jongste zoon was winkelbediende ergens buiten de gemeente. Het was een keurig R.K. gezin uitgezonderd de oudste zoon die de gisthandel beheerde en met honden kar de bakkers langs ging. Hij was een drinker en speler.
Die oudste zoon was op de avond voor die dag naar de kroeg gegaan. De oude Vader was in een andere kamer te bed gegaan, terwijl de Vrouwen zaten te wachten tot de zoon thuis komen zou. Hij bleef echter maar uit, tot de oudste dochter besloot naar de kroeg te gaan om haar Broer te halen. Als antwoord op de vraag of hij meeging naar huis, kreeg zij ten antwoord: Ik kom wel thuis als zou de duivel mij thuis brengen. De Zuster ging dus naar huis en later kwam de zoon thuis, maar wat er toen gebeurd is, weet niemand, maar van dat moment af waren alle in de kamer aanwezigen in de macht van den duivel. De oude man, die er niet bij was bleef normaal.
De volgende morgen kwam een dienstmeisje de winkel binnen om gist te halen. De enigszins verwrongen gelaatstrekken van de Moeder en de 2 dochters, die allen in de winkel liepen, waar alles door elkaar lag, vielen haar dadelijk op. Blijkbaar wisten zij niet waar zij het kleine stukje gist in moesten doen. Of het meisje al wees dat er zakjes boven de toonbank hingen, het hielp niets. Ten slotte werd zij met haar stukje gist in een grote mudzak de winkel uit geduwd.
Verder op die dag bleven de mensen stil staan op de weg om te luisteren naar het geweldige lawaai, dat binnen gemaakt werd.
Een buurvrouw ging eens naar binnen om te horen wat er gaande was, doch kwam, na een regen van klappen de deur uitgehold achtervolgd door de oude Vrouw. Zij kon net op 't nippertje haar eigen deur binnen komen en er de grendel voorschuiven. De Vrouw die voor de gesloten deur stond, ging enige stappen terug, nam een felle aanloop en rende met het hoofd vooruit tegen de deur op. Het gaf een geweldige bons; de Vrouw viel en bleef even bewusteloos liggen.
Het hele dorp liep uit, maar bleef uit angst voor het vreemde gebeuren, op eerbiedige afstand. De bakker echter, die er dagelijks kwam, durfde wel binnen. Spoedig was hij, nadat hij een flink pak slaag had geïncasseerd, weer buiten de deur, zonder klompen, mand en brood, achtervolgd door de oude Vrouw die hem zijn klompen nagooide. De geweldige kracht waarover de vrouw beschikte bleek wel daaruit dat de klomp 200 M verder terecht kwam.
De Pastoor, die ook te hulp geroepen was, werd ook de deur uitgeslagen en moest onverrichter zake naar de pastorie terugkeren. Even later toen de postbode voorbij kwam, kwam de Vrouw weer naar buiten en toen ging het om het hardst om een kar heen die aan de overkant stond. Kort daarna zag men hoe de oude Vader door de Moeder en dochter aan de benen naar buiten gesleept werd.
Er was niemand die de ongelukkige te hulp durfde komen, maar gelukkig ging de Vrouw weer naar binnen en kreeg de Vader gelegenheid bij een overbuurman in te vluchten, waar hij de eerstvolgende dagen verzorgd werd.
Het publiek dat steeds naderkwam als de deur dicht bleef, luisterde naar het geschreeuw en gegil, waar de geweldige stem van de oude Vrouw boven uitkwam met de steeds weer herhaalde roep: Geloofd zij Jezus Christus. Kwam er iemand buiten, dan week het publiek gauw terug.
Enige tijd daarna kwam de oudste dochter naar buiten en midden op de weg gekomen gleden, als het ware, haar klederen van het lichaam. Zij ontkleedde zich niet maar de klederen vielen in een ogenblik van haar af. Op dat moment was er een schipper, een jonge sterke kerel, die het waagde, op zijn kousen haar van achter naderend, haar om het middel beet te pakken en naar binnen te brengen. Of dit een bizondere indruk gemaakt heeft is niet bekend, maar van dat moment af gehoorzaamden allen aan zijn bevelen. Ook een andere jonge man kreeg toen overwicht over haar.
Inmiddels was de Politie er in geslaagd enige dwangbuizen machtig te worden. Daar de Vrouwen, na iedere uitbarsting van woede, bewusteloos neervielen, werd daarvan gebruik gemaakt om haar een dwangbuis aan te trekken. De politie besloot de Moeder en een Dochter in de cel op te sluiten, maar het scheen of zij bemerkten dat hun kracht gebroken was, want zij lieten zich gewillig meevoeren steeds met geweldige stem roepend: Geloofd zij Jezus Christus. Men kon het zelfs op 500 M afstand nog duidelijk verstaan.
