LIJST031

I. De duivel
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staat enz.).

Bijlage
De moeder van verteller dezes heeft het volgende meegemaakt.
Als kind van 13 jaar moest zij met haar 15 jaar oudere broers (twee) een hofstede betrekken "De Keel" gemeente Tilburg. bezit van haar Vader. Deze boerde in Goirle. Het bewonen geschiedde uit voorzorg voor eventueel huwelijk der kinderen. Toen een van de priesters van de Parochie 't Heike waar deze hoeve onder viel, op huisbezoek kwam voor de zielletelling, vroeg hij het kind: "wie woont hiernaast?" Zij antwoorde: de familie van de Ven." "O", zei de priester veelbetekenend, daar spookte het vroeger, dit staat opgetekend in de archieven van de parochie." Na afloop vroeg het meisje aan haar van het veld komende broers, wat het beduidde en deze bevestigden en vertelden volgende geschiedenis:
Omstreeks 1869 woonde op "de Keel" te Tilburg d.i. een eeuwenoude boerderij een familie bestaande uit 3 mannen, oud-Ooms van de verteller. 's Nachts spookte het rond het huis en op het dak alsof een heir van soldaten en paarden rondom hun erf raasden en boven op het strooien dak. Hele nachten moesten de drie mannen uit hun bed wegens het vreselijke tumult. In de omgeving woonde een oude vrouw Sien Bos in de boerderij "Het Goor" (tegenwoordige huis van de verteller.) Kort erbij woonde ook een stroper die opereerde in hun omgeving en één bepaalde haas nooit kon schieten. De mannen en de stroper raadpleegden in hun achterdocht den Pastoor van 't Heike. Deze gaf hem gewijdde médailles (van lood) met welke hij, stuk gehakt, zijn geweer moest vullen. De stroper volgde deze raad op en ging op de loer liggen 's avonds.
De haas kwam, hij schoot hem een oog uit en van die dag af liep de oude vrouw met een doek om het oog. De conclusie was dus dat de vrouw spookte in de gedaante van een haas en dat de kracht van de gewijdde médailles de haas geraakt had.
De boerderijen Keel en Goor hebben beide om duivel en spoken te weren bij het bouwen 1870 ±72 gew. medailles onder de dorpels doen inmetselen. En ze zitten er nog in verklaarde de boer met heilige ernst!

SINSAG 0640 - Hexentier verwundet: Frau zeigt am folgenden Tag Malzeichen.    SINSAG 0640 - Hexentier verwundet: Frau zeigt am folgenden Tag Malzeichen.   

SINSAG 0592 - Hexentier kann nicht getroffen werden    SINSAG 0592 - Hexentier kann nicht getroffen werden   

Op een boerderij spookt het 's nachts, daarnaast kan een stroper een zekere haas niet raken. Met een, op aanraden van een pastoor, in stukken gehakte gewijdde medaille wordt de haas in een oog geraakt. Van de vrouw die de volgende dag met een doek over haar oog loopt, wordt gedacht dat zij in de gedaante van een haas op de boerderij heeft gespookt, en dat door de kracht van de gewijde medaille de haas is geraakt.
Gewijde medaille onder drempel als afweer tegen duivel en spoken.

Volkskundevragenlijst 18 (1954), formulier K184p (Archief Meertens Instituut)

G275.12 - Witch in the form of an animal is injured or killed as a result of the injury to the animal.    G275.12 - Witch in the form of an animal is injured or killed as a result of the injury to the animal.   

G211.2.7 - Witch in form of hare.    G211.2.7 - Witch in form of hare.   

G229.4 - Invulnerability of witches.    G229.4 - Invulnerability of witches.   

Van de Ven    Van de Ven   

Sien Bos    Sien Bos   

Tilburg    Tilburg   

Goirle    Goirle   

De Keel    De Keel   

Het Goor    Het Goor   

't Heike    't Heike   

Goirle    Goirle   

K184p    K184p   

2013-03-01 14:46:22