RCELI0141_0142_623 - Heks werpt kwade hand

Ze hebben hier een maagd g'had, die kos dat ook, die hekserij. Die was 's avonds niet binnen te houwen, ze brak uit hoe ze er uit kwam. Mijn moeder zal toen een meisje van zestien jaar geweest zijn, die woonde in Opitter op de Slagmolen. Haar vader was olieslager. En daar kwam een wiefke altijd olie halen. Op 'ne keer was ze weer daar. Grootvader zaliger was in den hof aan 't werk, en moeder aan 't wassen: de zokken van haar broer aan 't wassen. En daar liepen twee jong' schaapkes. Het wijfke komt binnen. 'Betje, daar moet ge mij een van geven', zei ze toen ze de schaapkes daar zag lopen. 'Nee', zei moeder, 'daar krijgt ge geen van.' 'En ik zeg u dat ik er een van moet hebben.' 'Nee'. En toen komt ze bij haar, en ze tokt haar zo met twee vingers op haar hand: 'En dich geefs mich toa ein van.' 'Nei, det doon ich neet.' 'Dat zal u berouwen', zei het wiefke. En het was nog niet de deur uit, of moeder had een lijkteken op de hand, en pijn deed dat. Haar hand werd zo dik dat ze niet meer kos wassen. Grootvader kom binnen: 'Maar wicht, wat nu?' Maar daar nog voort geen gedacht aan. En ze had daar al acht dagen, veertien dagen mee gelopen. Toen gongen ze naar het menke van Genk. Ik heb het mijn moeder honderd keren horen vertellen. Grootvader gong er naar toe. Het menke van Genk zat te schrijven met de rug op hem aan. Hij klopte... 'binnen.' 'Ha, Jan', zei hij, en hij draaide zich niet om, 'zijt ge daar met het wicht? Als ge nog acht dagen gewacht hadt, dan lag het wicht op de kerkhof', zei hij. 'Dat meisje is vrij gezond', zegt hij. Naar Maastricht naar Sint Servaes, daar moesten ze negen keren henengaan, en 's avonds ook nog een noveen bidden. En de negenden avond zou de heks aan de venster staan. En het was zo: den negenden avond stond madam aan de venster.

SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste    SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste   

Op de Slagmolen in Opitter woonde een meisje van zestien jaar, wiens vader olieslager was. Op een dag kwam er een vrouwtje bij het meisje olie halen. Toen het vrouwtje in de tuin twee jonge schaapjes zag lopen, sprak ze tot het meisje: "Betje, daar moet je mij er één van geven." Omdat het meisje weigerde, tikte het vrouwtje met haar vingers op Betjes hand en zei: "Dat zal je nog berouwen." Nadat het vrouwtje was vertrokken, bemerkte het meisje een lijkteken op haar hand. De vlek deed pijn en wilde maar niet genezen. Toen het meisje na enkele weken met haar vader naar de genezer van Genk ging, sprak die: "Ha Jan, ben je daar met het meisje? Als je nog acht dagen had gewacht, dan zou ze op het kerkhof liggen. Je dochter moet negen keer op bedevaart gaan naar Sint-Servaas in Maastricht. Ze moet dan ook elke avond een noveen bidden. Op de negende dag zal de heks aan het raam staan." Zo gebeurde het ook.

R. Celis, Leuven, 1954

2.1 Heksen

limburgs (bree en omstreken)

Moeder van de informant

fabulaat

Met betrekking tot de genezer van Genk, verschafte de gemeentesecretaris van Genk aan R. Celis de volgende informatie:

"Dit betreft de Heer Jan Geurts-Engelen, thans nog wonende te Genk, Winterslag, Vennestraat, die voorheen zekere volksgeneeskunde beoefende, hierbij kwam dan gewoonlijk het volbrengen van een gebed of boete, of bedevaart naar het ene of andere heiligdom. Het is bekend dat hij menigvuldige mensen geholpen heeft en dat zijn hulp meestal omzeggens gratis geschiedde. Sedert enkele jaren heeft hij enkel opgehouden deze practijk te beoefenen. De Heer Geurts zou deze bijzondere kennis overgeërfd hebben van wijlen zijn vader Geurts Hendrik, in de volksmond 'Molenriekske' of 'het menneke van den Hostert."

Betje    Betje   

Servaas (Heilige)    Servaas (Heilige)   

Sint-Servaas    Sint-Servaas   

genezer van Genk    genezer van Genk   

Bree    Bree   

Genk    Genk   

Slagmolen (Opitter)    Slagmolen (Opitter)   

Opitter    Opitter   

Maastricht    Maastricht