PKNAB0205_0207_6522 - De veldtocht van de Mechelaren tegen de Hollanders in 1830

Jà. Es ich dao op dènken kosj. Wach 'ns. Mer ich moot wel d'rbij zèggen, wat ich nów zèggen gaon, of dat historisch hiël zjus is, mer, het is, 't geit em euver de veldtoch van de Mechelèiten tegen den Holländer, in 1830, hé. Ee, ein van mijn euvergroëtvaders dèi waor toen zevetien jaor, en in die septemberdaag toen, dus wie 't revelutie waor in Brusselt, dów waoren hie 'n twintig Mechelèiren, jóng gasten, lèiglöüpers en anderen hè, die gingen optrekken tegen den Hollänger liëger uit hè. Thies, dat waor ein van m'n euvergroëtvaders, dië zoch ouch mèt te goon, de vader zèit: 'Nein Thieske, mörgen nao de eerrappelen uitdoen - die woren in die jaoren iërs laat uitgedoon, twiëde hèlf van september -. 's Anderendaags trekken ze op. Ze waoren meteen twintig man, dao waorend't bei die 'n geweer hawwen, dao woren d'r die houwen 'n pistool, d'r woaren d'r die hawwen ene kluppel (knuppel) dap waoren d'r die hawwen ene reek, en dao waoren d'r ouch die niks hawwen. Bon. Hun klompen hawwen ze aan hunne reek hangen, aan hunne brooksreem, ze lepen bervès (barvoets), de meisten hè, de steinweeg waor in die tiëd met graas bewassen, hé, en verheurd aan de schiepers (schaapherders), dus waor dat zach loupen, bervès. Good. Ze trokken op. In Mulheim of Rachels, ich weit neet zjus woë het waor, dao waoren zoë e paar 'verdachte typen' die zochten mèt hun te gaon, mèr die hawwen ze dan toch kènnen van hun aafhawwen, hé, ze trokken allein op, hé, de Mechel - es Mechelèiren tegen den Holländer. Ze kaomen in Mezeik (Maaseik). Op de merret (markt). Dao hun boterhammen aan 't opeten en get rusten, mer dao waor de gard-civiek, de burgerwach van Mezeik, waor direc bij hun, wat ze dao kaomen doen en wielang ze zich zoochten (zochten) op te hawwen. Jà, rónd twië ore, ze waoren aan 't krijgsraod hawwen, rónd twië ore zouwen ze dao weggoon, ze wisten nog neet of ze heivers (huistoe) kaomen en of ze wijer (verder) gingen. Mer iër 't twië ore waor, ... oh, dat moot ich er nog bijzèggen, de burgerwach jao, es ze óm twië ore vertrokken, dan waor 't good. Hèhèhè! Mer neet langer blijven! Mer iër 't twië ore waor, kump (komt) dao e berich van twiëde-n of derde, dao tusschen Keesenich (Kessenich) en Ophoven of dao erges, dao waoren Hollänjers, mer dao waor geine scheut (schot) gevallen. Mer dao waoren de Hollänjers gewèis, ènigen, en die hawwen dao e kanunke (kanonneke) achtergelaoten, in de steiwêg zelf. Jà. Iêr ze dan heivers (huistoe) gingen, woor dan verordeneerd van dan iërs toch nao dat kanunke gaon te kijken hé,. Gingen d'r heen, get róndd'rum (rondom) geloupen en dao woor geordeneerd van dat kanunke mèt heivers te pakken, hé. Zoë gezag, zoë gedoon. Hé. Brachten dat kanunke mèt heivers. Wat nów verder mèt dat kanunke gebeurd is weit ich neet, kump ouch neet d'ropaan. Mer, óze euvergroëtvader Thies, dèi is twië en neugetig jaor langk, hm, twië en neugetig jaor aud geworen hé, hèit zijn hiël leven langk spijt gehad dat er toen neet is mètgegangen, óm (want) veul jaoren nao dèi veldtoch dus van de Mechelèiren en van de aller-'dapper Belgen' zal ich mer zèggen hé, woor e fóns (fonds) gestich van die oudstrijders, die trokken, hé (trokken gld). En het schèin, mer wie dat zjus ineinstik (in mekaar steekt) weit ich neet, ich verhaol 't mer wie ich 't altijd heb huren verhaolen, hé, wie auwer dat die oudstrijders woren (werden), hé, dus wie miër dat d'r storven en wie minder dat d'r waoren, wie miër dat ze trokken. En kijk ins aan wat ene schaai, dat Thies haw, hé, mèt toen neet ins enen hauven (halven) dâg en 'n hauf nach mèt tegen de vijanden op te trèkken. Dao häj er mènig hauf (half) mörgenden grónd veur kènnen koupen. Nein, dao waor toevallig ene zekere Diree, dèi waor Uusjee, deurwaarder dus, en dus dèi minsch waor gelètterd en dèi haw zich dat lot dus van die oudstrijders van achtiën dertig aangetrokken, hé, dèi haw zeker daovan gehuurd dat d'rs dao woren die trokken hé, en die Mechelèiren die hawwen ouch getroch, die mèt waoren gegangen. Mer 't kosj toch mer, ich weit dat neet mr ich zèg dat is ...ehh... ze kosjten toch mer het maximum wat ze trekken kosjten waor toch mer ene frang vijftig per dâg. Mer, dat waor al 'n zwaor dägheur toen.

In september 1830 trokken een twintigtal Mechelaren naar Brussel voor een opstand tegen de Hollanders. 's Middags hielden de mannen halt op de markt van Maaseik om hun boterhammen op te eten. Ondertussen vernamen ze dat de Hollanders langs de weg tussen Kessenich en Ophoven een klein kanon hadden achtergelaten. De mannen besloten het kanon mee naar huis te nemen.

P. Knabben, Leuven, 1970

4. Historische sagen

limburgs (maasvallei)

M/IX/59

1830

fabulaat

Bandopname

Maasmechelen    Maasmechelen   

Kessenich    Kessenich   

Brussel    Brussel   

Mechelen    Mechelen   

Ophoven    Ophoven   

Holland    Holland