RCAMB0191_0192_42587

Op-Sinjoorken.Wat men hier vroeger over de oorsprong van Op-Sinjoorken vertelde, is nu niet precies zo vleiend voor onze Antwerpse mannen. Zij zouden namelijk de onhebbelijke gewoonte gehad hebben hun vrouw nu en dan eens duchtig af te ranselen. Dat zou allemaal nog zo erg niet geweest zijn, als ze dat met mate hadden gedaan, maar, zoals altijd, schone liekens duren niet lang, moesten er enkele zijn die er wat teveel van profiteerden, met gevolg dat onze Hertog Jan I in 1292 verplicht was een verordening uit te vaardigen waarbij dit "tijdverdrijf" verboden werd op straf van in 't openbaar op een deken gelegd te worden en zo door vier sterke mannen enige malen in de hoogte te worden geworpen. Deze straf belette echter niet dat er van tijd tot tijd toch nog eens ene was die "zijn handen niet kon thuishouden" en hij werd dan ook prompt op een saargie geworpen om onder de luide vreugdekreten der samengelopen menigte allerlei koddige luchtsprongen te maken. Dat ging allemaal goed, tot op een zekere keer eens een "zatte" die men aan het opwippen was, zodanig wild te werk ging, dat hij naast de saargie viel en met zijn knikker op een paal terecht kwam. Hij was op slag morsdood.Van toen af werd besloten dat in de toekomst niet meer de schuldige zelf, maar wel een pop in zijn plaats, en gekleed zoals hij, zodat er geen twijfel nopens de persoon bestond, die moest voorgesteld worden., voor zijn deur zou opgeworpen worden. En zo gebeurde het ook toen, jaren later, tijdens de Spaanse bezetting, een Spaans edelman, welke geregeld zijn dame "eens bijzette", eens aan zijn "señora" zo'n pak gaf dat ze hemel en aarde bijeen schreeuwde. De pop die voor die gelegenheid gemaakt was, was zo gelijkend geweest, dat iedereen onmiddellijk de señor herkend had en de pop dan ook dadelijk "Sinjoorke" had gedoopt. Bij het opwippen ervan werd dan ook in koor geroepen "Hop Sinjoorke", naam die van dan af aan elke smijtpop gegeven werd.

De Antwerpse mannen zouden de gewoonte hebben gehad om hun vrouw eens duchtig af te ranselen. in 1292 vaardigde Hertog Jan I een verordening uit waarin dit 'tijdverdrijf' werd verboden. Mannen die het verbod schonden, werden in het openbaar op een deken gelegd en werden door vier sterke mannen enkele keren in de hoogte geworpen. Toen dat een keer met een dronkaard gebeurde, belandde de man naast het deken en viel met zijn hoofd op een paal. De dronkaard was morsdood. Daarna werd besloten om in de toekomst niet langer de schuldige, maar een pop zou worden omhooggegooid. Dat moest gebeuren voor het huis van de beschuldigde en en de pop moest ook dezelfde kleren dragen als de beschuldigde. Tijdens de Spaanse bezetting was er een Spaans edelman die deze straf moest ondergaan. De pop die voor die gelegenheid was gemaakt, leek zo sterk op de edelman dat de pop 'Sinjoorke' werd genoemd en men bij het omhooggooien riep: "Hop Sinjoorke". Vanaf dan werd iedere pop "Op-Sinjoorke" genoemd.

R. Cambré, Leuven, 1966

4. Historische sagen

antwerps (antwerpen en de antwerpse agglomeratie)

288

fabulaat

Hertog Jan I    Hertog Jan I   

Hertog Jan I    Hertog Jan I   

Op-Sinjoorken    Op-Sinjoorken   

Spaans    Spaans   

Antwerpen    Antwerpen