De oudste zoon zat meest versuft te kijken, met hem had men niet veel moeite. De oudste dochter speelde wat de baas over de anderen.
In de winkel en in de kamer lag alles dooreen, kapot en vernield. Van de drankvaatjes had men de kranen opengezet, zodat de drank over de vloer liep. De gouden kap van de Vrouw lag platgetrapt en vernield op de vaalt.
De volgende morgen werden allen naar een leegstaand huis overgebracht, en enige dagen daarna naar een inrichting voor geesteszieken. Na enkele maanden zijn zij weer genezen thuis gekomen. De oudste Zoon, die nooit meer helemaal normaal is geworden is door de familie in een inrichting geplaatst.
Kort daarna is de oude man gestorven en zijn de andere gezinsleden verhuisd.
Nog lang na dit gebeuren was er een zekere beklemming onder de inwoners van het dorp, want heel de gemeente was diep onder de indruk nu zij de werken en de macht van den duivel van zo nabij gezien hadden.
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staat enz.).
Bijlage
Een wonderlijke gebeurtenis
Op de namiddag van de 1e Februari 1888 ging het gerucht door het dorp Wilnis dat er vier mensen plotseling gek geworden waren. Het gaf natuurlijk een hele opschudding in het rustige dorp. De vraag wat er voorgevallen was kwam bij ieder op, maar niemand kon het met zekerheid beantwoorden.
In het dorp stond een winkelhuis met een dubbele deur. De ene deur gaf toegang tot de winkel waarin o.a. hoeden en petten en ook broodgist werd verkocht. De andere deur gaf toegang tot een slijterij, een soort drankwinkel waar sterke drank verkocht werd. Tegen de achterwand lagen op rekken sierlijke vaatjes met koperen kranen en banden, die verschillende dranken bevatten.
Het huis werd bewoond door de Fam. Scheepens bestaande uit Vader, ongeveer 80 jaar oud, Moeder wat jonger, en 2 zoons en 2 dochters van tussen de 25 en 40 jaar. De jongste zoon was winkelbediende ergens buiten de gemeente. Het was een keurig R.K. gezin uitgezonderd de oudste zoon die de gisthandel beheerde en met honden kar de bakkers langs ging. Hij was een drinker en speler.
Die oudste zoon was op de avond voor die dag naar de kroeg gegaan. De oude Vader was in een andere kamer te bed gegaan, terwijl de Vrouwen zaten te wachten tot de zoon thuis komen zou. Hij bleef echter maar uit, tot de oudste dochter besloot naar de kroeg te gaan om haar Broer te halen. Als antwoord op de vraag of hij meeging naar huis, kreeg zij ten antwoord: Ik kom wel thuis als zou de duivel mij thuis brengen. De Zuster ging dus naar huis en later kwam de zoon thuis, maar wat er toen gebeurd is, weet niemand, maar van dat moment af waren alle in de kamer aanwezigen in de macht van den duivel. De oude man, die er niet bij was bleef normaal.
De volgende morgen kwam een dienstmeisje de winkel binnen om gist te halen. De enigszins verwrongen gelaatstrekken van de Moeder en de 2 dochters, die allen in de winkel liepen, waar alles door elkaar lag, vielen haar dadelijk op. Blijkbaar wisten zij niet waar zij het kleine stukje gist in moesten doen. Of het meisje al wees dat er zakjes boven de toonbank hingen, het hielp niets. Ten slotte werd zij met haar stukje gist in een grote mudzak de winkel uit geduwd.
Verder op die dag bleven de mensen stil staan op de weg om te luisteren naar het geweldige lawaai, dat binnen gemaakt werd.
Een buurvrouw ging eens naar binnen om te horen wat er gaande was, doch kwam, na een regen van klappen de deur uitgehold achtervolgd door de oude Vrouw. Zij kon net op 't nippertje haar eigen deur binnen komen en er de grendel voorschuiven. De Vrouw die voor de gesloten deur stond, ging enige stappen terug, nam een felle aanloop en rende met het hoofd vooruit tegen de deur op. Het gaf een geweldige bons; de Vrouw viel en bleef even bewusteloos liggen.
