GVERD0043_0044_11444 - Het Tjennekruis

B.A.: Da’s genoeg geweest voor op de brandstapel, omdat zij voor de heksen is, wat geen reden is om haar te veroordelen. Ik bewonder haar dat zij de mensen nog… Daarom heb ik die, dat kruis dat daar nu staat, op de [onverstaanbaar] dat heb ik eigenlijk als kloosterling daar laten plaatsen of heb ik zelf geplaatst als aandenken aan de heks Johanna Machiels die nooit een kruiske gekregen heeft. Haar assen liggen daar. Ze is daar levend verbrand. Beneden he, pas op, niet waar de [De informant heeft het over een soort boom die ik niet goed kan verstaan.] staat. Daar is ze verbrand he. Maar ze hebben daar daarna ook een plaat geplaatst als aandenken aan haar.Maar […] waar nu Tjenne-heuvel is, daar stond vroeger niks he. ’t Was een vuilhoop. Daar is ze verbrand geweest op die plaats, dat kruispunt [kruispunt van twee Romeinse heirbanen]. Maar de boom daar stond vroeger een […] linde, nog veel ouder als de Tjenneboom. De Tjenneboom was 100 jaar, die was [Onverstaanbaar], maar die […] linde, die was eeuwenoud, die is ook vernietigd. En dan hebben ze een andere boom ginder op de heuvel gezet als aandenken aan Tjenne. Maar de geschiedenis is geweest op Tjenne-heuven, he. Dat ze verbrand geweest is. Daar liggen haar assen en als aandenken heb ik een heuvel gemaakt. Tjenneheuvel. En dan de kruispunten aangeduid van Hoepertingen, Gotem en dit en dat. Want daarboven is ’t Gotem, he? Vandaar dat de burgemeester van Gotem daar een Abeel gezet (heeft), maar vroeger was dat een Canada-Populier. In mijne tijd en wij moesten met vijf kinderen, jongens van mijne ouderdom, van 10 – 11 jaar met vijven zo rond staan (broeder Arsène spreidt zijn armen zo veel hij kan). Canadapopulier, maar de echte Tjenneboom, dat was een lindeboom, die stond op Tjenneheuvel. Maar die is dan door de dingen, ook door de bliksem en de storm vernietigd geweest. [onverstaanbaar] Maar de hele geschiedenis is geweest beneden aan Tjenneheuvel. G: Maar toen gij dat kruis hadt gezet…B.A.: Ja dan heb ik daar, omdat daar de Tjenneboom was ook he, den Abeel he, dat dat grootste, de meeste, [onverstaanbaar] die kwamen daar zien he…[onverstaanbaar] de eerste, dat waren drie kruisen op mekaar. Van Christus. Een voor Johanna Machiels. Een voor de vruchtbaarheid voor de landbouw, ’t fruit. En de derde was voor een jongen die, hij was 21 jaar…Duitser. Soldaat, die daar doodgeschoten geweest is op 6 Augustus negentienhonderd veertien, bij de inval van de Duitsers in België. Omdat in Gotem stond een tentenkamp voor de soldaten die vertrokken vanuit Duitsland, die bleven dan logeren en dan ’s anderendaags vertrokken ze verder naar de IJzer. En daar was een bataljon van, dat staat beschreven, die gingen op verkenning naar de Tjenneboom en daar lagen drie soldaten [onverstaanbaar, iets in de aard van ‘lanciers, regiment van België’] en die hebben dan tussen de groep geschoten en dan hebben ze Michael doodgeschoten. Van Dusseldorf was die jongen. [onverstaanbaar] Ze hebben hem overgebracht naar ’t kerkhof [onverstaanbaar] en dan na de oorlog van 40-45 hebben ze hem opgegraven en nu ligt hij begraven, zijn gebeentes nog he, in het Duits kerkhof van Lommel. Daar liggen alle Duitse soldaten van België. En daar, dat was dan het derde kruis als aandenken voor die jongen die daar gesneuveld was. Doodgeschoten.

Bij een eeuwenoude lindeboom in Helshoven op het kruispunt van twee Romeinse heirbanen werd de heks Tjenne verbrand. Later werd die heuvel de Tjenne-heuvel genoemd. Er werd een nieuwe boom geplant, die in de volksmond 'de Tjenneboom' werd genoemd.

G. Verdickt, Leuven, 2002

2.1 Heksen

limburgs (zuiden)

H2

fabulaat

Tjenne    Tjenne   

Tjenne-heuvel (Helshoven)    Tjenne-heuvel (Helshoven)   

Tjenneboom (Helshoven)    Tjenneboom (Helshoven)   

Helshoven    Helshoven   

Tjenne-heuvel (Helshoven)    Tjenne-heuvel (Helshoven)