JVENK0177_0179_10239 - Terugkerende dode komt zakken graan wegen

Mie vader waas van Opitter. Zie zuster woenden in Mestreech op St.-Pietersberg. Dat waas ’n boerderiej. Die hauwen ouch ’n groet köd sjaop (schapen). Dao waas ene sjiêper en ’n sjroepstuokeriej (siroopstokerij) zoe van alles hauwe die dao. Ze waas dao al 16 jaor gewaes zonger heives te kommen of zonger van eine get te hiêre (horen). Ze kos neet sjrieve. Dow hauw häör dan dae ene breef väörgesjriêven en dae kaem aan in Opitter. Dae häör kaam bezeke, det ze dae e kostuum koch, vuer nog ins te wiète wie het gong. Ja, vader waas 16 jaor en zie vader waas doêd. Iè zag tiènge ze mojer (moeder): "Ich kos dat good gebrieke. As ich dao maar ons hene gong". "Och juzes, en nog maar 16 jaor aud en zoe wiëd." "Och waat zou det mèt de wièg tevraoge."Zoe lang aangehauwe dat er moch eweg guon; en iè eweg, van Opitter te poêt.In Mestreech op den aovend aan wie er trök heives hej mote guon begos het te snieje (sneeuwen). Iè laag wal ene hauve maeter dik. "Dao is neet duor weg te guon", zag dae boer, "dat verstand mote ze toch ouch höbbe biej oech. Es mörge get geloupen is en zoe, dan zieste toch woeste geis duor den aovond en duor de nach. Blief maar stil hiej."Ja, iè blaef dao, geièten en gesauweld tot 11 ore, 12 ore, doon (toen) slaope. Dow gong ze zuster mèt hem, mèt de lantaern nao dat magazien. Dao stong dae sjroêpstieker ze bèd van in den tied dat ze sjroêp stuokde. Det waas allemaol geduon, onger de veet oet, het waas weinter. Dao naotow, slaope. "Mörgevreeg kom ik dich haole", zaet ze, "maar good röste." "Jao."Iè laag dao ’n poês, dow kaam nog get op nao boëve; dae stampde hel en goeide alle dueren uop wie ene gek. En iè dach: "Dat is eine dae haet e stök in z’n botte, dae zal hiej ouch nog wal komme slaope". Maa iè loop rech duor uever de zolder, en achter hiënen en dao begos er mèt iezerwerk guon te smieten en guon te goeien en te tempiêste. De hiêle nach maar getempiês. Wie het lang genog gedoord hauw kaam er aaf en op vajer aan nao het bèd. En iè zat z’n klauwe zoe op het bèd op die plenk en iè soësde uever hem, zoe: "Chchhhoeoeoe…" en vajer zag niks. Dow geeng er ouch weer onger hene en smeet ouch weer alle dueren tow, want ’s mörges wie ze zuster opkaam haet die de deure moten uope doen en die vroog of er good geslaopen hauw. Maa dat konste wal dènke wie dae geslaopen hauw, gein oug. Don zag er dat dao, maa mèt de lantaern gong er kieken en dao luoge zek (zakken) opeingestapeld allemaol, zek. Dat ueverleechd waas towgesniejd en dow gong er mèt z’n lantaern en ze pennemes ins kieke waat dao in zaat. "Dao zuoten allemaol vröchten in" zag er. Koëren en terf (tarwe) waas het waat in die zek zaat en dao hauw dae de hiel nach mèt gesmièten en gegoeid, mèt zoe ’n zek. Dat waas ’n balans mèt iezere sjakelen aan wie ze vreuger hauwen in de mueles. Dao koste ze väöl mèt waoge, 500 kilo, 1000 kilo zelfs.Iè hauw mèt die vröchte getempiêsd en ouch mèt die balans geraosd den hiele nach. Dao kome ze ouch biej oet. Dat waas kèttingwerk waat er mer huurde."Datnwaas ene spoëker gewaes", zag er, "eine gewaes dae is trökgekomme; dae haet te väöl gestuole gehad en dae haet dao maar gewaogd en getempiêsd."

SINSAG 0413 - "Zu knapp gemessen, die Seele vergessen."    SINSAG 0413 - "Zu knapp gemessen, die Seele vergessen."   

Een zestienjarige jongen ging te voet van Opitter naar Maastricht, waar hij zijn zus ging bezoeken. Omdat het 's avonds hevig was beginnen sneeuwen, moest de jongen bij zijn zus blijven slapen. Hij sliep op de zolder in het bed waar de overleden siroopstoker vroeger had geslapen. Na een tijdje vlogen plots de deuren open en kwam er een onzichtbaar spook binnen, dat veel lawaai maakte en met zakken begon te gooien. Het spook kwam dreigend bij het bed van de jongen staan en ging even later weer weg. 's Ochtends stelden de jongen en zijn zus vast dat de zakken waarmee het spook had gegooid, meer dan vijfhonderd kilo wogen. De mensen zeiden dat het spook een dode was, die moest terugkeren omdat hij tijdens zijn leven veel had gestolen. Daarom moest de dode de zakken graan komen wegen.

J. Venken, Leuven, 1968

1.4 Luchtgeesten

limburgs (maasvallei)

159

Vader van de informant

fabulaat

Rotem    Rotem   

Opitter    Opitter   

Maastricht    Maastricht