Het hele dorp liep uit, maar bleef uit angst voor het vreemde gebeuren, op eerbiedige afstand. De bakker echter, die er dagelijks kwam, durfde wel binnen. Spoedig was hij, nadat hij een flink pak slaag had geïncasseerd, weer buiten de deur, zonder klompen, mand en brood, achtervolgd door de oude Vrouw die hem zijn klompen nagooide. De geweldige kracht waarover de vrouw beschikte bleek wel daaruit dat de klomp 200 M verder terecht kwam.
De Pastoor, die ook te hulp geroepen was, werd ook de deur uitgeslagen en moest onverrichter zake naar de pastorie terugkeren. Even later toen de postbode voorbij kwam, kwam de Vrouw weer naar buiten en toen ging het om het hardst om een kar heen die aan de overkant stond. Kort daarna zag men hoe de oude Vader door de Moeder en dochter aan de benen naar buiten gesleept werd.
Er was niemand die de ongelukkige te hulp durfde komen, maar gelukkig ging de Vrouw weer naar binnen en kreeg de Vader gelegenheid bij een overbuurman in te vluchten, waar hij de eerstvolgende dagen verzorgd werd.
Het publiek dat steeds naderkwam als de deur dicht bleef, luisterde naar het geschreeuw en gegil, waar de geweldige stem van de oude Vrouw boven uitkwam met de steeds weer herhaalde roep: Geloofd zij Jezus Christus. Kwam er iemand buiten, dan week het publiek gauw terug.
Enige tijd daarna kwam de oudste dochter naar buiten en midden op de weg gekomen gleden, als het ware, haar klederen van het lichaam. Zij ontkleedde zich niet maar de klederen vielen in een ogenblik van haar af. Op dat moment was er een schipper, een jonge sterke kerel, die het waagde, op zijn kousen haar van achter naderend, haar om het middel beet te pakken en naar binnen te brengen. Of dit een bizondere indruk gemaakt heeft is niet bekend, maar van dat moment af gehoorzaamden allen aan zijn bevelen. Ook een andere jonge man kreeg toen overwicht over haar.
Inmiddels was de Politie er in geslaagd enige dwangbuizen machtig te worden. Daar de Vrouwen, na iedere uitbarsting van woede, bewusteloos neervielen, werd daarvan gebruik gemaakt om haar een dwangbuis aan te trekken. De politie besloot de Moeder en een Dochter in de cel op te sluiten, maar het scheen of zij bemerkten dat hun kracht gebroken was, want zij lieten zich gewillig meevoeren steeds met geweldige stem roepend: Geloofd zij Jezus Christus. Men kon het zelfs op 500 M afstand nog duidelijk verstaan.
De oudste zoon zat meest versuft te kijken, met hem had men niet veel moeite. De oudste dochter speelde wat de baas over de anderen.
In de winkel en in de kamer lag alles dooreen, kapot en vernield. Van de drankvaatjes had men de kranen opengezet, zodat de drank over de vloer liep. De gouden kap van de Vrouw lag platgetrapt en vernield op de vaalt.
De volgende morgen werden allen naar een leegstaand huis overgebracht, en enige dagen daarna naar een inrichting voor geesteszieken. Na enkele maanden zijn zij weer genezen thuis gekomen. De oudste Zoon, die nooit meer helemaal normaal is geworden is door de familie in een inrichting geplaatst.
Kort daarna is de oude man gestorven en zijn de andere gezinsleden verhuisd.
Nog lang na dit gebeuren was er een zekere beklemming onder de inwoners van het dorp, want heel de gemeente was diep onder de indruk nu zij de werken en de macht van den duivel van zo nabij gezien hadden.
Onderwerp
SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel. 
SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel. 
Beschrijving
Als een man die in de kroeg heeft gezegd naar huis te gaan als de duivel hem brengt, thuiskomt, raakt de familie in de macht van de duivel, en slaan alles kapot, hebben veel kracht, schreeuwen, en zijn niet benaderbaar, zelfs niet door de pastoor, glijden bij een dochter de kleren zomaar van haar lichaam. Nadat zij van achteren wordt aangepakt en naar binnen wordt gebracht is het verzet van de familie gebroken.
Bron
Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier E150p (Archief Meertens Instituut)
Motief
G303.9.8 - Miscellaneous actions of the devil.
G303.9.8 - Miscellaneous actions of the devil.
Q235 - Cursing punished.
Q235 - Cursing punished.
G303.6.1.2 - Devil comes when called upon.
G303.6.1.2 - Devil comes when called upon.
Naam Overig in Tekst
Scheepens
Scheepens
Jezus Christus
Jezus Christus
Naam Locatie in Tekst
Wilnis
Wilnis
Plaats van Handelen
Wilnis
Wilnis
Kloekenummer in tekst
E150p
E150p
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:22