LIJST056

I. De duivel
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staart enz.).

Bij de oudere bevolking te Mook leeft nog steeds de overtuiging dat de schatkist van de Nassauers tijdens de Slag op de Mokerheide (1574) op de Riethorst begraven is.
[De Riethorst is een z.g. rivierduin tussen de Plasmolen en "die Swaere Noodt" (Natuurmonumenten), niet ver van de Rijksweg.]
De kist zou begraven zijn onder de schuur van de boerderij, welke aan de Noordelijke rand van de Riethorst staat. Hier woonde indertijd de familie Ellebers.
Men heeft één keer een poging gewaagd om de kist op te graven in het bijzijn van een paar pastoors. Toen men op een gegeven moment op het deksel stootte, riep de graver enthousiast "Ik heb hem bij de hand". Doch op datzelfde ogenblik verschenen bokshoorns uit de diepte en klonk een naargeestige stem "Doch ik heb hem bij de tand." De kist zakte dieper weg dan ooit tevoren en men staakte de opgraving.
Nadien is nooit meer een poging gewaagd.
Er is me verteld, dat dit verhaal indertijd, na de bevrijding, in Nijmegen in een allegorische optocht is uitgebeeld geweest.

SINSAG 1251 - Die begrabene Kriegskasse; begraben während des Kampfes (Krieges).    SINSAG 1251 - Die begrabene Kriegskasse; begraben während des Kampfes (Krieges).   

Als het opgraven van een schatkist lijkt te lukken, verschijnen bokshoorns uit de diepte en zegt een stem het tegenovergestelde, en zakt de kist nog dieper weg.

Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier L115p (Archief Meertens Instituut)

Opm verzamelaar: "De kist zakte dieper weg dan ooit tevoren", doet wel vreemd aan, wanneer men de geologische opbouw ter plaatse enigermate kent. Het feit wil evenwel, dat aan de Riethorst een kolk, dichtbegroeid met lisdodden, gegrensd moet hebben. (zoals ze deze thans ook nog nabij Middelaar voor de RK kerk aldaar aantreffen.) Wellicht heeft deze kolk het beeld, dat men ter plaatse omtrent de ondergrond had, bepaald.

Natuurmonumenten    Natuurmonumenten   

Nassauer    Nassauer   

Ellebers    Ellebers   

Mokerheide    Mokerheide   

Plasmolen    Plasmolen   

Die Swaere Noodt    Die Swaere Noodt   

Nijmegen    Nijmegen   

Riethorst    Riethorst   

Rijksweg    Rijksweg   

Middelaar    Middelaar   

Mook    Mook   

Middelaar    Middelaar   

Mook    Mook   

2013-03-01 14:46:22