HAREN0205_0206_28661 - Gerard Mercator

pg. 205-206Gerard Mercator.Mercator zij vaoder da ee ne schoenmouker geweest en die is geboren in Rupmonde, ge passeert er as g’er van hier nortoe gout. Zij vaoder die ou nekir nor Leuven geweest bij ne kameraod, diene vriend van hem was student in Leuven, he. Nou hij kom terug nor huis en als hij, as hij nor huis kwam nor Rupmonde ging hij tegen Leuven – wacht, hoe hiët die streek zuust, alè ‘k kan d’r nie opkommen – tegen Leuven most hij deur nen groeëten bos gaon as hij nor huis kwam. En hij hoeërt dor geschrië van ’n kind en hij gou kijken en vind daor ’n kind en hij deed da mee nor huis. En da kind, hij ee da bij hem gehaen tot da gestorven is en as hij ten gestorven is eet hij da kind overgelaoten ao Mercator; zij stambeel stout in Rupmonde op ’t plein veur de kèrk.Mor nou da was hier in den tijd van de Spanjaors, ‘k hê d’r ou âl va vertèld he, en d’r was ne Spaonsen officier die daor verliefd op was, mor Mercator die wou da kind nie afstaon. Mor vawaor data kind kwam; da was goun vrijn en da ou ’n madoulie aon en z’oun die afgepakt en die was verdwenen. En ten is da uitgekommen van wie data kind was, da was van adel, van ne grouf of ne baron – da weet ‘k waal nie giël zuust niemiër – van twië mannen die ’n duel in nen bos gedaon oun, mor da was nooit uitgekommen, in nen bos tegen Leuven was da. En die vrijer die daor kwam, da was nou ne zeun van de vouder die da meisken heur vouder kapot gemoukt ou; die twië van adel in da duel he! Ze noemde die de Jood.En Mercator die wier achtervolgd deur de Spanjaors as ne ketter, mor hij wist da zelf nie, hij wist daor niets van. Ten krijgt hij – ’t was in de Winter – in Rupmonde op ne zekeren dag tijing da zijn broer doeëd war en ten ee diene Jood hem daor in da huisken kommen waorschuwen data, dat hij achtervolgd wier. Ten most hij over ’t Schelde veur de begroufenis va zijn broer, mor da was in de Winter en d’r dreef er daor amaol ijs op ’t Schelde en da duurden daor twië dougen veurâliër hij daor over kost. En ten hên de Spanjaors hem daor gevangen in da kastiël, in den Belvédaar. En da kind da noeme ze ’t blommeken van Leuven.Op den Belvédaar daor ee Mercator gevangen gezeten en daor binnen eet hij de kaort van de weireld gemoukt in ’t stof, mee zijne vingre op de grond. Mor tan kreeg hij bezoek van iënen va Leuven, die vree mee zijn pleegdochter. D’r mocht niemând nie binnen, mor as priester verkliëd geroukten hij daor binnen. En die eet hem papier bezurgd van de Spanjaord op den Belvédaar om de kaorte te tiëkene. En as hij tan uit da gevang was, tan is hij nor Leuven gegaon en ten is hij ingescheept mee da kind en die schoeënzeun in Antweirpen en nor Duitslând.

De vader van Mercator was een schoenmaker die geboren werd in Rupelmonde. Op een dag ging die vader op bezoek bij een vriend in Leuven. Op zijn weg naar huis hoorde de man een kind huilen in een groot bos. De man bracht het kind naar huis. De man voedde het kind op. Vóór hij stierf bracht hij het kind onder bij Mercator, wiens standbeeld op het kerkplein van Rupelmonde staat.
Een Spaanse officier was verliefd op dat meisje, maar Mercator wou het kind niet kwijt. Aan de hand van een medaille die het kind droeg, ontdekte men dat het meisje van adel was. De geliefde van het meisje bleek de zoon te zijn van een edelman die tijdens een duel haar vader had vermoord.
Mercator werd door de Spanjaarden achtervolgd wegens ketterij. Toen Mercator in de winter over de bevroren Schelde moest om naar de begrafenis van zijn broer te gaan, werd hij door de Spanjaarden gevangen genomen in het kasteel van Belvedère. In dat kasteel tekende Mercator met zijn vinger de wereldkaart in het stof dat op de grond lag. Op een dag kreeg Mercator bezoek van de geliefde van zijn pleegdochter. De jongen had zich als priester verkleed en was er zo in geslaagd Mercator papier te bezorgen, zodat hij zijn kaart op papier kon zetten. Toen Mercator werd vrijgelaten, is hij naar Leuven gegaan en is hij met zijn pleegdochter en zijn schoonzoon naar Antwerpen en naar Duitsland gegaan.
Het meisje werd 'het blommeke van Leuven' genoemd.

H. Arens, Gent, 1954

4. Historische sagen

oost-vlaams (land van waas)

168

fabulaat

Mercator    Mercator   

blommeke van Leuven    blommeke van Leuven   

kasteel van Belvedère    kasteel van Belvedère   

Mercator    Mercator   

Belvedère (kasteel van)    Belvedère (kasteel van)   

Spanjaard    Spanjaard   

Steendorp    Steendorp   

Duitsland    Duitsland   

Schelde    Schelde   

Leuven    Leuven   

Rupelmonde    Rupelmonde   

Antwerpen    Antwerpen