GVERD0014_0014_11429 - Heksen verklikken andere heksen tijdens het proces

[de informant vindt een geschrift over het tragische verhaal van Liske Russelen, de heks van Kozen. zie ‘Oud materiaal 264’]B: Dat was altijd een van de dingen hé, als een heks gefolterd was en bekend had, dan volgde een tweede fase, maar dat gebeurde ook meestel onder de foltering, dan moest zij bekennen wie daar nog op die heksenvergaderingen was. Dat was niks, maar men pijnigde die mensen zo hard dat die op ’t laatste toch iets zegden, voor van de pijn af te zijn hé. En dan beschuldigden die maar ergens iemand die zij kenden, daar ergens iets hé en dan zegden ze ‘die was er ook altijd bij’. Klets, dan hadden ze die ook bij hare nek. En zo kwam dat ook dat dat een kettingreactie is geworden hé. Dat ging altijd verder en verder hé. En bij de Bokkenrijders is juist hetzelfde gebeurd. Die werden gepijnigd en gefolterd in Munsterbilzen, bij de abdis daar, omdat die had de rechtspraak over Wellen omdat Wellen, dat hing af van de abdij van Munsterbilzen. […] Die liet men folteren en die liet men ook een biecht doen en zeggen wie er nog bij was. En die lapten er ook maar van alles bij en op ’t laatste, de Prins–Bisschop, die heeft de processen doen stopzetten hé. ‘Stop daarmee!’ heeft die gezegd tegen de abdis van Mulsterbilzen. ‘Wat zijt ge aan ’t uitsteken daar in Wellen?’ Daar waren er al meer dan honderd op de wachtlijst voor aangehouden te worden. Uiteindelijk hebben ze er 27, 27 of 28 die dus terechtgesteld zijn. Levend opgebrand, de kop afgekapt en zo vanalles hé.G: Was dat dan in Mulsterbilzen of in Wellen dat die…B: Dat gebeurde in Wellen. Op de Bonterkuil. Zo heet die plaats waar dat gebeurd is. Dat heet nu nog altijd zo. [de informant legt uit waar die plaats ligt. Omdat het hier over bokkenrijders gaat en niet om heksen, heb ik deze passage weggelaten.]

Als een heks tijdens een foltering schuld had bekend, dan moest ze daarna ook bekennen wie er nog op de heksenvergaderingen aanwezig was geweest. Omdat de slachtoffers van de folteringen zo erg werden gepijnigd, noemden ze uiteindelijk een willekeurige naam om van de foltering verlost te zijn. Bij de bokkenrijders die op de Bonderkuil in Wellen werden terechtgesteld, gebeurde hetzelfde.

G. Verdickt, Leuven, 2002

2.1 Heksen

limburgs (zuiden)

BII15

fabulaat

Bonderkuil (Wellen)    Bonderkuil (Wellen)   

Borgloon    Borgloon   

bonderkuil (Wellen)    bonderkuil (Wellen)   

Wellen    Wellen