LSMET0102_0103_42702

Toveressen geven de aman.Tante Mie die had een kindje van 14-15 jaar en dat had beentjes gelijk stoofhaken en een grote kop. Mijn tante zei: 'Dat heeft den aman; daar is iemand mee bezig.' En ze ging ervoor naar Bornem naar de paters, met Josephineke op haren arm en het zag er precies een kind van drie jaar uit. Vader pater vroeg waarvoor ze kwam en ze legde het geval uit. 'Ja, madameke, in wat zoudt ge ze graag zien komen?' vroeg hij. (Want die ermee bezig is kunt ge in vuur of water zien te voorschijn komen). 'Wat gebeurt er dan?' zei tante Mie. 'Wel, als ge ze in water ziet, zult ge ze zien verdrinken, en als ge ze in vuur ziet, zult ge ze zien verbranden.' 'Laat ze mij maar in water zien', zei ze. Vader pater zei: 'Zet u hier maar neer, als ge lawaai hoort zult ge ze zien te voorschijn komen, maar ge moogt niets zeggen.' En hij placeert haar voor een soort theater. De scène (het doek) gaat open, ze ziet ze komen, en het was die waar ze presoense (verdacht) op had. Die klein was niet meer te houden: maar trekken en doen en schreeuwen gelijk een kat. De toverheks komt van 't theater en stuikt in 't water. 'Sè,' zegt de pater, 'ze is nog niet verdronken, ze zullen nog dreggen. Ge moet zien dat ze niet meer bij u binnen kan. Hebt ge niets opgemerkt?' 'Ja,' zei tante Mie, 'd'r komt altijd een kat aan het kamervenster klauwen en schreeuwen.' 'Dat kan ze zijn,' zei de pater, 'want die kunnen zich in alles veranderen.' Ze hadden tante Mie al gezegd dat ze een gloeiige stoofhaak onder de spleet van de voordeur moest leggen, want die toverheksen veranderen zich in een pekduivel en dan kunnen ze onder de deur. Maar de pater zei: 'Doe uw ring af' – het was haar trouwring – 'ik zal hem wijden en ge moet hem onder de voordeur leggen. Voor de kamerdeur moet ge een paternoster leggen en ik zal een bougie wijden en die moet ge in brand steken in de kamer waar 't kindje ligt.' En die avond doet tante Mie wat de pater gezegd heeft en ze blijven achter de deur zitten. Ineens wordt er geklopt. 'Wie is er?' vragen ze. 'Uw Sooike, doe de deur open.' 'Dat kan niet, die ligt in zijn bed', zegt tante Mie. En nu kon ze niet binnen. 's Nachts blazen ze de bougie uit en ze gaan slapen. Maar ze liggen maar pas in hun bed als 't kind begint te schreeuwen gelijk een kat. De man gaat naar beneden en d'r is een kat aan 't krabben aan 't venster, maar ze kon niet binnen. Die vrouw was gewoon van veel binnen te komen in den dag, maar de pater zei dat ze niet meer mocht binnenkomen en dat ze met haar handen niet aan 't kind mocht komen.

SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.    SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.   

SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste    SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste   

Een moeder had een kindje van veertien of vijftien jaar, dat extreem dunne beentjes en een dik hoofd had. Omdat het kind de 'oude man' had, ging men naar de paters van Bornem. De pater luisterde naar het verhaal van de mensen en sprak dan: "In welke gedaante zou je haar graag zien verschijnen? Als je haar in water ziet verschijnen, dan zal ze verdrinken. Zie je haar in vuur, dan zal ze verbranden". De moeder zei: "Laat ze maar in water verschijnen". De ouders werden voor een soort van theaterpodium gezet en zagen de vrouw die ze verdachten tevoorschijn komen. Het kind was op dat moment niet meer te houden en schreeuwde als een kat. De toverheks kwam van de scène en viel in het water. Daarna sprak de pater: "Ze is nog niet verdronken, ze zullen nog dreggen. je moet zorgen dat ze niet meer bij jullie binnen kan. Hebben jullie niets opgemerkt?" De moeder zei dat ze altijd een miauwende kat bij het raam van de kamer zag verschijnen en de pater antwoordde: "Dat kan ze zijn, want die kunnen zich in alles veranderen". De moeder kreeg verder de raad om een gloeiende kachelpook onder de spleet van de voordeur te leggen. Toverheksen veranderden zich namelijk in een pekduivel en konden dan onder de deur. De moeder moest haar trouwring door de pater laten wijden, zodat ze die onder de voordeur kon leggen. Voor de deur van de kamer moest ze een paternoster leggen en in de kamer waar het kindje lag, moest ze een gewijde kaars branden. De moeder volgde de adviezen van de pater op. Die avond werd er aangeklopt. Toen de moeder vroeg wie het was, antwoordde een stem: "Je Sooike", waarop de moeder zei: "Dat kan niet, want die ligt in bed". De ouders lagen nog maar een uur in hun bed toen ze hun kind hoorden schreeuwen als een kat. Ze gingen kijken en zagen een kat krabben bij het raam van de kinderkamer. De kat kon evenwel niet meer binnen.

L. Smets, Leuven, 1963

2.1 Heksen

antwerps (rupelstreek en omgeving)

240

Tante van de informant

fabulaat

‘De oude man’: volkse benaming voor rachitis, ook wel ‘Engelse ziekte’ genoemd omdat ze in de achttiende een negentiende eeuw frequent voorkwam in Londense industriegebieden.
Rachitis wordt veroorzaakt door een tekort aan vitamine D en calcium.
Meest opvallende symptomen:
-verkromming van ledematen door spierspanning
-een groot rechthoekig hoofd
-een kielvormige borst
-kromming van de benen
-kromming van de ruggengraat

Bornem (paters van)    Bornem (paters van)   

paters van Bornem    paters van Bornem   

Boom    Boom   

Bornem    Bornem